Tregu i punës në Shqipëri e mbylli vitin 2025 me një përmirësim të moderuar të treguesve kryesorë, duke reflektuar një rritje të punësimit dhe një ulje të lehtë të papunësisë në krahasim me një vit më parë. Megjithatë, dinamika tremujore dhe struktura e tregut të punës tregojnë se përmirësimi mbetet relativisht i brishtë dhe i ndikuar nga faktorë sezonalë dhe strukturorë të ekonomisë shqiptare.
Sipas publikimit të fundit të Anketës Tremujore të Forcave të Punës për tremujorin IV 2025, shkalla e papunësisë për popullsinë 15 vjeç e lart rezultoi 8.3%, duke shënuar një ulje me 0.5 pikë përqindje krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2024. Në të njëjtën kohë, krahasuar me tremujorin e tretë të vitit 2025, papunësia u rrit lehtë me rreth 0.2 pikë përqindje, duke reflektuar një stabilizim të tregut të punës pas sezonit të verës.
Në aspekt vjetor, tregu i punës paraqet një prirje pozitive. Shkalla e punësimit për popullsinë 15 vjeç e lart arriti në 58.5%, duke u rritur me 0.9 pikë përqindje krahasuar me tremujorin e katërt të vitit 2024. Kjo rritje tregon një zgjerim gradual të aktivitetit ekonomik dhe një përthithje më të madhe të fuqisë punëtore nga ekonomia.
Nga ana tjetër, shkalla e pjesëmarrjes në forcat e punës për popullsinë 15-64 vjeç u vlerësua 75.9%, një rritje e lehtë prej 0.4 pikë përqindje në terma vjetorë, por një rënie prej 0.6 pikë përqindje krahasuar me tremujorin e mëparshëm. Kjo tregon se, edhe pse më shumë njerëz janë aktivë në tregun e punës krahasuar me një vit më parë, një pjesë e tyre mund të jetë tërhequr përkohësisht nga aktiviteti ekonomik në fund të vitit.
Në terma absolutë, vlerësimet e INSTAT tregojnë se në tremujorin e katërt të vitit 2025 numri i personave të punësuar në Shqipëri arriti rreth 1.17 milionë persona, ndërsa numri i të papunëve rezultoi rreth 106 mijë persona.
Strukturë e pabarabartë sipas gjinisë dhe moshës
Një nga karakteristikat e qëndrueshme të tregut shqiptar të punës mbetet diferenca e dukshme midis burrave dhe grave. Sipas grafikëve të publikuar në raport, pjesëmarrja e burrave në forcat e punës është dukshëm më e lartë se ajo e grave, duke reflektuar një hendek strukturor në përfshirjen ekonomike. Në mënyrë të ngjashme, edhe shkalla e punësimit është më e lartë për meshkujt, ndërsa papunësia rezulton më e lartë për femrat.
Po ashtu, diferencat janë të dukshme edhe sipas grup-moshave. Të rinjtë përballen me një shkallë papunësie dukshëm më të lartë se grupmoshat e tjera, një fenomen që lidhet me tranzicionin nga arsimi në tregun e punës dhe me strukturën e ekonomisë shqiptare, e cila mbështetet kryesisht në sektorë me produktivitet relativisht të ulët.
Dinamika sektoriale e punësimit
Të dhënat sektoriale tregojnë se ndryshimet në punësim nuk janë të njëjta në të gjithë sektorët e ekonomisë. Sipas grafikëve të raportit, sektori i shërbimeve vazhdon të jetë motori kryesor i punësimit, duke reflektuar peshën gjithnjë e më të madhe të turizmit, tregtisë dhe shërbimeve në strukturën ekonomike të vendit.
Ndërkohë, sektori i bujqësisë vijon të pësojë një tkurrje relative të punësimit në terma vjetorë, ndërsa industria paraqet luhatje më të moderuara. Ky transformim gradual është në linjë me tendencat e tranzicionit strukturor të ekonomisë shqiptare nga bujqësia drejt shërbimeve.
Një treg pune që përmirësohet, por mbetet i brishtë
Megjithëse treguesit vjetorë japin sinjale pozitive, analiza e të dhënave tregon se përmirësimi i tregut të punës mbetet i moderuar dhe i ekspozuar ndaj faktorëve sezonalë. Rritja e lehtë e papunësisë krahasuar me tremujorin e mëparshëm sugjeron se një pjesë e punësimit lidhet me aktivitetet sezonale, veçanërisht në sektorë si turizmi dhe shërbimet.
Në këtë kontekst, sfida kryesore për ekonominë shqiptare mbetet krijimi i vendeve të punës më të qëndrueshme dhe me produktivitet më të lartë. Kjo kërkon një transformim më të thellë të strukturës ekonomike, investime në industri dhe teknologji, si dhe politika aktive për integrimin e të rinjve dhe grave në tregun e punës.
Tremujori i katërt i vitit 2025 konfirmon një trend gradual përmirësimi të tregut të punës në Shqipëri, por njëkohësisht nxjerr në pah edhe kufizimet strukturore të ekonomisë që pengojnë një rritje më të shpejtë dhe më të qëndrueshme të punësimit. /ekofin.al
