Viti 2024 shënoi një tjetër vit me rritje të qëndrueshme për ekonominë globale – dhe një tjetër vit të begatë për asetet financiare të familjeve private, të cilat u rritën me +8.7%, duke kaluar edhe rritjen e fortë të një viti më parë (+8.0%).
Sipas një raporti më të fundit për pasurinë botërore, asetet totale financiare në fund të vitit arritën një rekord prej 269 trilionë eurosh, megjithëse raporti ndaj aktivitetit ekonomik (283% e PBB-së) mbeti në nivelin e vitit 2017 për shkak të efektit të inflacionit.
SHBA ruan epërsinë, duke përqendruar rreth gjysmën e pasurisë private globale. Ndërkohë, Kina ka rritur pjesën e saj në 15% – pesëfish më shumë se në vitin 2004 – ndërsa Evropa Perëndimore dhe Japonia kanë humbur pjesë tregu (–9.1 dhe –5.9 pikë përqindje, përkatësisht). Vetëm në vitin 2024, Amerika e Veriut gjeneroi 53.6% të rritjes së aseteve financiare globale, Kina 19.8% dhe Evropa Perëndimore 14.1%.
Rritja është mbështetur nga performanca e titujve financiarë, sidomos aksioneve, të cilat u rritën me +11.5% në 2023 dhe +12.0% në 2024, gati dyfish më shpejt se sigurimet/pensionet (+6.7% dhe +6.9%) dhe depozitat bankare (+4.7% dhe +5.7%). Amerikanët mbajnë 59.2% të portofolit në tituj financiarë, ndërsa evropianët vetëm 34.9%.
Në kursimet e reja, 67% e tyre në SHBA u investuan në tituj, kundrejt 26% në Evropën Perëndimore. Kjo strategji ka dhënë efekt: gjatë dhjetë viteve të fundit, asetet financiare amerikane u rritën me +6.2% mesatarisht në vit, kundrejt +3.8% në Evropë. Megjithatë, evropianët kursejnë më shumë – 2.3% e aseteve ekzistuese çdo vit, krahasuar me 2.0% në SHBA. Në Gjermani, rritja mesatare vjetore e aseteve financiare ishte +5.9%, me kursime të reja që përbënin 3.7% të aseteve, por me kontribut nga rritja e vlerës vetëm 32%.
Pavarësisht uljes së normave të interesit, borxhi privat global u rrit ngadalë në +3.1% (nga +3.8% në 2023), duke arritur 59.6 trilionë euro. Në Kinë, rritja e borxhit ra në vetëm +3.4%, nga mesatarisht +20% në dy dekadat e mëparshme.
Kombinimi i rritjes së aseteve dhe ngadalësimit të borxhit solli një rritje të fortë të aseteve neto financiare me +10.3%, krahasuar me +9.4% një vit më parë. Totali global i tyre arriti në 210 trilionë euro, duke u dyfishuar në dhjetë vjet.
Ndërsa raporti global i borxhit ndaj PBB-së ra në 62.6% (–8 pikë përqindje krahasuar me 20 vjet më parë), Amerika e Veriut (–15.9pps), Japonia (–6.1pps) dhe Evropa Perëndimore (–2.5pps) kanë ulur ndjeshëm borxhin, ndërsa Kina e ka rritur me 43.4 pikë përqindje, duke arritur 61.4%.
Në përfundim, në ekonomitë e zhvilluara, borxhi rritet më ngadalë se asetet, ndërsa në tregjet në zhvillim ndodh e kundërta – një shenjë se rritja e pasurisë po ecën më shpejt se ajo e borxhit në vendet e pasura, por më ngadalë në vendet në zhvillim./ekofin.al
