Inflacioni në Shqipëri arriti në 2,9% në muajin shtator 2026, duke qëndruar mbi nivelin prej 2,4% të regjistruar në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Rritja e çmimeve vijon të ndikohet kryesisht nga ushqimet, transporti dhe shpenzimet për banesën, ndërsa transporti rezulton kategoria me shtrenjtimin më të fortë vjetor.
Sipas të dhënave të publikuara nga Instituti i Statistikave (INSTAT), çmimet e konsumit u rritën me 0,4% krahasuar me muajin gusht 2026. Megjithatë, inflacioni vjetor ka shënuar një ngadalësim krahasuar me muajt e verës, kur në korrik kishte arritur rreth 3,5%, niveli më i lartë i regjistruar gjatë këtij viti.
Rritja më e fortë e çmimeve në shtator është regjistruar në grupin e transportit, me 12,4% krahasuar me shtatorin e vitit të kaluar. Ky është një shtrenjtim ndjeshëm më i lartë se norma mesatare e inflacionit dhe tregon presionin që kostot e transportit po ushtrojnë mbi buxhetet e konsumatorëve.
Transporti ka dhënë një kontribut prej 0,81 pikë përqindjeje në inflacionin vjetor, duke u renditur si faktori i dytë më i rëndësishëm në rritjen e përgjithshme të çmimeve.
Megjithatë, ndikimin më të madh në inflacion vijojnë ta kenë ushqimet dhe pijet joalkoolike. Çmimet e këtij grupi u rritën me 2,8% në terma vjetorë, duke kontribuar me 0,96 pikë përqindjeje në normën e përgjithshme të inflacionit.
Ushqimet kanë një peshë prej 34,1% në shportën e konsumit që përdor INSTAT për matjen e inflacionit. Kjo do të thotë se edhe ndryshime relativisht më të vogla të çmimeve në këtë kategori kanë një ndikim të konsiderueshëm në treguesin e përgjithshëm dhe në shpenzimet e përditshme të familjeve.
Nëse ushqimeve u shtohet edhe grupi i shpenzimeve për qira, ujë, energji elektrike, gaz dhe lëndë të tjera djegëse, rezulton se këto dy kategori përfaqësojnë së bashku 54,3% të shportës së konsumit. Për rrjedhojë, lëvizjet e çmimeve të tyre kanë një rëndësi të veçantë për koston e jetesës.
Sipas INSTAT, çmimet e grupit të banesës dhe shërbimeve të lidhura me të u rritën me 2,7% në krahasim me shtatorin 2025, duke kontribuar me 0,54 pikë përqindjeje në inflacionin vjetor.
Të marra së bashku, ushqimet, transporti dhe shpenzimet për banesën kanë kontribuar me 2,31 pikë përqindjeje në inflacionin prej 2,9% të shtatorit. Kjo do të thotë se afro 80% e rritjes së përgjithshme vjetore të çmimeve lidhet me këto tri kategori.
Përtej produkteve të konsumit bazë, rritje të konsiderueshme çmimesh janë regjistruar edhe në disa kategori shërbimesh. Grupi “Argëtim, sport dhe kulturë” u shtrenjtua me 5,9% në terma vjetorë, ndërsa sigurimet dhe shërbimet financiare kushtuan 4,5% më shumë krahasuar me një vit më parë.
Çmimet e pijeve alkoolike dhe duhanit u rritën me 2,5%, mobiljet dhe pajisjet shtëpiake me 2,3%, ndërsa restorantet dhe shërbimet e akomodimit regjistruan një shtrenjtim prej 2,1%.
Në të kundërt, dy kategori kanë ndikuar në frenimin e inflacionit. Çmimet e veshjeve dhe këpucëve rezultuan 3,1% më të ulëta se në shtator 2025, ndërsa informacioni dhe komunikimi shënuan një ulje prej 1,1%.
Në krahasimin mujor, shtatori ka sjellë rritje më të forta të çmimeve në sektorin e arsimit. Grupi i shërbimeve arsimore u shtrenjtua me 1,2% krahasuar me gushtin, duke regjistruar rritjen më të madhe mes kategorive të konsumit. Ky zhvillim përkon me periudhën e fillimit të vitit të ri shkollor dhe akademik.
Rritje mujore u regjistruan edhe për veshjet dhe këpucët me 1,1%, argëtimin, sportin dhe kulturën me 0,9%, si dhe ushqimet dhe pijet joalkoolike me 0,8%. Ndërkohë, çmimet e transportit u rritën me 0,2% në krahasim me gushtin.
Nga ana tjetër, çmimet e kujdesit personal dhe mallrave e shërbimeve të ndryshme ranë me 0,4%, ndërsa mobiljet, pajisjet shtëpiake dhe mirëmbajtja e shtëpisë shënuan një ulje mujore prej 0,3%.
Të dhënat e shtatorit tregojnë se, pavarësisht ngadalësimit të inflacionit krahasuar me kulmin e verës, presionet mbi koston e jetesës mbeten të pranishme, veçanërisht në kategoritë që zënë peshën më të madhe në buxhetet familjare.
Një inflacion prej 2,9% nënkupton se niveli i përgjithshëm i çmimeve është më i lartë se një vit më parë, edhe pse ritmi i shtrenjtimit është zbutur gjatë dy muajve të fundit./ekofin.al

