Tregjet e naftës kanë regjistruar rënien e tyre vjetore më të thellë që nga pandemia e Covid-19 dhe mund të jenë në rrugë drejt një rënieje edhe më të madhe, ndërsa prodhuesit e naftës vazhdojnë të nxjerrin më shumë naftë bruto sesa i nevojitet ekonomisë globale.
Çmimet e naftës ranë me gati 20% në vitin 2025, duke shënuar humbjen më të madhe vjetore që nga viti 2020 dhe herën e parë që tregu i naftës regjistron tre vite radhazi humbje vjetore. Rënia e vazhdueshme e çmimeve ka ndodhur pavarësisht konflikteve të vazhdueshme në disa nga rajonet më të rëndësishme prodhuese të energjisë në botë, për shkak të një tregu të mbingopur me furnizim, sipas analistëve.
Nafta bruto ra nën 60 dollarë për fuçi për herë të parë pas gati pesë vitesh muajin e kaluar, ndërsa udhëheqësit politikë nisën të afrohen gradualisht drejt një marrëveshjeje paqeje mes Rusisë dhe Ukrainës, e cila mund të rrisë tepricën në tregun global nëse hiqen sanksionet perëndimore ndaj eksporteve ruse.
International Energy Agency pret që furnizimet me naftë bruto ta tejkalojnë kërkesën me rreth 3.8 milionë fuçi në ditë këtë vit, edhe pas një vendimi të fundit nga anëtarët e kartelit të naftës OPEC për të shtyrë çdo rritje të prodhimit deri pas tremujorit të parë të vitit.
OPEC zakonisht përpiqet të menaxhojë prodhimin e anëtarëve të saj për t’i mbajtur çmimet brenda një intervali “Goldilocks”: mjaftueshëm të larta për të garantuar të ardhura të shëndetshme, por jo aq të larta sa konsumatorët të kalojnë te alternativa më të lira dhe me karbon të ulët, si makinat elektrike dhe pompat e nxehtësisë.
Në ditën e fundit të vitit 2025, çmimi i naftës Brent crude u mbyll në 60.85 dollarë për fuçi, një rënie e fortë nga gati 74 dollarë për fuçi në fund të vitit 2024. Çmimi i naftës në SHBA gjithashtu ra me 20% vitin e kaluar, duke zbritur në 57.42 dollarë të mërkurën nga rreth 74 dollarë një vit më parë.
Tregu është i mbushur me më shumë naftë bruto sesa mund të përthithet nga aktiviteti industrial global, pjesërisht për shkak të rritjes ekonomike më të dobët se sa pritej në ekonomitë kryesore dhe ndikimit të luftës tregtare të presidentit amerikan Donald Trump kundër Kinës, e cila ka zbehur kërkesën nga importuesi më i madh i energjisë në botë.
Prodhuesit e naftës pritet të vazhdojnë të nxjerrin fuçi të tepërta edhe vitin e ardhshëm, gjë që mund t’i çojë çmimet në nivele rreth 55 dollarë për fuçi deri në pranverë, sipas analistëve të BNP Paribas. Strategët e mallrave në JPMorgan Chase dhe Goldman Sachs presin gjithashtu që çmimet e Brent-it të bien në intervalin e 50 dollarëve për fuçi në vitin 2026.
Analistët e naftës në bankën australiane të investimeve Macquarie shkruan në një shënim të fundit për klientët se momentumi rënës i çmimeve tashmë po i tejkalonte pritshmëritë e tyre të dobëta për tregun, të cilin më parë e kanë përshkruar si “karikaturisht të mbingopur”./Përshtati nga The Guardian, ekofin.al
