Auditimi i Kontrollit të Lartë të Shtetit ka nxjerrë në pah probleme në funksionimin e sistemit të arkivit digjital të Autoritetit për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit, i cili synonte modernizimin e administrimit të dosjeve historike dhe lehtësimin e aksesit në dokumente.
Sipas raportit, në vitin 2022 është realizuar një procedurë prokurimi për blerjen dhe instalimin e një sistemi digjital për arkivimin e dokumenteve të ish-Sigurimit të Shtetit, projekt i financuar nga Qeveria Suedeze në kuadër të modernizimit të infrastrukturës së institucionit. Sistemi synonte të mundësonte kërkim më të shpejtë të dokumenteve arkivore dhe analizë më të strukturuar të të dhënave historike.
Megjithatë, auditimi konstaton se pas marrjes në dorëzim të sistemit në korrik 2022, deri në dhjetor 2023 ai nuk ka funksionuar në mënyrë efektive, pasi databaza nuk ishte populluar me të dhënat e nevojshme dhe sistemi nuk gjeneronte raporte të përdorshme për qëllime institucionale. Sipas KLSH-së, edhe pse modulet teknike ishin instaluar, mungesa e hedhjes së të dhënave ka penguar përdorimin real të sistemit.
Gjatë vitit 2024 është evidentuar një përmirësim i pjesshëm, me fillimin e procesit të popullimit të databazës me dokumente arkivore, proces që sipas raportit vijon ende. Në të njëjtën kohë, Autoriteti ka avancuar me procesin e digjitalizimit të dokumenteve historike.
Në vitin 2022 janë deklasifikuar 74,579 fletë dokumente arkivore, ndërsa gjatë vitit 2024 janë digjitalizuar 155,844 fletë dokumentesh dhe mikrofilma, që përfshijnë 1,019 dosje fizike dhe 175 dosje mikrofilmash. Përveç këtij procesi të realizuar nga vetë institucioni, nëpërmjet një procedure të veçantë prokurimi janë digjitalizuar edhe 141,000 fletë dokumentesh arkivore nga operatorë ekonomikë privatë.
Megjithatë, raporti i auditimit thekson se gjatë periudhës kontraktuale janë shpenzuar 2,880,000 lekë për mirëmbajtjen e një sistemi digjital që nuk ka funksionuar në mënyrë efektive, duke mos prodhuar rezultate të përdorshme për aktivitetin e institucionit. Për këtë arsye, KLSH rekomandon përshpejtimin e procesit të popullimit të sistemit me të dhëna dhe përdorimin e plotë të arkivit digjital për analizë, transparencë dhe akses publik në dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit./ekofin.al
