Inflacioni në Shqipëri ka hyrë sërish mbi objektivin e Bankës së Shqipërisë. Të dhënat më të fundit të Institutit të Statistikave (INSTAT) tregojnë se Indeksi i Çmimeve të Konsumit (IÇK) arriti në 3,2% në muajin qershor 2026, nga 2,4% në të njëjtin muaj të një viti më parë. Në raport me muajin maj, çmimet shënuan një rënie të lehtë prej 0,1%, çka tregon se presionet inflacioniste vazhdojnë të jenë të pranishme, por me luhatje sezonale.
Rritja e inflacionit në nivel vjetor nuk ka ardhur nga një zgjerim i përgjithshëm i çmimeve në të gjithë ekonominë. Përkundrazi, analiza e strukturës së indeksit tregon se presioni është përqendruar kryesisht në disa kategori që zënë një peshë të konsiderueshme në buxhetin e familjeve shqiptare.
Kontributin më të madh e ka dhënë grupi “Ushqime dhe pije joalkoolike”, i cili ka shtuar 1,02 pikë përqindje në inflacionin total. Pas tij renditet grupi “Qira, ujë, energji elektrike, gaz dhe karburante të tjera”, me një ndikim prej 0,96 pikë përqindje. Këto dy kategori përbëjnë gati dy të tretat e rritjes së përgjithshme të inflacionit, duke treguar se shpenzimet bazë të familjeve vazhdojnë të ushtrojnë presion mbi koston e jetesës.
Edhe sektorë të tjerë kanë kontribuar në rritjen e çmimeve, megjithëse me një peshë më të kufizuar.
Transporti, mobiljet dhe pajisjet e shtëpisë, restorantet dhe shërbimet e akomodimit, pijet alkoolike dhe duhani, kujdesi personal, shëndetësia dhe arsimi kanë regjistruar rritje, ndërsa grupi i vetëm që ka ushtruar ndikim negativ në inflacion mbetet ai i veshjeve dhe këpucëve.
Në aspektin vjetor, ritmet më të larta të rritjes nuk janë regjistruar tek produktet ushqimore, por tek shërbimet dhe aktivitetet e lidhura me konsumin. Çmimet për argëtim, sport dhe kulturë janë rritur me 6,1%, ndërsa sigurimet dhe shërbimet financiare me 5,1%. Po ashtu, shpenzimet për qira, energji dhe ujë janë rritur me 4,8%, ndërsa restorantet dhe akomodimi me 3,3%. Ushqimet kanë regjistruar një rritje prej 3%, ndërsa veshjet dhe këpucët janë e vetmja kategori me rënie vjetore të çmimeve, me 0,9%.
Në planin mujor, tabloja është disi e ndryshme. Rënia prej 0,1% e indeksit të përgjithshëm është ndikuar kryesisht nga ulja e çmimeve në transport, e lidhur kryesisht me luhatjet e karburanteve dhe kostove të udhëtimit.
Çmimet në këtë grup ranë me 4% vetëm gjatë muajit qershor. Gjithashtu, u regjistruan ulje tek veshjet dhe këpucët, si edhe tek ushqimet dhe pijet joalkoolike. Në të kundërt, çmimet për argëtim dhe kulturë u rritën me 2,4%, ndërsa ato për energjinë, qiratë dhe ujin me 0,9%.
Të dhënat tregojnë se inflacioni në Shqipëri po ndryshon gradualisht strukturë. Në vitet e krizës energjetike dhe pasojave të luftës në Ukrainë, presioni vinte kryesisht nga ushqimet dhe energjia. Sot, ndërsa këto kategori vazhdojnë të kenë ndikim të rëndësishëm, po rritet edhe pesha e sektorit të shërbimeve.
Kjo është një prirje që është vërejtur edhe në ekonomitë europiane, ku rritja e kostove të punës dhe e kërkesës për shërbime po mban inflacionin në nivele relativisht të larta.
Megjithatë, për ekonominë shqiptare, pesha e ushqimeve dhe shpenzimeve për banesën mbetet vendimtare.
Këto dy grupe përbëjnë më shumë se gjysmën e shportës së konsumit të familjeve, ndaj edhe çdo lëvizje e çmimeve në këto kategori transmetohet pothuajse menjëherë në inflacionin total dhe në buxhetet familjare.
Rritja e inflacionit në 3,2% vjen në një moment kur objektivi i Bankës së Shqipërisë është 3%. Diferenca është e vogël, por tregon se presionet mbi çmimet nuk janë zhdukur.
Nëse muajt në vijim do të shoqërohen me rritje të reja të kostove të energjisë, ushqimeve ose shërbimeve, inflacioni mund të mbetet mbi objektiv për një periudhë më të gjatë. Në të kundërt, stabilizimi i tregjeve ndërkombëtare dhe forcimi i lekut mund të kontribuojnë në zbutjen e ritmit të rritjes së çmimeve.
Raporti i INSTAT shënon gjithashtu një ndryshim metodologjik të rëndësishëm. Duke filluar nga shkurti 2026, Indeksi i Çmimeve të Konsumit llogaritet sipas klasifikimit të ri ECOICOP 2018, në përputhje me standardet e Bashkimit Evropian. Njëkohësisht janë përditësuar peshat e shportës së konsumit, lista e produkteve dhe baza referuese e indeksit, duke synuar që matja e inflacionit të pasqyrojë më saktë strukturën aktuale të shpenzimeve të familjeve shqiptare./ekofin.al
