Votuesit në Zvicër kanë refuzuar një propozim për të kufizuar popullsinë e vendit në 10 milionë banorë, sipas projeksioneve të para.
Jo të gjitha votat janë numëruar ende, por prirja aktuale sugjeron se 55% e pjesëmarrësve kanë votuar kundër, ndërsa 45% pro.
Propozimi erdhi nga Partia Popullore Zvicerane e krahut të djathtë, e cila prej kohësh ka zhvilluar fushata me platformë kundër emigracionit.
Votimi përçarës rrezikonte të vinte në pikëpyetje marrëveshjen e vendit për lëvizjen e lirë me Bashkimin Europian.
Popullsia e Zvicrës është rritur me shpejtësi që nga viti 2002, kur ishte 7.3 milionë banorë. Tani ajo është 9.1 milionë, ndërsa 27% e tyre nuk janë shtetas zviceranë.
Megjithatë, argumenti i Partisë Popullore se kufizimi i popullsisë do të ulte presionin mbi transportin, strehimin dhe mjedisin duket se nuk ka bindur mjaftueshëm votues.
Edhe pse Partia Popullore Zvicerane këmbënguli se kufiri i popullsisë synonte të mbronte shërbimet publike dhe mjedisin e Zvicrës, ajo ka një histori të gjatë fushatash kundër emigrantëve, duke fajësuar shpesh azilkërkuesit dhe pakicat për problemet shoqërore.
Disa votues duket se ishin të shqetësuar nga perspektiva e humbjes së punëtorëve shumë të nevojshëm në turizëm, spitale dhe shtëpi kujdesi.
Të tjerë, veçanërisht drejtuesit e biznesit zviceran, kishin frikë nga humbja e aksesit thelbësor të Zvicrës në tregun e përbashkët europian.
Më shumë se gjysma e të gjitha produkteve zvicerane shiten në BE, por aksesi i tyre në tregjet europiane varet nga angazhimi i Zvicrës ndaj lëvizjes së lirë të njerëzve. Nëse kufiri i popullsisë do të ishte miratuar, Zvicra do të duhej ta ndërpriste këtë marrëveshje.
Ka gjithashtu gjasa që disa votues zviceranë të kenë qenë të shqetësuar nga një lëvizje që mund ta linte vendin e tyre të izoluar në një botë shumë të paqëndrueshme.
Edhe pse neutrale, Zvicra, ashtu si fqinjët e saj në Europë, po shpenzon më shumë për mbrojtjen dhe ka shqyrtuar mënyra për t’u koordinuar më ngushtë me Europën për sigurinë.
Sistemi zviceran i demokracisë së drejtpërdrejtë nënkupton se të gjitha vendimet e mëdha merren përmes kutisë së votimit. Aktivistëve u duhet thjesht të mbledhin 100 mijë firma për të siguruar një votim kombëtar.
Dy politikanë të rinj me qëndrime të kundërta për kufizimin e popullsisë zvicerane folën për BBC-në përpara votimit.
“Ne kemi humbur kontrollin”, ankohet Nils Fiechter, 29 vjeç, i cili përfaqëson Partinë Popullore Zvicerane në parlamentin e kantonit të Bernës.
“Emigracioni i pakontrolluar po bën që Zvicra të mos jetë më Zvicër”, tha ai.
Në vitin 2022, Fiechter dhe bashkëpresidenti i tij i krahut rinor të Partisë Popullore u dënuan për diskriminim racor nga Gjykata Federale Zvicerane, në lidhje me një poster që kishin shpërndarë në vitin 2018, ku shënjestroheshin komunitetet rome dhe të udhëtarëve.
Ai beson se problemet e Zvicrës, të cilat sipas tij përfshijnë “mungesën e banesave, trafikun e bllokuar, shkollat e mbingarkuara dhe shërbimet sociale nën presion”, janë rezultat i drejtpërdrejtë i emigracionit.
Por Helin Genis, një socialdemokrate 31-vjeçare e zgjedhur në këshillin bashkiak të Bernës, i hodhi poshtë këto argumente si fajësim të të tjerëve.
Ajo i tha BBC News: “Nuk janë migrantët ata që përcaktojnë nivelet e qirave. Nuk janë migrantët ata që rrisin primet e sigurimeve shëndetësore. Nuk janë as migrantët ata që marrin vendime politike për strehimin, infrastrukturën apo investimet sociale.”
Të shohësh problemet “përmes lenteve të migracionit nuk çon te zgjidhjet, por te përçarja”, shtoi ajo.
Perspektiva e kufirit të popullsisë shkaktoi alarm në shoqatën zvicerane të biznesit, Economiesuisse.
Kryeekonomisti i saj, Rudolf Minsch, tha se nëse mocioni do të kalonte, Zvicra “mund të përballej me sfida në marrëdhëniet tona me Bashkimin Europian”.
Brukseli ka paralajmëruar prej kohësh vendet joanëtare të BE-së se nuk mund të zgjedhin vetëm përfitimet e tregut të përbashkët të BE-së dhe të shmangin detyrime si lëvizja e lirë e njerëzve.
“BE-ja është ende, me diferencë, partneri më i rëndësishëm tregtar për Zvicrën”, shpjegon Minsch, duke shtuar se është “në interesin tonë të kemi marrëdhënie të qëndrueshme dhe të qarta me partnerin tonë kryesor tregtar”.
Punëdhënësit zviceranë ishin gjithashtu të shqetësuar për mungesat në tregun e punës dhe për humbjen e aksesit në një bazë europiane punëtorësh të kualifikuar.
Gjysma e të gjithë atyre që punojnë në hotelet e Zvicrës janë emigrantë. Spitalet dhe shtëpitë e kujdesit varen gjithashtu nga punëtorët e huaj.
Partia Popullore Zvicerane argumentoi se emigracioni në Zvicër po nxit një kërkesë gjithnjë në rritje për më shumë shtretër spitalorë dhe më shumë vende në shkolla, dhe se kufizimi i emigracionit do ta lehtësonte këtë presion.
Kundërshtarët thanë se kjo është jorealiste, duke theksuar se 20% e popullsisë zvicerane tani është mbi 65 vjeç.
Ata paralajmëruan se punëtorët e rinj dhe taksapaguesit e rinj janë të nevojshëm për të siguruar personelin dhe financimin e nevojave të një popullsie në plakje, ndërsa Zvicra nuk po i krijon vetë këta punëtorë të rinj.
Zvicra, ashtu si fqinjët e saj në Europë, po shpenzon më shumë për mbrojtjen dhe, pavarësisht neutralitetit të saj, po planifikon lidhje më të ngushta mbrojtëse me fqinjët.
Jon Pult, deputet i Socialdemokratëve, i tha BBC-së se frika e tij më e madhe lidhur me çdo kufizim të popullsisë ishte që vendi të mbetej i vetëm në një “botë të paqëndrueshme dhe të rrezikshme”.
