Bujqësia e nis vitin nën ethet e kushteve të vështira atmosferike, që po dëmtojnë tokat e prodhimet bujqësore, me një buxhet që ka rritje modeste në raport me vjet.
Shpenzimet e parashikuara për Ministrinë e Bujqësisë për vitin 2026 janë në vlerën e 16.2 miliardë lekë, nga 15.9 miliardë lekë që ishte buxheti i 2025-ës pas 4 akteve normative që u bënë vjet.
Për të mbështetur fermerët si në prodhimet bujqësore ashtu edhe në shtimin e fermave apo prodhimeve blegtorale, në buxhet janë parashikuar për skemën kombëtare 5.2 miliardë lekë, por kjo shifër pritet të rritet me aktet normative që do të ketë edhe buxheti i këtij viti. Kurse për vitin që lamë pas mbështetja për këtë skemë u rrit në 6.4 miliardë lekë nga 4.4 miliardë që ishte parashikuar në buxhetin fillestar të 2025-ës.
Po ashtu po punohet për një rishikim të Skemës Kombëtare të Mbështetjes për ta përshtatur me nevojat e fermerëve, ku pritet të preket edhe skema e naftës.
BUXHETI I SKEMAVE KOMBËTARE
Buxheti fillestar 2025 4.4 mld lekë
Buxheti pas AKN 6.4 mld lekë
Buxheti 2026 5.2 mld lekë
Gjatë këtij viti do të zbatohet për herë të parë edhe kompensimi 10% për faturat që fermerët do të marrin nga grumbulluesit, agroturizmat apo bizneset e tjera ku shesin produktet e tyre. Por këtë kompensim do ta marrin vetëm ata fermerë që kanë NIPT- në tatime dhe jo në QKB (ata me NIPT në QKB, futen tek kategoria e tregtarëve.)
Nga ana tjetër bujqësia e nis 2026-ën me mungesë të fondeve të IPARD, pasi vijojnë të pezulluara prej 2023-shit. Teksa diskutohej buxheti i këtij viti në komisionet parlamentare ministri i Financave dhe ministri i bujqësisë kanë deklaruar se IPARD do të zhbllokohet në 2026-ën.
Por për këtë ende s’ka vendim nga Brukseli. Në një përgjigje zyrtare për Report TV, Komisioni Evropian thotë se është në pritje të plotësimit të kushteve nga Shqipëria për të mbrojtur fondet e BE-së, teksa thekson se çdo shpenzim i padrejtë i bërë me IPARD II do të kthehet pas.
“Një procedurë dypalëshe midis Komisionit Evropian dhe autoriteteve shqiptare është në vazhdim për të siguruar që veprimet e duhura korrigjuese të merren në vend nga autoritetet kombëtare sa më shpejt të jetë e mundur. Kur bëhet fjalë për IPARD II dhe rrezikun për fondet e BE-së të lidhura me parregullsitë, procedura dypalëshe në vazhdim midis Komisionit Evropian dhe autoriteteve shqiptare do ta trajtojë gjithashtu këtë pikë dhe çdo shumë që gjendet se është shpenzuar padrejtësisht do të duhet të kthehet në buxhetin e BE-së”, thuhet në përgjigje.
Duke ju referuar edhe një auditimi që është bërë nga qeveria për përdorimin e fondeve të IPARD II, KE thekson se ata presin që autoritetet shqiptare të korrigjojnë problemet e sistemit të menaxhimit të këtyre parave, dhe se nuk kanë afate për të dhënë se kur pritet zhbllokimi i fondeve prej 112 milionë euro.
“Qeveria shqiptare ka kontraktuar një firmë auditimi të jashtëm për të kryer një auditim gjithëpërfshirës mbi grantet dhe pagesat IPARD II, si dhe mbi sistemin e ri të menaxhimit dhe kontrollit të brendshëm. Tani që kanë marrë rekomandimet e auditimit, autoritetet shqiptare po shqyrtojnë veprimet e parashikuara korrigjuese sipas rastit. Procedura dypalëshe midis Komisionit Evropian dhe autoriteteve shqiptare është në vazhdim, prandaj nuk jemi në gjendje të japim komente të mëtejshme për momentin”, vijon përgjigja.
Në përgjigje theksohet se BE është gati të vijojë mbështetjen për bujqësinë shqiptare por me rregulla strikte.
“Meqenëse po merremi me paratë e taksapaguesve të BE-së, Komisioni Evropian pret që autoritetet shqiptare ta marrin këtë çështje shumë seriozisht. Bashkimi Evropian është gati të vazhdojë të mbështesë fermerët shqiptarë, sektorin agro-ushqimor dhe zonat rurale në të ardhmen, me kusht që interesat financiare të Bashkimit Evropian të mbrohen siç duhet”, thuhet në përgjigje.
Referuar shifrave në një dekadë, pesha e bujqësisë në Prodhimin e Brendshëm Bruto është tkurrur me afro 4%, ndërkohë që rënia vijoi edhe përgjatë vitit 2025, duke dhënë kontribut negativ në rritjen ekonomike. Gjithsesi bujqësia mbetet sektori me numrin më të madh të të punësuarve me rreth 432 mijë persona./Shqiptarja.com
