Shqipëria, me një normë papunësie prej 8.4% sipas të dhënave të OECD për majin 2026, renditet ndër vendet me tregun më të vështirë të punës në Europë. Ky nivel e vendos vendin mbi mesataren e OECD-së dhe mbi shumicën e ekonomive të rajonit, duke treguar se sfidat strukturore të punësimit mbeten ende të forta.
Në skajin më negativ të renditjes qëndrojnë Finlanda me 10.8% dhe Spanja me 10.3%, ndërsa në anën më pozitive të tabelës nga vendet e OECD ndodhet Japonia me vetëm 2.5% papunësi. Këto shifra tregojnë se diferencat mes vendeve mbeten të mëdha, edhe pse në nivel global papunësia vazhdon të jetë në nivele historikisht të ulëta.
Për Shqipërinë, niveli aktual përfaqëson një përmirësim krahasuar me vitet e mëparshme, por mbetet ende larg standardeve të vendeve më konkurruese europiane. Problemi lidhet jo vetëm me mungesën e vendeve të reja të punës me produktivitet të lartë, por edhe me emigracionin e vazhdueshëm të fuqisë punëtore, mospërputhjen mes aftësive që kërkon tregu dhe atyre që ofron sistemi arsimor, si edhe me peshën ende të konsiderueshme të sektorëve me vlerë të ulët të shtuar.
Një tjetër element i rëndësishëm është se papunësia nuk e pasqyron plotësisht panoramën e tregut të punës. Shqipëria përballet njëkohësisht me mungesë të fuqisë punëtore në sektorë si turizmi, ndërtimi, bujqësia dhe teknologjia e informacionit. Kjo do të thotë se, ndërsa një pjesë e popullsisë mbetet jashtë tregut të punës, bizneset raportojnë vështirësi në gjetjen e punonjësve të kualifikuar.
Nga pikëpamja ekonomike, një normë papunësie prej 8.4% nënkupton se ekonomia shqiptare ende nuk po shfrytëzon plotësisht potencialin e saj njerëzor. Kjo kufizon rritjen e konsumit, ul të ardhurat fiskale dhe ngadalëson rritjen afatgjatë të produktivitetit, ndërsa rrit edhe presionin për emigrim, veçanërisht tek të rinjtë dhe profesionistët.
Nëse Shqipëria synon të afrohet me standardet e Bashkimit Europian, prioritetet duhet të përqendrohen në nxitjen e investimeve me vlerë të shtuar, rritjen e aftësive profesionale, lidhjen më të fortë mes arsimit dhe tregut të punës, si dhe krijimin e kushteve që frenojnë largimin e kapitalit njerëzor. /ekofin.al
