Christian Canacaris, Drejtor Ekzekutiv i Raiffeisen Bank Albania, dhe Harald Kröger, Drejtor i Grupit për Financime të Strukturuara dhe Bankë Investimesh në Raiffeisen Bank International, flasin për SeeNews mbi tërheqjen e Shqipërisë si destinacion investimesh dhe mënyrën se si investitorët ndërkombëtarë mund të përfitojnë nga përvoja e gjerë rajonale dhe kapacitetet ndërkufitare të Raiffeisen Bank International.
Si do ta përshkruanit klimën aktuale të investimeve në Shqipëri? Çfarë e bën vendin një destinacion tërheqës për investitorët ndërkombëtarë?
Christian Canacaris: Klima e investimeve në Shqipëri paraqet një përzierje mes mundësive premtuese të rritjes dhe nevojës për reforma strukturore. Vendi ka treguar rezistencë, duke arritur një rritje të PBB-së rreth 4%, e mbështetur nga konsumi në rritje dhe sektori i shërbimeve në lulëzim. Klima politike është përmirësuar ndjeshëm, çka ka rritur besimin e investitorëve.
Shqipëria ofron disa veçori tërheqëse për investitorët ndërkombëtarë: pozicion strategjik përgjatë korridoreve kryesore tregtare të Evropës Juglindore, pasuri natyrore të bollshme – sidomos në energji, turizëm dhe bujqësi – që përbëjnë mundësi të mëdha për investime. Integrimi në rritje me strukturat e Bashkimit Evropian ofron një rrugë drejt stabilitetit dhe rritjes ekonomike. Shqipëria pozicionohet si një destinacion bindës për investime të huaja, që premton kthime të favorshme në afat të gjatë.
Si e percepton Raiffeisen Bank International zhvillimin e modeleve të reja të investimeve në Ballkanin Perëndimor dhe cilët janë faktorët ndërkombëtarë që i nxisin këto trende?
Harald Kröger: Raiffeisen Bank International e sheh Ballkanin Perëndimor si një rajon me dinamika gjithnjë e më të gjalla investimi, të formësuara nga reformat strukturore, perspektivat e integrimit në BE dhe lidhjet rajonale në rritje. Vërehet interes gjithnjë më i madh nga investitorët në sektorë me potencial afatgjatë si energjia, infrastruktura, shërbimet digjitale dhe turizmi.
Faktorët ndërkombëtarë si Marrëveshja e Gjelbër e BE-së, diversifikimi i zinxhirëve të furnizimit dhe nxitja globale për energji të rinovueshme po përshpejtojnë këto prirje. Këto zhvillime krijojnë mundësi jo vetëm për investime të huaja direkte, por edhe për thellimin e ndërmjetësimit financiar, ku RBI luan një rol aktiv për të mbështetur rritjen e qëndrueshme në rajon.
Cilët sektorë shihni si më premtues për rritje dhe investime të huaja në Shqipëri?
Christian Canacaris: Shqipëria ofron mundësi të rëndësishme për rritje dhe investime në disa sektorë kyç.
Në energjinë e rinovueshme, vendi përfiton nga burimet hidrike dhe po përqendrohet gjithnjë e më shumë në projekte me erë dhe diell, të mbështetura nga stimuj dhe objektiva të qëndrueshmërisë.
Turizmi është në rritje të vrullshme, falë peizazheve mahnitëse, trashëgimisë së pasur kulturore dhe destinacioneve bregdetare në zhvillim, ndërkohë që investimet publike në infrastrukturë krijojnë mundësi në hoteleri dhe shërbime.
Bujqësia lulëzon falë tokës pjellore dhe klimës së favorshme, me potencial në bujqësinë organike dhe përpunimin ushqimor për eksport.
Ndërkohë, sektori i IT-së po zgjerohet me ritme të shpejta, i nxitur nga një fuqi punëtore e re dhe teknologjikisht e aftë, që ofron mundësi në software, shërbime digjitale dhe startup-e.
Investimet në rrugë, hekurudha dhe porte hapin horizonte të reja bashkëpunimi. Këta sektorë përputhen me objektivat e zhvillimit të Shqipërisë dhe ofrojnë kthime të forta për investitorët.
Si përfitojnë investitorët nga pjesëmarrja në rrjetin më të gjerë të RBI, veçanërisht në aspektin e sinergjive rajonale dhe përvojës?
Harald Kröger: Investitorët ndërkombëtarë përfitojnë nga pjesëmarrja në rrjetin e gjerë të RBI përmes aksesit në ekspertizë të thelluar rajonale dhe kapacitete ndërkufitare. Me një prani të gjatë në Evropën Qendrore dhe Lindore, përfshirë Ballkanin Perëndimor, ne kombinojmë njohuritë lokale me forcën e një grupi bankar ndërkombëtar.
Kjo gjeneron sinergji konkrete: investitorët mund të mbështeten te ne për standarde të qëndrueshme, zgjidhje të integruara financiare dhe ekspertizë lokale në disa tregje. Rrjeti rajonal na mundëson të parashikojmë zhvillimet rregullatore e makroekonomike, të ndajmë praktikat më të mira dhe të lidhim investitorët me mundësi që shtrihen përtej një vendi të vetëm. Në këtë mënyrë, RBI shërben si partner financiar dhe si portë hyrëse drejt potencialit të rritjes së rajonit.
Christian Canacaris: Investitorët e huaj përfitojnë gjithashtu nga një rrjet i strukturuar për të ofruar jo vetëm ekspertizë lokale, por edhe sinergji rajonale të fuqishme. Strategjia jonë e grupit mbështet klientët në zgjerimin e tyre në të gjithë rrjetin tonë, duke garantuar vazhdimësi dhe përvojë të unifikuar.
Proceset tona janë të harmonizuara në të gjithë grupin, duke u mundësuar klientëve procedura të thjeshtuara, standarde të unifikuara dhe menaxhim të integruar të riskut – të gjitha të mbështetura në njohuri të thella tregu dhe praktika më të mira të të gjitha rrjeteve të RBI.
Si e përdor RBI ekspertizën e saj për të nxitur rritje të qëndrueshme në sektorët kryesorë të rajonit?
Harald Kröger: Ne në RBI e shohim veten si partner për rritje të qëndrueshme në fusha ku ekspertiza jonë sjell ndikim real. Qoftë në financim, transaksione apo këshillim, ne ofrojmë zgjidhje të personalizuara që përputhen me nevojat specifike të klientëve tanë.
Përvoja e gjerë rajonale dhe njohuritë e thella sektoriale na lejojnë të strukturojmë financime që mbështesin zhvillimin afatgjatë, duke garantuar stabilitet dhe efikasitet. Ky kombinim i njohurive të specializuara dhe pranisë lokale e bën RBI-në partnerin ideal për klientët që kërkojnë mundësi të qëndrueshme rritjeje në Evropën Qendrore dhe Lindore.
A ka zhvillime të fundit rregullatore apo strukturore në Shqipëri që i konsideroni veçanërisht inkurajuese për investitorët?
Christian Canacaris: Shqipëria ka bërë përparime të rëndësishme rregullatore që përmirësojnë klimën e investimeve. Veçanërisht, vendi është hequr nga “lista gri” e Task Forcës Ndërkombëtare për Veprime Financiare (FATF), duke sinjalizuar përmirësime në kuadrin kundër pastrimit të parave dhe financimit të terrorizmit. Ky zhvillim rrit besimin e investitorëve ndërkombëtarë dhe përmirëson pozicionin e Shqipërisë në tregjet globale.
Gjithashtu, Shqipëria po përafron kornizat ligjore dhe rregullatore me standardet e Bashkimit Evropian – një hap i rëndësishëm për procesin e anëtarësimit në BE. Kjo përfshin reforma në fusha si rregullat mjedisore, qeverisja korporative dhe raportimi financiar, që synojnë rritjen e transparencës dhe uljen e pengesave burokratike për investitorët.
Në përgjithësi, këto zhvillime krijojnë një mjedis biznesi më të qëndrueshëm dhe të parashikueshëm, duke forcuar pozicionin e Shqipërisë si treg në zhvillim me potencial të lartë rritjeje. /Përshtati nga SeeNews, ekofin.al

