Muzeu Ikonografik Onufri në qytetin historik të Beratit ka shënuar një rritje të jashtëzakonshme të vizitueshmërisë në treçerekun e parë të vitit 2025. Deri në mesin e shtatorit, institucioni numëroi 61,668 vizitorë, duke regjistruar mbi 10,000 hyrje vetëm në gjysmën e parë të shtatorit. Ky numër pasqyron shndërrimin e muzeut në një qendër të domosdoshme për studimin dhe vlerësimin e trashëgimisë artistike dhe devocionale shqiptare, të përqendruar mbi veprën e Onufrit, mjeshtrit më të shquar të pikturës ikonografike shqiptare të shekullit XVI.
I vendosur në zemër të Beratit, një qytet i përfshirë në listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, Muzeu Onufri mishëron frymën historike dhe kulturore të rajonit. Galeritë e kuruara me kujdes përmbajnë kryeveprat e Onufrit – skenën e Kryqëzimit, ikonat e Hyjlindëses, si dhe një koleksion të gjerë ikonash kishtare të shekujve XVI–XVII. Muzeu ofron një rrëfim koherent mbi ikonografinë ortodokse shqiptare, ndërthurjen e praktikave bizantine me ato vendore, dhe shpjegon teknikat artistike bizantine.
Muzeu Onufri ndodhet brenda kompleksit të Kalasë së Beratit, një tjetër pasuri botërore e UNESCO-s, e cila ofron pamje mbresëlënëse mbi qytetin. Vizitorët ftohen të enden ndërtesave të ruajtura bizantine, duke admiruar një koleksion të dalluar ikonash, afreskesh dhe objektesh liturgjike. Si një ndër muzetë më të vizituar të vendit, Muzeu Onufri mbetet i domosdoshëm për ruajtjen dhe shpërndarjen e identitetit historik të rajonit.
Rritja e sektorit të turizmit në Berat
I njohur si “Qyteti i Një Mijë Dritareve,” Berati vazhdon të jetë një nga destinacionet më tërheqëse turistike të Shqipërisë. Arkitektura osmane, kishat e lashta dhe panoramat mahnitëse e kanë kthyer qytetin në një qendër kryesore për vizitorët e huaj. Muzeu Onufri është në qendër të këtij zhvillimi, me vizitueshmëri që është rritur në mënyrë të qëndrueshme vit pas viti.
Miklor Pasku, Drejtor i Qendrës Muzeore Kombëtare në Berat, thekson rritjen e ndjeshme të vizitorëve, sidomos nga jashtë vendit. “Fluksi nga Franca na ka habitur, duke e renditur atë menjëherë pas Polonisë,” tha ai. Këto prirje tregojnë rritjen e jehonës ndërkombëtare të muzeut, ndërsa gjithnjë e më shumë turistë përfshijnë pasuritë kulturore shqiptare në itineraret e tyre.
Përvoja e vizitorëve në Muzeun Onufri
Muzeu Onufri nuk është thjesht një depo e objekteve, por një udhërrëfyes në kujtesën e qëndrueshme kulturore të Shqipërisë. Vizitorët shohin piktura të mrekullueshme kishtare, objekte liturgjike të ruajtura me kujdes dhe ekspozita që ndriçojnë historinë e krishterimit ortodoks në rajon. Oborri i hijëzuar dhe kopshtet aromatike ofrojnë hapësira për reflektim, ndërsa burimi i qetë rikrijon atmosferën monastike mesjetare.
Përveç ekspozitës së përhershme, muzeu ofron programe dinamike: ekspozita të përkohshme, leksione mbrëmjeje dhe shfaqje dokumentarësh, duke tërhequr vizitorë të moshave e kulturave të ndryshme. Shpesh organizohen edhe performanca tradicionale me valle rrethore dhe rrëfenja me qirinj para muzeut, që shiten plotësisht, duke e kthyer muzeun në një qendër të gjallë të trashëgimisë së gjallë.
Një thesar për gjenerata të shumta
Muzeu Onufri është një atraksion për të gjitha grupmoshat, duke pritur familje shqiptare, vizitorë evropianë dhe udhëtarë nga kontinente të largëta. Përzierja e pasurisë historike, artistike dhe dokumentare kthen kureshtjen fillestare në vizita të përsëritura. Librat e vizitorëve mbushen me komente shumëgjuhëshe, nga ekskursione shkollore deri te grupe pensionistësh, duke treguar se muzeu magjeps si të moshuarit ashtu edhe fëmijët.
Studiuesit e artit ndalen gjatë përpara dorëshkrimeve të ilustruara, njohësit admirojnë panelet e hershme të Rilindjes, ndërsa nxënësit e vegjël e vizitojnë me vrull. I përfshirë në itinerare më të gjera ditore, muzeu i Onufrit lidhet natyrshëm me Kalanë e Beratit, lagjen karakteristike Mangalem dhe Muzeun Etnologjik, duke i dhënë vizitës një dimension të plotë historik e kulturor.
Një kujdestar i narrativës shqiptare
I njohur për koleksionet e tij unike dhe të rralla, Muzeu Onufri mbetet nyja kryesore ku ndërthuren shprehjet kishtare, qytetare dhe patriotike të shqiptarëve. Inventarët e hulumtuar mirë, objektet liturgjike të huazuara dhe materialet multimediale dokumentojnë në mënyrë koherente zhvillimin e artit bizantin dhe shqiptar, duke e vendosur muzeun si qendër të pandërprerë të kujtesës kombëtare.
Ndërsa Shqipëria konsolidohet si destinacion turistik i njohur, Muzeu Onufri luan një rol kyç në ndriçimin e trashëgimisë artistike e kulturore të vendit. Çdo vit, mijëra vizitorë shëtisin në sallat e tij, duke forcuar krenarinë kombëtare dhe duke gjallëruar ekonominë e Beratit përmes turizmit kulturor.
Perspektivat e muzeut dhe turizmit në Berat
Në një afat mesatar, Muzeu Onufri pritet të ruajë, madje të rrisë numrin e vizitorëve. Programet kulturore dhe ekspozitat rrotulluese do të thellojnë përvojën e vizitorëve, ndërkohë që rritja e vazhdueshme e Beratit si qendër pelegrinazhi, argëtimi dhe studimi e mban muzeun në zemër të identitetit historik të qytetit.
Kjo rritje e vizitueshmërisë ndërthuret me përmirësimin strategjik të infrastrukturës turistike të Beratit. Akomodimet e reja, ofertat gastronomike dhe përvojat shtesë të trashëgimisë po e rrisin atraktivitetin e qytetit, duke e bërë gati si për vizitorët afatshkurtër, ashtu edhe për ata që zgjedhin të qëndrojnë më gjatë.
Përfundim: Zbulimi i trashëgimisë së qëndrueshme të Beratit
Çdo vizitor i Shqipërisë duhet të përfshijë Beratin në itinerarin e tij, me një ndalesë të veçantë në Muzeun Ikonografik Onufri. Ky institucion ofron shumë më tepër sesa ekspozimin e veprës së Onufrit; ai pasqyron historinë më të gjerë të ikonografisë shqiptare në një kontekst të pasur kulturor dhe historik. I njohur për afresket e tij të gjalla, reliket e kuruara me kujdes dhe panoramat e mrekullueshme, Muzeu Onufri mbetet boshti rreth të cilit ngrihet roli i Beratit si një qendër e fuqishme e turizmit kulturor në Shqipëri./Përshtati nga Travel and Tour World, ekofin.al
