Arsimi parauniversitar po tkurret, duke reflektuar potencialisht trendet demografike (ulje të lindjeve dhe emigracion). Në anën tjetër, arsimi profesional ende zë një pjesë të vogël në shkollat e mesme të larta, me pjesëmarrje që qëndron rreth 19 %, pa shenja rritjeje të dukshme.
Arsimi i lartë po njeh rritje, veçanërisht në institucionet publike – çka mund të lidhet me tarifat më të ulëta dhe aksesin më të gjerë. Programet e biznesit dhe ligjit mbeten më të preferuarat, ndonëse ka një diversifikim të moderuar drejt shkencave shëndetësore dhe teknike.
Këto janë disa nga përfundimet e të dhënave të publikuara nga INSTAT për sa i përket regjistrimeve në nivele të ndryshme të sistemit arsimor. Gjatë vitit shkollor 2024-2025, në arsimin zyrtar në Shqipëri u regjistruan gjithsej 528.602 nxënës dhe studentë:
• 12,5 % në kopshte;
• 47,4 % në arsimin 9-vjeçar;
• 16,9 % në arsimin e mesëm të lartë;
• 0,1 % në arsimin pas të mesëm, jo të lartë;
• 23,1 % në arsimin e lartë.
Arsimi Parauniversitar
Gjithsej, në arsimin parauniversitar janë regjistruar 405.989 nxënës, duke shënuar një rënie prej 2,6 %, krahasuar me vitin e kaluar shkollor. Kjo përfshin:
• 65.914 fëmijë në arsimin parashkollor (–1,2 %);
• 250.617 nxënës në arsimin 9-vjeçar (–2,9 %);
o 88,1 % në shkolla publike;
o 48,0 % e tyre janë vajza.
Arsimi i lartë
Gjatë vitit akademik 2024-2025, në të gjitha programet e arsimit të lartë u regjistruan 122.613 studentë, duke shënuar një rritje prej 2,1 %, krahasuar me një vit më parë. Ndër ta, 70,9 % ndjekin studimet në institucione publike të arsimit të lartë.
Në ciklin e studimeve “Bachelor”, për të njëjtën periudhë, janë regjistruar 68.080 studentë, duke shënuar një rënie prej 0,8 %, krahasuar me vitin akademik 2023-2024.
Ashtu si në vitin e kaluar, fusha më e preferuar e studimit mbetet “Biznes, administrim dhe ligj”, ku është përqendruar rreth një e katërta e të gjithë studentëve. Ndër fushat e tjera të preferuara janë: “Shëndet dhe mirëqenie” me 20,7 % dhe “Inxhinieri, prodhim dhe ndërtim” me 18,8 %.
Të dhënat e regjistrimeve për vitin shkollor dhe akademik 2024–2025 reflektojnë një kontrast të qartë mes arsimit parauniversitar dhe atij të lartë: nga njëra anë, një tkurrje graduale e numrit të nxënësve në arsimin bazë dhe të mesëm, e ndikuar kryesisht nga faktorë demografikë; nga ana tjetër, një rritje e qëndrueshme e interesit për studimet universitare, veçanërisht në institucionet publike. Këto zhvillime nënvizojnë nevojën për politika arsimore më të qëndrueshme dhe të përshtatura me realitetin shoqëror, që jo vetëm adresojnë sfidat e sotme, por edhe projektojnë një të ardhme më të qëndrueshme për sistemin arsimor shqiptar. /ekofin.al
