Sezoni i stresit nga nxehtësia po zgjatet. Valët e të nxehtit nuk na ndikojnë vetëm gjatë ditës. Studiuesit po paralajmërojnë gjithnjë e më shumë për pasojat e netëve më të nxehta mbi gjumin dhe shëndetin.
Me rritjen e temperaturave, shtohet edhe rreziku për një gjumë të keq gjatë natës. Ndërsa gjatë valëve të të nxehtit vëmendja përqendrohet kryesisht te masat për t’u mbrojtur kur temperaturat kalojnë 35°C, efektet e netëve të nxehta mbi gjumin dhe shëndetin janë më pak të njohura.
Një studim i fundit, i bazuar në të dhënat e Shërbimit Copernicus për Ndryshimet Klimatike, zbuloi se temperaturat gjatë natës po rriten veçanërisht shpejt. Që nga vitet 1970, temperatura minimale e perceptuar gjatë 10 netëve më të nxehta të vitit është rritur globalisht me 0.32°C për dekadë, sipas studimit të Copernicus. Treguesi, i njohur si Indeksi Universal i Klimës Termike (UTCI), merr në konsideratë temperaturën, lagështinë, erën dhe rrezatimin.
Është rritur gjithashtu edhe numri i netëve tropikale, kur temperatura nuk zbret nën 20°C, me rreth dy net më shumë për çdo dekadë.
Nata është koha kur trupi duhet të rikuperohet
Studiuesit thonë se kjo prirje është e rëndësishme, pasi netët e nxehta i japin trupit më pak mundësi për t’u rikuperuar nga nxehtësia e përjetuar gjatë ditës. Gjithashtu, ditët e nxehta të pasuara nga net po aq të nxehta po bëhen gjithnjë e më të zakonshme. Në Europë, këto të ashtuquajtura “ngjarje të kombinuara të nxehtësisë” janë shtuar me 73% që nga vitet 1970.
Gjatë gjumit, ritmi i zemrës dhe aktiviteti fiziologjik normalisht bien, ndërsa temperatura e brendshme e trupit ulet. Kjo ndihmon sistemin nervor, imunitar dhe kardiovaskular të rikuperohen nga ngarkesa e ditës.
Por kur dhoma e gjumit mbetet tepër e nxehtë, trupi e ka më të vështirë të çlirohet nga nxehtësia. Enët e gjakut pranë sipërfaqes së lëkurës zgjerohen për të larguar nxehtësinë dhe zemra duhet të punojë më fort për të qarkulluar gjakun. Djersitja mund të shkaktojë gjithashtu dehidratim.
Rezultati mund të jetë vështirësi më e madhe për të fjetur, zgjime më të shpeshta gjatë natës dhe një gjumë më pak çlodhës.
Problemi mund të bëhet veçanërisht serioz kur netët e nxehta vazhdojnë për disa ditë radhazi. Pas një nate me gjumë të ndërprerë dhe pa një ftohje të plotë të organizmit, trupi e nis ditën tjetër tashmë nën stres, pikërisht në momentin kur temperaturat fillojnë të rriten sërish.
Studiuesit po shqyrtojnë gjithnjë e më shumë nëse kjo mungesë e përsëritur e rikuperimit gjatë natës mund të ndihmojë në shpjegimin se pse valët e zgjatura të të nxehtit përbëjnë një rrezik kaq të madh për shëndetin.
Çfarë mund të bëni për të qëndruar freskët gjatë natës
Shumica e banesave në zonat që historikisht nuk janë përballur me temperatura të larta nuk janë përshtatur për klimën gjithnjë e më të nxehtë dhe mund ta kenë të vështirë të freskohen pas perëndimit të diellit. Si rezultat, dhomat e gjumit mund të mbeten të nxehta dhe me lagështi edhe shumë kohë pasi temperaturat më të larta të ditës kanë kaluar.
Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) rekomandon që, kur është e mundur, temperatura në ambientet e brendshme gjatë natës të mbahet nën 24°C, për të ndihmuar trupin të freskohet dhe për të përmirësuar gjumin gjatë valëve të të nxehtit.
Ja shtatë masa që mund të merrni për të freskuar shtëpinë dhe për të fjetur më mirë gjatë netëve të nxehta:
· Hapni dritaret pas errësirës, nëse ajri jashtë është më i freskët se ai brenda.
· Mbani grilat, roletat ose perdet të mbyllura gjatë ditës, për të penguar nxehjen e dhomës.
· Përdorni çarçafë të hollë dhe veshje të lirshme e të lehta.
· Bëni një dush ose banjë të freskët përpara gjumit.
· Pini ujë rregullisht, por shmangni konsumimin e tepërt të alkoolit dhe kafeinës.
· Zhvendosuni në dhomën më të freskët të shtëpisë, nëse dhoma e gjumit bëhet tepër e nxehtë.
· Fikni pajisjet elektrike që nuk janë të nevojshme, pasi ato prodhojnë nxehtësi shtesë./Përshtati nga Euronews, ekofin.al
