Mjekët në Kinë thonë se i kanë transplantuar një mëlçi derri të modifikuar gjenetikisht një burri 71-vjeçar, i cili jetoi 171 ditë pas procedurës, dhe 38 prej atyre ditëve me organin e derrit në trup, një arritje e botuar për herë të parë në një revistë shkencore.
Shkencëtarët kanë pasur sukses të hershëm në transplantimin e veshkave dhe zemrave të derrave të modifikuar gjenetikisht te njerëzit, ndërsa mëlçitë e derrave janë transplantuar më parë te persona pa shenja jete (tru të vdekur). Por ekspertët e fushës së ksenotransplantimit – përdorimi i organeve të kafshëve te njerëzit – kanë shprehur dyshime nëse mëlçia do të ishte e përshtatshme për një procedurë të tillë.
“Gjithmonë thuhet: ‘oh, mëlçia është shumë e ndërlikuar për t’u transplantuar, krahasuar me zemrën apo veshkën’, por pas këtij rasti, mendoj se njerëzit do ta shohin ndryshe. Mendoj se mëlçia mund të jetë e përshtatshme nëse arrijmë të integrojmë mjaftueshëm gjene njerëzore në derr,” tha Dr. Beicheng Sun, president i Spitalit të Parë të Shoqëruar të Universitetit Mjekësor Anhui dhe bashkautor i studimit të ri.
Në ndryshim nga zemrat dhe veshkat që kanë funksione më të kufizuara, mëlçia është më komplekse për t’u zëvendësuar me një organ derri, sepse është e madhe, ka furnizim të dyfishtë me gjak dhe shumë funksione. Ajo filtron gjakun, heq toksinat dhe mbetjet, përpunon lëndët ushqyese, detoksifikon substanca të dëmshme si alkooli dhe drogat, prodhon bilë për tretje, prodhon proteina që ndihmojnë në koagulimin e gjakut dhe rregullon nivelet e sheqerit në gjak.
Vitin e kaluar, mjekët në Penn Medicine realizuan perfuzionin e parë të suksesshëm në botë të një mëlçie të derrit me modifikim gjenetik jashtë trupit të njeriut. Në atë rast, gjaku i një pacienti me tru të vdekur qarkullonte përmes një mëlçie derri jashtë trupit. Gjatë 72 orëve të testimit, mëlçia nuk tregoi shenja inflamacioni, dhe trupi i pacientit mbeti i qëndrueshëm.
Ndërkohë, në mars 2024, një mëlçi derri e transplantuar te një pacient me tru të vdekur në Kinë u hoq pas 10 ditësh me kërkesë të familjes. Sipas mjekëve, nuk kishte shenja të refuzimit imunitar apo akumulimi inflamacioni.
Ekspertët thonë se studimi i ri, i botuar të enjten në Journal of Hepatology, sugjeron se transplantimi i mëlçisë nga derri te njeriu mund të jetë premtues si një zgjidhje e përkohshme (bridge) për t’i ndihmuar pacientët me sëmundje të rënda të mëlçisë të jetojnë mjaftueshëm derisa mëlçia e tyre të rikuperohet ose të gjendet një donator njerëzor.
“Në të ardhmen, ndoshta pjesa e majtë e mëlçisë mund të ketë shans të rigjenerohet vetë, dhe në atë rast ne do ta heqim organin e derrit; kjo do të mjaftonte për të mbajtur jetën, ose të paktën do të dimë se mund të presim një ose dy muaj për një organ njerëzor që mund t’i shpëtojë jetën. Mendoj se ky është një zbulim shumë kyç,” tha Dr. Sun.
Në SHBA vetëm, më shumë se 100,000 persona ndodhen në listat e pritjes për transplantim organesh, dhe mbi 9,000 prej tyre presin për një mëlçi. Kërkesa për organe njerëzore tejkalon shumë furnizimin, sipas Agjencisë Amerikane të Burimeve Shëndetësore dhe Shërbimeve (HRSA).
Mëlçitë janë organi i dytë më i kërkuar pas veshkave, dhe shkencëtarët kanë eksploruar alternativa për dekada, përfshirë përdorimin e organeve të derrave, për shkak të ngjashmërisë së tyre strukturore dhe funksionale me ato njerëzore./Përshtati nga CNN, ekofin.al
