Shqipëria synon të zhvillojë një ekosistem të qëndrueshëm përmes inovacionit dhe kërkimit shkencor, duke theksuar bashkëpunimin ndërmjet institucioneve të arsimit të lartë, sektorit privat dhe institucioneve publike në rritjen e kapaciteteve kombëtare në fushën e sigurisë kibernetike dhe krijimin e zgjidhjeve të reja teknologjike.
Për të arritur këtë qëllim, në Strategjinë Kombëtare për Sigurinë Kibernetike 2025-2030 së pari është parashikuar krijimi i Qendrës Kombëtare të Ekselencës për Sigurinë Kibernetike (QKESK) si një qendër inovative për kërkim dhe zhvillim teknologjik do të mundësojë bashkëpunimin e ngushtë ndërmjet institucioneve të arsimit të lartë, qendrave kërkimore kombëtare e ndërkombëtare dhe institucioneve publike e private. Ajo do të nxisë kërkimin shkencor, identifikimin e talenteve dhe trajnimin e tyre me teknologjitë më të avancuara. Në fokus do të jetë zhvillimi i zgjidhjeve inovatore, si inteligjenca artificiale, analiza e të dhënave dhe kriptografia, për parandalimin dhe zbulimin e sulmeve kibernetike në kohë reale, me synimin për të forcuar sigurinë dhe qëndrueshmërinë digjitale kombëtare.
Strategjia gjithashtu parashikon në mënyrë të veçantë, mbështetja e startupeve në fushën e sigurisë kibernetike përmes krijimit të një mjedisi që nxit inovacionin dhe sipërmarrjen teknologjike. Kjo përfshin lehtësimin e aksesit në burime kërkimore dhe ekspertizë teknike, ofrimin e trajnimeve të specializuara dhe programeve të mentorimit, si dhe nxitjen e bashkëpunimit ndërmjet sektorit publik, privat dhe institucioneve të arsimit të lartë. Një fokus i veçantë do t’i kushtohet nxitjes së pjesëmarrjes së grave dhe vajzave në sektorin e sigurisë kibernetike.
Po kështu, pjesë e qëllimit të inovacionit dhe kërkimit shkencor do të jetë edhe zhvillimi i programeve të financimit për kërkim dhe inovacion në sigurinë kibernetike.
Këto programe do të përfshijnë krijimin e fondeve specifike, promovimin e barazisë gjinore në politikat e inovacionit e të kërkimit shkencor, ofrimin e stimujve fiskalë për bizneset që investojnë në teknologji të sigurta dhe promovimin e partneriteteve publike-private për bashkëfinancimin e projekteve inovative.
Fondi i parashikuar për inovacionin dhe kërkimin shkencor është 90 milionë lekë për vitet 2025-2027./ekofin.al
