Vetëm 30 nga 61 bashki në vend kanë përfituar mbështetje financiare nga buxheti i shtetit për menaxhimin e mbetjeve urbane gjatë vitit 2024, sipas një raporti të fundit të Institutit për Bashkitë e Shqipërisë (IBSh).
Në total, qeveria ka akorduar 714 milionë lekë për këtë qëllim, ndonëse menaxhimi i mbetjeve mbetet një detyrim ligjor i vetë bashkive.
Raporti thekson se vetëm 68% e kostove për këtë shërbim mbulohen nga tarifat që paguajnë qytetarët, ndërsa pjesa tjetër përballohet nga buxheti i shtetit dhe burime të tjera. Sipas të dhënave, kostoja mesatare për mbledhjen e një ton mbetjesh në Shqipëri është rreth 8,830 lekë, ndërsa çdo banor gjeneron mesatarisht 348 kg mbetje në vit.
Ndërsa mbulimi me shërbim është i mirë në zonat urbane, në zonat rurale ka ende hapësirë për përmirësim. Qeveria ka përgatitur një projektligj të ri për menaxhimin e integruar të mbetjeve, që synon rritjen e efikasitetit dhe përafrimin me standardet e Bashkimit Evropian.
IBSh i bën thirrje qeverisë të krijojë një fond të posaçëm për bashkitë me kapacitete më të ulëta, të rrisë transparencën mbi tarifat dhe shpenzimet, të promovojë riciklimin dhe ndarjen në burim, si dhe të inkurajojë partneritetet publike-private në këtë sektor.
Raporti ngre shqetësime serioze edhe për skemën e inceneratorëve. Sipas IBSh, vetëm inceneratori i Elbasanit ka funksionuar për një periudhë të shkurtër, ndërsa ai në Fier ka punuar pjesërisht dhe ai i Tiranës vijon të mungojë, pavarësisht fondeve të mëdha të alokuara. Kjo, sipas institutit, nuk po kontribuon në përmirësimin real të sistemit të menaxhimit të mbetjeve dhe mbrojtjes së mjedisit. /ekofin.al
