Me inflacionin e ulët dhe rritjen ekonomike të qëndrueshme, Banka Qendrore Evropiane (BQE) ruajti normat e interesit në nivelin më të ulët të më shumë se dy viteve, në përputhje me pritjet e tregut. E bazuar në Frankfurt, BQE mbajti të pandryshuar normën e depozitës në 2% të enjten, për të tretën mbledhje radhazi. Mbajtja e normës në të njëjtin nivel për tre mbledhje tregon se BQE beson se inflacioni është në masë të madhe nën kontroll, pasi ka rënë nga nivelet dyshifrore të shkaktuara nga tronditjet e furnizimit pas pandemisë dhe kriza energjetike pas pushtimit rus të Ukrainës.
“Ekonomia ka vijuar të rritet pavarësisht mjedisit të vështirë global,” deklaroi presidentja e BQE-së, Christine Lagarde, në konferencën për shtyp pas mbledhjes. Vendimi për normën vjen në një kohë kur ekonomitë evropiane po shfaqin rezultate solide dhe po përballojnë mjaft mirë tensionet tregtare globale. Prodhimi i brendshëm bruto i eurozonës u rrit me 0.2% në tremujorin e tretë të vitit 2025, krahasuar me tre muajt e mëparshëm, dhe me 1.3% në bazë vjetore, sipas vlerësimeve paraprake të Eurostat, të publikuara disa orë para vendimit të BQE-së.
Anketat e fundit të aktivitetit të bizneseve evropiane tregojnë një rritje të lehtë në fillim të tremujorit të katërt, pavarësisht vendosjes së një tarife 15% mbi mallrat evropiane nga presidenti amerikan Donald Trump. Ndërkohë, inflacioni po qëndron pranë objektivit 2% të BQE-së. Sipas Lagarde, “perspektiva e inflacionit mbetet gjerësisht e pandryshuar,” pavarësisht një rritjeje të lehtë kohët e fundit. Çmimet e konsumit u rritën me 2.2% në shtator në bazë vjetore, nga 2% në gusht. Inflacioni bazë, që përjashton ushqimet dhe energjinë, u rrit në 2.4% nga 2.3% në gusht.
Me inflacionin nën kontroll, banka qendrore e 20 vendeve që përdorin euron nuk pritet të ndryshojë normat deri në një moment gjatë vitit të ardhshëm. Lagarde tha se BQE “nuk është e angazhuar paraprakisht për një kurs të caktuar normash” dhe do të ndjekë një qasje të bazuar në të dhëna, duke rishikuar parashikimet mbledhje pas mbledhjeje.
Si përcakton BQE politikën monetare
Banka qendrore përcakton politikën monetare të eurozonës përmes tre normave kryesore të interesit. Normat e ulëta nxisin rritjen ekonomike, ndërsa normat e larta përdoren për të luftuar inflacionin.
• Depozita e natës është norma e interesit që bankat marrin kur depozitojnë para te banka qendrore për një natë.
• Operacionet kryesore të rifinancimit janë normat që bankat paguajnë për të marrë hua nga BQE për një javë.
• Fasiliteti i huadhënies margjinale është norma që bankat paguajnë për të marrë hua për një natë.
Të enjten, si norma e rifinancimit kryesor (2.15%) ashtu edhe ajo e huadhënies margjinale (2.40%) mbetën të pandryshuara.
Rreziqet në horizont
Lagarde përdori një ton të kujdesshëm kur foli për inflacionin dhe ekonominë “në një pozicion të mirë”, por shtoi se perspektiva mbetet e pasigurt “për shkak të mosmarrëveshjeve tregtare globale dhe tensioneve gjeopolitike”. Sipas BQE-së, mjedisi global pritet të mbetet një pengesë për rritjen, dhe ndërsa sektori i shërbimeve po zgjerohet, prodhimi industrial pritet të pësojë rënie të mëtejshme për shkak të dobësisë së kërkesës së jashtme. Megjithatë, konsumi i familjeve pritet të mbështesë ekonominë e eurozonës në muajt e ardhshëm.
Lagarde i bëri thirrje vendeve të eurozonës të përdorin politika fiskale dhe reforma strukturore për të rritur produktivitetin. Ajo përmendi përparimin në negociatat tregtare SHBA-Kinë dhe theksoi se BQE po monitoron nga afër ndikimin e tyre, përfshirë çmimet e metaleve të rralla që janë thelbësore për ekonominë evropiane dhe veçanërisht për sektorin e automobilave. Ajo shtoi se pushtimi i vazhdueshëm i plotë rus i Ukrainës mbetet një faktor stresi madhor për ekonominë e eurozonës, megjithëse shpenzimet e mbrojtjes më të larta se pritjet mund të nxisin ekonominë, edhe pse mund të ushqejnë inflacionin.
“Nga pikëpamja e politikës monetare, ne jemi në një pozicion të mirë,” tha Lagarde, duke shtuar se BQE “do të bëjë gjithçka që është e nevojshme për të siguruar që të mbetemi në këtë pozicion.”
Krahasime ndërkombëtare
Mbledhja e BQE-së pason vendimin e Rezervës Federale të SHBA-së të mërkurën për të ulur normën bazë të interesit për herë të dytë këtë vit. Zyrtarët e bankës qendrore amerikane synojnë të mbështesin rritjen ekonomike dhe punësimin, edhe pse inflacioni mbetet i lartë. Ulja — me një çerek pikë përqindjeje — e çoi normën bazë të Fed-it në rreth 3.9%, nga rreth 4.1%. Ndërkohë, Banka e Japonisë mbajti të pandryshuar normën e interesit në 0.5% të enjten, pavarësisht se inflacioni ndodhet mbi objektivin 2%, por la të hapur mundësinë për një rritje të normës në dhjetor.
