Europa duhet të reduktojë “urgjentisht” varësinë e saj nga grupet amerikane të pagesave, përfshirë Visa dhe Mastercard, sipas komenteve të raportuara nga Financial Times nga drejtuesja e një konsorciumi bankar europian.
Këto deklarata vijnë ndërsa politikëbërësit paralajmërojnë se dominimi në treg i ofruesve amerikanë mund të përdoret si mjet presioni në rast të përkeqësimit të marrëdhënieve transatlantike.
“Ne jemi shumë të varur nga zgjidhjet ndërkombëtare të pagesave,” tha Martina Weimert, drejtoreshë ekzekutive e European Payments Initiative (EPI), e cila bashkon 16 banka europiane dhe kompani shërbimesh financiare.
“Po, kemi asete të mira kombëtare, si skemat vendase të kartave të pagesës… por nuk kemi asgjë ndërkufitare. Nëse themi se pavarësia është kaq thelbësore dhe e dimë se është çështje kohe… atëherë na duhet veprim urgjent,” shtoi ajo.
Banka Qendrore Europiane (BQE) ka deklaruar më herët se Visa dhe Mastercard përbënin gati dy të tretat e transaksioneve me karta në Eurozonë në vitin 2022. BQE gjithashtu vuri në dukje se 13 shtete anëtare nuk kishin asnjë alternativë kombëtare ndaj rrjeteve amerikane, ndërsa skemat ekzistuese vendase po humbnin përdorim.
Ndërsa pagesat me para në dorë vazhdojnë të bien, zyrtarët kanë shtuar paralajmërimet për nivelin e ekspozimit të Europës ndaj kompanive amerikane të pagesave dhe për rrezikun që ky ndikim të shfrytëzohet në rast të një përçarjeje serioze politike.
Kjo çështje po shihet në të njëjtin kontekst me fusha të tjera ku zyrtarët argumentojnë se BE-ja është bërë shumë e varur nga kompanitë amerikane. Shefi i sigurisë kibernetike të Belgjikës deklaroi së fundmi se Europa e kishte “humbur internetin” për shkak të ndikimit të gjigantëve teknologjikë amerikanë.
“Integrimi i thellë krijoi varësi që mund të abuzohen kur jo të gjithë partnerët janë aleatë,” paralajmëroi Mario Draghi, ish-president i BQE-së, në një fjalim të fundit.
“Ndërvarësia, që dikur shihej si burim vetëpërmbajtjeje të ndërsjellë, u shndërrua në burim presioni dhe kontrolli.”
EPI, anëtarët e së cilës përfshijnë BNP Paribas dhe Deutsche Bank, lançoi në vitin 2024 shërbimin Wero si një alternativë europiane ndaj Apple Pay. Ky shërbim pagesash digjitale pretendon se ka tashmë 48.5 milionë përdorues në Belgjikë, Francë dhe Gjermani dhe planifikon të shtrihet në pagesat online dhe në dyqane fizike deri në vitin 2027.
Weimert tha se bankat dhe tregtarët kanë në përgjithësi “ndërgjegjësim” për nevojën e ndërtimit të një rrjeti europian pagesash ndërkufitare, duke shtuar se “konteksti gjeopolitik” e ka futur këtë temë në qendër të vëmendjes.
Megjithatë, BQE ka theksuar vështirësitë për të arritur shkallë të gjerë përmes nismave private, duke vënë në dukje se përpjekjet e mëparshme – përfshirë një iniciativë të mëhershme të EPI-së për krijimin e një skeme konkurruese kartash – “kanë treguar sa e vështirë është zgjerimi”. Një zëdhënës ia atribuoi këtë faktit se “aktorët e përfshirë e kanë të vështirë të bien dakord për standarde të përbashkëta”.
Paralelisht, BQE po avancon punën për euron digjitale, një projekt i sektorit publik që synon të mundësojë pagesa digjitale në gjithë Eurozonën dhe të forcojë sovranitetin monetar.
Piero Cipollone, anëtar i bordit ekzekutiv të BQE-së që mbikëqyr këtë nismë, theksoi arsyetimin e saj javën e kaluar:
“Si qytetarë europianë, ne duam të shmangim një situatë ku Europa është tepër e varur nga sisteme pagesash që nuk janë në duart tona.”
Propozimi mbetet politikisht i debatueshëm. Disa banka e kanë kundërshtuar, duke argumentuar se mund të dobësojë përpjekjet e sektorit privat. Një votim në Parlamentin Europian, i parashikuar më vonë këtë vit, pritet të jetë shumë i ngushtë.
Sipas planeve aktuale, tregtarët në Eurozonë do të detyrohen të pranojnë euron digjitale në dyqane dhe online deri në vitin 2029, kur BQE synon të nisë emetimin e saj. Infrastruktura do të projektohet gjithashtu në mënyrë që aktorët privatë të mund të ndërtojnë shërbime mbi të.
