Viti 2024 do të mbahet mend për zhvlerësimin e mëtejshëm të Euros dhe rënien e monedhës evropiane për herë të parë poshtë “kufirit psikologjik” të këmbimit me 100 Lekë. Një gjë e tillë ndodhi në 12 gusht 2024 dhe që nga ai moment, monedha evropiane thuajse në pjesën më të madhe të ditëve të kursit të këmbimit ka qëndruar nën këtë nivel, duke e mbyllur vitin në vlerën 98.15 Lekë.
Edhe pse ky vit 2025 ka nisur me një vlerësim të lehtë të Euros, ku referuar të dhënave të publikuara sot nga Banka e Shqipërisë, monedha evropiane u këmbye me 98.23, përsëri zhvlerësimi i saj i mëtejshëm me 5.4% mesatarisht përgjatë vitit 2024, ka sjellë efekte të ndryshme në ekonomi.
Në njërën anë, forcimi i Lekut dhe zhvlerësimi i Euros kanë ndikuar direkt në uljen e mëtejshme të borxhit publik kundrejt PPB-së, me shumë gjasë poshtë nivelit të 55%, edhe pse për këtë duhen pritur të dhënat përfundimtare nga Ministria e Financave.
Por në anën tjetër, zhvlerësimi i Euros ka sjellë më pak të ardhura nga TVSH në import për doganat, që me shumë gjasë (duhet pritur të dhënat e dhjetorit) mund ta kenë mbyllur vitin me mosrealizim të planit. Një efekt të ndjeshëm dhe të prekshëm, zhvlerësimi i Euros ka dhënë tek eksportet, sidomos te industria përpunuese, sektor fason, të cilët tashmë prej të paktën dy vitesh janë zhytur në krizë të thellë, duke u detyruar një pjesë të largojnë edhe punëtorët, për shkak të rënies së porosive dhe edhe mosleverdisë ekonomike.
Zhvlerësimi i Euros ka ndikuar gjithashtu edhe te remitancat, paratë që emigrantët u sjellin familjeve të tyre që jetojnë në Shqipëri. Edhe pse remitancat shënuan një tjetër rekord përgjatë vitit 2024, duke arritur në rreth 772 milionë Euro, referuar të dhënave të fundit për 9-mujorin, këto para të konvertuata në Lek nuk kanë më të njëjtën vlerë si një vit më parë. /ekofin.al
