Novo Banco u nda nga banka e falimentuar Banco Espirito Santo (BES) në vitin 2014 pas një ndihme shtetërore. Investitori amerikan Lone Star, i cili bleu aksionet e tij në Novo Banco në vitin 2017, tani po e shet atë.
Në të fundit nga një seri dramash bashkimi ndërkufitar, BPCE e Francës po blen 75% të aksioneve në Novo Banco të Portugalisë nga firma amerikane e kapitalit privat Lone Star.
Oferta e vlerëson huadhënësin në 6.4 miliardë euro, duke e bërë marrëveshjen një nga transaksionet më të mëdha bankare të Evropës në vitet e fundit. Ajo gjithashtu pasqyron një valë të kohëve të fundit të interesit të konsolidimit brenda sektorit.
Transaksioni pritet të mbyllet në gjysmën e parë të vitit 2026, në varësi të miratimeve të nevojshme nga rregullatorët dhe aksionarët.
“Ky transaksion rrit aftësinë tonë për t’i shërbyer familjeve dhe bizneseve portugeze, thellon angazhimin tonë ndaj ekonomisë kombëtare dhe siguron një të ardhme afatgjatë të ndërtuar mbi forcën, besimin dhe ambicie të përbashkët”, tha CEO i Novo Banco, Mark Bourke, në një dokument rregullator.
Novo Banco u themelua në vitin 2014 nga banka qendrore portugeze si “banka e mirë” e krijuar nga Banco Espírito Santo e falimentuar. BES ishte një nga huadhënësit më të vjetër dhe më të shquar të Portugalisë para falimentimit të saj gjatë krizës financiare të eurozonës.
Në vitin 2017, pas më shumë se dy vitesh përpjekjesh të dështuara nga qeveria portugeze për të privatizuar Novo Banco, Lone Star bleu 75% të aksioneve duke injektuar 1 miliard euro kapital.
25% e mbetur mbeti nën kontrollin e fondit portugez të zgjidhjes dhe shtetit, siç është ende rasti sot.
Vitet pas blerjes ishin të ndërlikuara për Lone Star. Novo Banco u përball me humbje të mëdha të trashëguara nga kreditë e këqija, të cilat rrezikuan pozicionin financiar të huadhënësit. Por në vitin 2021, banka ndryshoi drejtim duke regjistruar fitimet e saj të para.
Që atëherë, huadhënësi është ndërtuar si një lojtar i rëndësishëm në skenën financiare portugeze. Sipas raportit të fitimeve të tremujorit të parë të Novo Banco, huadhënësi zotëronte 43.72 miliardë euro në asete neto dhe shënoi një kthim mbi kapitalin e prekshëm prej 21.7%.
BPCE ka filluar tashmë biseda me autoritetet portugeze në lidhje me blerjen e mundshme të 25% të aksioneve të mbetura, që do të thotë se marrëveshja përfundimisht mund të evoluojë në pronësi të plotë.
Megjithatë, për momentin, banka franceze ende po diversifikon gjurmën e saj gjeografike duke hyrë në një treg të dytë kryesor me pakicë në Evropë.
Ajo gjithashtu rrit ekspozimin e saj ndaj kredive me normë interesi të ndryshueshme, të cilat janë më të zakonshme në Portugali sesa në Francë.
Një ofertë konkurruese ishte konsideruar nga CaixaBank e Spanjës, e cila tashmë zotëron huadhënësin portugez BPI, por qeveria portugeze kishte dyshime për rritjen e ndikimit spanjoll në sektorin e saj bankar vendas.
Marrëveshja midis BPCE dhe Lone Star vjen në kontekstin e një trendi më të gjerë të bashkimeve bankare ndërkufitare.
Pas viteve të aktivitetit të ulët të bashkimeve pas krizës financiare të vitit 2008, institucione si UniCredit, BBVA dhe MPS e Italisë po ndjekin në mënyrë aktive strategji zgjerimi.
Në të njëjtën kohë, qeveritë po tërhiqen gradualisht nga bankat e shtetëzuara më parë, duke hapur derën për më shumë pronësi private.
Shembuj të kësaj përfshijnë ndërtimin e aksioneve të UniCredit në Commerzbank të Gjermanisë, me pronësi që tani po i afrohet 30%, dhe pronësinë e saj të pjesshme të Alpha Bank të Greqisë (20%), së bashku me blerjen e AXA Investment Managers nga BNP Paribas./Përshtati nga Euronews, ekofin.al
