Qeveria ka miratuar në mbledhjen e së mërkurës ndryshimet dhe shtesat në Vendimin nr. 926, datë 29.12.20214, “Për kriteret e vlerësimit të pronës shtetërore që privatizohet apo transformohet dhe procedurën e shitjes”, të ndryshuar.
Një prej shtesave themelore në këtë vendim ka të bëjë me privatizimin e objekteve shtetërore. Më konkretisht, në rastet kur pas procesit të privatizimit, një ose më shumë ish-pronarë kanë refuzuar të nënshkruajnë kontratën e shitjes dhe pjesa e tyre takuese ka mbetur në bashkëpronësi shtet, bashkëpronarëve të tjerë dhe shtetit u lind e drejta të bëjnë ndarjen e pasurive të tyre në certifikata të veçanta sipas pjesëve takuese.
Krahas rasteve të tjera, subjektet qiramarrëse të pasurive shtetërore mbi 500 (pesëqind) m2, të dhëna me qira sipas kontratave me tarifën “1 euro/kontrata”, kanë të drejtë të kërkojnë blerjen e pasurive në fjalë, në përputhje me dispozitat ligjore, nëse prona nuk është pronë shtetërore e patjetërsueshme dhe janë njëkohësisht të pranishme këto dy rrethana: vlera e plotë e investimit është mbi 5 milionë euro; dhe qiramarësi ka investuar të paktën një vlerë më të lartë sesa 750 për qind e vlerës së pasurisë që kërkohet të privatizohet, brenda afatit për realizimin e investimit, sipas parashikimeve të kontratës së qirasë.
Kontrata e shitjes lidhet sipas ligjeve në fuqi dhe në të duhet të përfshihet klauzola që detyron blerësin për të realizuar investimin e plotë brenda afatit të parashikuar në kontratën e mëparshme të qirasë. Në të kundërt pasuria e privatizuar i kthehet shtetit dhe në këtë rast ka të drejtë të mbajë edhe shumën e paguar më parë nga blerësi për blerjen e pasurisë.
Gjithashtu, blerësi nuk ka të drejtë të tjetërsojë pronën e privatizuar te të tretët derisa të ketë realizuar vlerën e plotë të investimit të parashikuar në kontratën e mëparshme të qirasë. Ky ndalim i tjetërsimit te të tretët përbën hipotekë ligjore mbi pasurinë e privatizuar dhe pasqyrohet në regjistrin kadastral.
Sa i përket risisë tjetër, kritereve të privatizimit përmes shkëmbimit të pasurive të paluajtshme shtetërore me ato private, së pari duhet theksuar se përjashtohen pronat shtetërore të patjetërsueshme sipas ligjit dhe pronat shtetërore me interes për të realizuar projekte investimi, sipas përcaktimeve të ligjit “Për Korporatën e Investimeve Shqiptare”;
Organi propozues, kur ndërmerr nismën për procedurën e privatizimit përmes shkëmbimit do të duhet të mbajë parasysh mes të tjerash, nevojën konkrete, interesin apo përfitimin shtetëror që realizohet, si dhe raportin e vlerës së pronave që shkëmbehen. Si rregull, prona që përfitohet nga shkëmbimi nuk duhet të ketë vlerë më të vogël sesa vlera e tregut, sipas përcaktimeve ligjore.
Përjashtimisht, nëse vlera e pronës që përfitohet është më e ulët, subjekti privat duhet të paguajë ekuivalentin në lekë të diferencës ndërmjet dy vlerësimeve. Vendimi do të hyjë në fuqi pas botimit në Fletoren zyrtare./ekofin.al
