Pas tri viteve të konsolidimit fiskal, tri nga gjashtë vendet e BB6 kanë rritur deficitet fiskale në vitin 2024.
Raporti i Bankës Botërore, publikuar së fundmi thekson se ndërsa performanca e të ardhurave ishte e fortë në shumicën e vendeve, shpenzimet më të larta korrente i kanë rritur deficitet fiskale.
Si rezultat, deficiti fiskal mesatar i rajonit është rritur me 0.7 pikë përqindjeje të PBB-së, duke arritur në 2.2 për qind të PBB-së në vitin 2024.
Sipas raportit, Shqipëria ka pasur një përmirësim në bilancin e saj fiskal, kryesisht për shkak të shpenzimeve kapitale të nënekzekutuara dhe të ardhurave të forta tatimore.
Ndërkohë, deficiti fiskal i Serbisë mbeti në 2 për qind të PBB-së, mbështetur nga performanca e fortë e të ardhurave. Në të kundërt, Bosnja dhe Hercegovina, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut kanë përjetuar rritje të deficiteve fiskale kryesisht për shkak të shpenzimeve më të larta të qeverisë për pagat, përfitimet sociale dhe pagesat e interesit, shoqëruar me mobilizimin e dobët të të ardhurave ose humbjet e të ardhurave të drejtuara nga politika.
Performanca e të ardhurave në vendet e BB6 mbeti e fortë në vitin 2024, me shumicën e vendeve që përfitonin nga mbledhja e fortë e taksave, fitimet e pajtueshmërisë dhe aktiviteti i qëndrueshëm ekonomik.
Në nivel rajonal, raporti i të ardhurave të qeverisë ndaj PBB-së u rrit në 36.4 për qind në 2024, nga 35.3 për qind në 2023, duke reflektuar një përmirësim të përgjithshëm në të gjithë rajonin BB6.
Bosnja dhe Hercegovina regjistroi rritjen më të lartë në të ardhurat buxhetore si përqindje e PBB-së (një rritje prej 1.9 pikë përqindjeje).
Serbia, Shqipëria dhe Kosova pësuan rritje solide të të ardhurave, me Serbinë që regjistroi një rritje prej 13.5 për qind, të nxitur nga TVSH-ja dhe akcizat, dhe Shqipëria regjistroi një rritje të fortë prej 10.3 për qind nga viti në vit.
E mbështetur nga reformat e fundit të administratës tatimore, Kosova vazhdon të përjetojë një performancë të mirë të të ardhurave tatimore. Gjatë vitit 2024, të ardhurat tatimore në Kosovë u rritën për 9.3 për qind, të mbështetura nga një rritje prej 10.6 për qind e taksave indirekte. Megjithatë, në disa vende të BB6, reduktimet e taksave të orientuara nga politika dhe mobilizimi i dobët i të ardhurave kufizuan rritjen e të ardhurave.
Në Mal të Zi, zbatimi i shkurtimeve të kontributeve pensionale në kuadër të programit Europe Tani 2 uli të ardhurat në dy muajt e fundit të 2024. Megjithatë, të ardhurat e përgjithshme u rritën me 7 përqind, kryesisht nga TVSH-ja dhe tatimi mbi të ardhurat e korporatave, por edhe nga të ardhurat nga akciza.
Po kështu, Maqedonia e Veriut u përball me sfida me mobilizimin e dobët, megjithëse në përmirësim, të të ardhurave të brendshme, gjë që kufizon hapësirën e saj fiskale. Në përgjithësi, raportet e taksave ndaj PBB-së të rajonit BB6 janë nën mesataren e BE-së, të karakterizuara nga norma të ulëta të tatimit mbi të ardhurat e korporatave dhe personale, si dhe një varësi e madhe nga taksat mbi mallrat dhe shërbimet dhe po ashtu kontributet e sigurimeve shoqërore.
Sipas të dhënave, në vitin 2024, presionet fiskale u intensifikuan në të gjithë Ballkanin Perëndimor, të nxitur nga rritja e shpenzimeve publike, duke përfshirë pagesat më të larta të interesit. Shpenzimet publike në të gjithë BB6 u rritën në vitin 2024, duke arritur mesatarisht 38.6 përqind të PBB-së, nga 36.8 përqind në 2023.
Mali i Zi shënoi pjesën më të lartë të shpenzimeve me 45.9 përqind të PBB-së, kryesisht për shkak të rritjes së pensioneve minimale dhe shpenzimeve kapitale. Bosnja dhe Hercegovina kishte nivelin e dytë më të lartë të shpenzimeve me 45.3 përqind, ndërsa Shqipëria (28.9 përqind) dhe Kosova (30.1 përqind) raportuan përqindjet më të ulëta.
Deficiti primar mesatar i vendeve të BB6 u rrit në vitin 2024, duke arritur mesatarisht 0.6 për qind të PBB-së (nga 0.1 për qind në 2023). Mali i Zi përjetoi përkeqësimin më të madh, duke u zhvendosur nga një suficit prej 2.4 përqind në 2023 në një deficit prej 1.1 përqind në 2024, i ndjekur nga Bosnja dhe Hercegovina ku deficiti primar u dyfishua nga 0.7 përqind në 1.4 përqind në 2024.
Maqedonia e Veriut dhe Serbia u përballën me rënie të moderuar të deficitit të tyre primar, ndërsa Shqipëria përmirësoi dukshëm suficitin e saj, thuhet në raport.
Pagesat e interesit në të gjithë rajonin u rritën lehtë, mesatarisht 1.6 për qind të PBB-së, nga 1.4 për qind në 2023./ekofin.al
