Kuvendi ka miratuar si pjesë të paketës fiskale projektligjin “Për rivlerësimin e pasurisë së paluajtshme”, një nismë fiskale që synon t’u japë mundësinë individëve dhe personave juridikë të përditësojnë vlerën e pronave të tyre me vlerën aktuale të tregut, duke paguar një tatim të reduktuar prej 5%.
Sipas Shoqatës Kombëtare të Ndërmjetësve të Pasurive të Paluajtshme, NAREA, nga ligji do të përfitojnë rreth 500 mijë prona, ku përfshihen vetëm banesat dhe jo tipologjitë e tjera, duke konsideruar se në Shqipëri janë rreth 3,5 milionë tituj pronësie.
Dispozitat e ligjit reflektojnë gjithashtu kërkesat e NAREAS për afatin e rivlerësimit brenda një periudhe 12 mujore + 3 muaj të tjerë për kërkesat që nuk arrijnë të procesohen nga Agjencia Shtetërore e Kadastrës brenda periudhës vjetore.
Rivlerësimi për individët: afatet, procedurat dhe tatimi 5%
Sipas projektligjit, të gjithë individët që kanë në pronësi pasuri të paluajtshme do të mund të kryejnë rivlerësimin nga 1 janari deri më 31 dhjetor 2026. Aplikimet e dorëzuara pranë Agjencisë Shtetërore të Kadastrës (ASHK), por të paprocesuara brenda këtij afati, do të konsiderohen të vlefshme për rivlerësim nëse tatimi paguhet brenda 31 marsit 2027.
Individët mund të zgjedhin dy mënyra rivlerësimi. Nëse zgjedhin atë me vlerë tregu, përmes ekspertit të licencuar, në këtë rast, individi paraqet pranë ASHK-së aktin e vlerësimit nga eksperti i licencuar. Drejtoritë vendore të ASHK-së përllogarisin: bazën tatimore, si diferencë ndërmjet vlerës së vlerësimit (e cila nuk mund të jetë më e ulët se çmimet fiskale minimale në fuqi) dhe vlerës së regjistruar të pronës, si dhe tatimin 5% që duhet paguar për regjistrimin e rivlerësimit.
Nëse bëjnë rivlerësim me çmimet minimale fiskale të shtetit, atëherë individi zgjedh që vlera e re të caktohet sipas çmimeve fiskale të miratuara. ASHK llogarit bazën tatimore si diferencë ndërmjet vlerës së re fiskale dhe vlerës së regjistruar të pronës.
Projektligji parashikon dhe një rregull të posaçëm: nëse një pasuri është e regjistruar pa vlerë, ASHK duhet të marrë si referencë vlerën e blerjes të përcaktuar në udhëzimin e përbashkët nr.34, datë 29.12.2023, në mënyrë që të realizojë rivlerësimin dhe të aplikojë tatimin 5%.
Projektligji sqaron se tatimi përfitimor, në rast të shitjes së pronës pas rivlerësimit, do të llogaritet mbi diferencën midis vlerës së shitjes dhe vlerës së rivlerësuar, për të cilën është paguar më parë tatimi 5%.
Rivlerësimi për personat juridikë
Për herë të parë pas disa vitesh, nisma u drejtohet edhe personave juridikë. Subjektet që kanë në bilanc pasuri me vlerë më të ulët se ajo e tregut mund t’i rivlerësojnë ato deri më 31 dhjetor 2026. Rivlerësimi bëhet sipas të njëjtave rregulla si për individët.
Diferenca ndërmjet vlerës së rivlerësimit dhe vlerës kontabël reflektohet në pasqyrat financiare të vitit 2026. Tatimi i rivlerësimit është 5% e diferencës dhe kjo diferencë nuk amortizohet për qëllime tatimore. Në rast shitjeje të pasurisë së rivlerësuar, nga çmimi i shitjes zbritet vlera e re e rivlerësuar për llogaritjen e fitimit.
Efektet e projektligjit të miratuar nga Kuvendi do të shtrihen nga 1 janari 2026 deri më 31 mars 2027. Ndërkohë, brenda 30 ditëve nga hyrja në fuqi e ligjit, Ministria e Financave dhe Agjencia Shtetërore e Kadastrës duhet të nxjerrin udhëzimet e përbashkëta që do të përcaktojnë: procedurat e aplikimit, mënyrën e llogaritjes së bazës tatimore, pasqyrimin e rivlerësimit në regjistrat e ASHK-së, administrimin e tatimit dhe arkëtimin e tij në buxhet, tarifat e shërbimeve të ofruara. /ekofin.al
Artikull i Ekofin.al
Ky artikull gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”. Artikulli mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke
cituar “Ekofin.al”, shoqëruar me linkun e artikullit origjinal.
