Një udhëzues i ri praktik për bashkitë e Shqipërisë synon të vendosë standarde të reja në hartimin e programeve 5-vjeçare të strehimit social, siç parashikohet nga ligji Nr. 22/2018 “Për strehimin social”. Dokumenti, i përgatitur nga Ministria e Financave dhe Ekonomisë me mbështetjen e UNDP dhe Co-PLAN, sjell një metodologji të provuar në bashkitë Vau i Dejës, Vlorë dhe Përmet, ku janë hartuar planet e para lokale sipas legjislacionit të ri.
Ky udhëzues vjen në një kohë kur, pavarësisht prioritetit të vendosur në Strategjinë e Strehimit Social 2016–2025, asnjë bashki nuk kishte hartuar më parë një plan të tillë. Situata është sfiduese: rreth 1,2% e popullsisë kërkon mbështetje për strehim, ndërsa çmimet e tregut të banesave janë në rritje dhe nevojat janë të ndryshme për kategori të ndryshme qytetarësh.
Çfarë përmban udhëzuesi?
Dokumenti është i ndarë në dy pjesë kryesore:
- Pjesa e parë përfshin bazën ligjore dhe shembuj ndërkombëtarë të planeve të ngjashme, duke treguar fleksibilitetin që mund të ketë një program lokal.
- Pjesa e dytë përshkruan hapat praktikë për hartimin e një programi 5-vjeçar strehimi, që nga mobilizimi i grupit të punës dhe analizat paraprake, deri te përgatitja e projekteve prioritare dhe monitorimi i zbatimit.
Kujt i shërben?
Udhëzuesi është menduar kryesisht për zyrtarët e drejtorive të strehimit në bashki, por edhe për ekspertët e planifikimit urban, financave, shërbimeve sociale e përfshirjes sociale. Ai ofron udhëzime të qarta për procesin e konsultimit me publikun, prioritarizimin e nevojave dhe planifikimin e burimeve financiare.
Përfitimet për bashkitë
Hartimi i një programi 5-vjeçar është parakusht për të përfituar mbështetje nga Ministria e Financave dhe Ekonomisë për ndërtimin e banesave sociale me qira ose me kosto të ulët. Në këtë mënyrë, bashkitë mund të planifikojnë më mirë buxhetin, të tërheqin fonde dhe të adresojnë nevojat specifike të territorit të tyre.
Udhëzuesi nuk synon të jetë dokument shterues, por një bazë e fortë mbi të cilën bashkitë mund të ndërtojnë plane të përshtatura për realitetin e tyre. Autorët shpresojnë që ai të përdoret, të përmirësohet dhe të pasurohet me përvojën e zbatimit në terren. /ekofin.al
