Kriptot kanë pasur një vit të trazuar në 2025, duke përjetuar veçanërisht një shitje të madhe kur presidenti i SHBA-së, Donald Trump, kërcënoi me tarifa të reja ndaj Kinës në tetor. Megjithatë, duke parë prirjet afatgjata, pronësia e këtyre aseteve po rritet në mbarë Evropën.
Më shumë se 90% e personave të moshës 18 vjeç e lart në ekonomitë kryesore evropiane janë të vetëdijshëm për kripto-asetet ose kriptomonedhat. Kështu thuhet në raportin “Web3 Industry in France and Europe” nga Adan, i cili përdor të dhëna nga fillimi i vitit 2025. Edhe pse vlera e këtyre aseteve ka patur luhatje gjatë 2025-s, pronësia e kriptove po rritet në mënyrë të qëndrueshme në të gjithë Evropën.
Sipas një ankete të Banka Qendrore Evropiane, 9% e të rriturve në eurozonë zotëronin kripto-asete në vitin 2024. Ndër 20 vendet e eurozonës, pronësia varion nga 6% në Holandë dhe Gjermani deri në 15% në Slloveni — megjithëse diferencat mes vendeve janë përgjithësisht modeste. Pas Sllovenisë në renditje vjen Greqia, e ndjekur nga Irlanda, Kroacia, Qiproja, Lituania dhe Austria, të cilat ndajnë pozicionin pasues.
Arsyet pas dallimeve mes vendeve
“Dallimet ndërmjet vendeve në nivelet e pronësisë zakonisht nxiten nga një kombinim i adoptimit dixhital, prirjes ndaj rrezikut dhe strukturës së tregut lokal,” i tha Euronews Business James Sullivan, drejtues i rrezikut dhe përputhshmërisë në BCB Group. “Vendet me një shkallë të lartë inovacioni financiar dhe me një bazë investitorësh më të rinj — zakonisht të dominuar nga meshkujt — priren të udhëheqin,” shtoi ai.
Ai theksoi gjithashtu se faktorët rregullatorë dhe ekonomikë lokalë janë kyç. Në tregje ku opsionet tradicionale të investimit janë të kufizuara, kriptot mund të përdoren në mënyrë spekulative, ndërsa fushata të forta ndërgjegjësimi, si ato në Itali, mund të rrisin adoptimin. Mbretëria e Bashkuar, megjithëse jashtë eurozonës, vazhdon të shënojë vëllime të larta transaksionesh, duke u renditur e treta globalisht pas SHBA-së dhe Indisë në vitin 2024, sipas Sullivan.
Pronësia e kriptove u dyfishua në dy vjet
Pronësia e kripto-aseteve u rrit pothuajse në çdo vend të eurozonës midis viteve 2022 dhe 2024. Holanda ishte i vetmi vend ku norma mbeti e njëjtë, ndërsa për Kroacinë nuk ka të dhëna për vitin 2022. Në të gjithë eurozonën, pronësia u rrit nga 4% në 2022 në 9% në 2024. Greqia dhe Lituania shënuan rritjet më të mëdha, secila me +10 pikë përqindje. Qiproja, Belgjika, Irlanda, Austria, Sllovakia, Sllovenia, Portugalia dhe Italia panë gjithashtu rritje prej 7 pikësh ose më shumë.
James Sullivan tha se kjo rritje e dukshme konfirmon forcimin e interesit të konsumatorëve evropianë, duke treguar se “dimri i kriptove” i viteve të mëparshme tashmë është një kujtim i largët për publikun. “Kjo rritje e besimit i atribuohet rikthimit ciklik të momentumit të tregjeve globale, por në mënyrë vendimtare edhe mbrojtjes së konsumatorit që ofron rregullorja Markets in Crypto-Assets (MiCA),” tha ai për Euronews Business. MiCA vendos rregulla të unifikuara të tregut në BE për kriptot, duke mbuluar asetet që aktualisht nuk rregullohen nga legjislacioni ekzistues i shërbimeve financiare. “MiCA sinjalizon se BE-ja po e njeh sektorin si pjesë të rrjedhës kryesore të tregut, gjë që krijon besim dhe tërheq investitorë të rinj që më parë ishin të kujdesshëm.”
Të blera kryesisht si investim
Investimi është arsyeja kryesore pse njerëzit përdorin kriptot. Në eurozonë, 64% e mbajtësve thonë se i përdorin kripto-asetet si investim, ndërsa vetëm 16% i përdorin për pagesa. 19% raportojnë përdorim për të dyja qëllimet. Pjesa e atyre që i përdorin kriptot kryesisht për investim është më e larta në Holandë (90%) dhe Gjermani (82%), edhe pse këto dy vende kanë disa nga normat më të ulëta të pronësisë në eurozonë. Përdorimi për pagesa është më i larti në Francë (25%).
“Tregu i kriptove mbetet spekulativ”
Sullivan vuri në dukje se dallimi mes qëllimeve të investimit dhe pagesave tregon se tregu i kriptove mbetet kryesisht spekulativ dhe i përqendruar te investimi. “Ndërsa kriptomonedhat, veçanërisht stablecoin-et, ofrojnë përfitime reale për transaksione, përdorimi i tyre si para të përditshme ende është relativisht i kufizuar dhe mbetet shumë pas metodave tradicionale si kartat dhe paratë cash,” tha ai.
Ai shtoi se, pavarësisht adoptimit të konsiderueshëm institucional, shumica e konsumatorëve evropianë nuk i përdorin kriptot për transaksione të përditshme. “Zhvendosja afatgjatë drejt përdorimit praktik do të varet shumë nga suksesi i MiCA-s në rregullimin e stablecoin-eve të denominuara në euro dhe integrimin e tyre pa probleme në infrastrukturat ekzistuese të pagesave — një sfidë që mbetet në fokusin kryesor të Banka Qendrore Evropianes,” përfundoi ai.

