Evropa mund të mos ketë krijuar ende një gjigant të inteligjencës artificiale në përmasat e Nvidia, Microsoft apo OpenAI, por viti 2026 ka treguar se kontinenti po fiton fort nga një pjesë tjetër e zinxhirit të AI-së: infrastruktura që e bën të mundur funksionimin e saj.
Kompanitë që prodhojnë lazerë, çipa optikë, pajisje testimi, serverë, substrate dhe teknologji rrjeti për qendrat e të dhënave janë kthyer në disa nga fitueset më të mëdha të bursave evropiane. Sipas renditjes së publikuar, aksionet e disa prej këtyre kompanive janë rritur me qindra për qind gjatë vitit, ndërsa njëra prej tyre ka shënuar rritje mbi 2,200%.
Në krye të listës është kompania suedeze Sivers Semiconductors, aksionet e së cilës janë rritur me 2,245.93% në vitin 2026. Kompania prodhon lazerë dhe komponentë optikë që ndihmojnë në lëvizjen e të dhënave brenda qendrave të mëdha të AI-së. Rritja e fortë erdhi veçanërisht pas marrëveshjes me GlobalFoundries, për integrimin e teknologjisë së saj në platformat e fotonikës së silikonit. Megjithatë, artikulli thekson se hendeku mes çmimit të aksionit dhe rezultateve financiare mbetet i madh, pasi kompania është ende me humbje dhe të ardhurat në tremujorin e parë të vitit 2026 ranë me rreth 22%.
Në vendin e dytë renditet kompania franceze Soitec, me rritje 559.98%, e cila prodhon materiale gjysmëpërçuese për çipa optikë dhe teknologji të lidhura me AI-në. Edhe pse të ardhurat totale të saj ranë me 34%, segmenti i lidhur me “Edge and Cloud AI” arriti në 214 milionë euro, ndërsa linja Photonics-SOI kaloi për herë të parë pragun e 100 milionë dollarëve.
Një tjetër rritje e fortë është shënuar nga 2CRSi, kompania franceze e serverëve dhe sistemeve të ftohjes për AI dhe superkompjuterë. Aksionet e saj janë rritur me 410.03%, ndërsa të ardhurat për gjysmën e parë të vitit financiar 2025/26 arritën në 204.7 milionë euro, gati dhjetë herë më shumë se një vit më parë. Kompania po zbaton kontrata të mëdha për të ashtuquajturat “AI factories”, përfshirë një kontratë shumëvjeçare në SHBA me vlerë deri në 610 milionë dollarë.
Në listë përfshihen edhe kompani të tjera evropiane që po përfitojnë nga kërkesa për infrastrukturë AI. AT&S është rritur me 366.46%, AIXTRON me 234.70%, STMicroelectronics me 204.28%, Raspberry Pi Holdings me 198.63%, Technoprobe me 184.26%, ams-OSRAM me 175%, ndërsa Nokia ka shënuar rritje 159.51% që nga fillimi i vitit.
Rasti i Nokia-s tregon ndryshimin e profilit të kompanive evropiane në epokën e AI-së. E njohur dikur për telefonat celularë, kompania finlandeze sot po shihet nga investitorët si një aktor i rëndësishëm në rrjetet optike dhe IP, të domosdoshme për qendrat e të dhënave ku përpunohen vëllime të mëdha informacioni. Në tremujorin e parë të vitit 2026, shitjet neto të Nokia-s u rritën me 4%, në 4.5 miliardë euro, ndërsa shitjet për klientët e AI-së dhe cloud-it u rritën me 49%.
Megjithatë, pas entuziazmit të tregjeve qëndron edhe një paralajmërim. Jo të gjitha këto kompani kanë fitime të forta aktuale. Disa janë ende me humbje, ndërsa të tjera tregtohen kryesisht mbi pritshmëritë se kërkesa për qendra të dhënash, çipa optikë, serverë dhe pajisje rrjeti do të vazhdojë të rritet. Kjo do të thotë se investitorët nuk po blejnë vetëm rezultatet aktuale, por edhe premtimin se infrastruktura e AI-së do të kthehet në një treg shumë më të madh në vitet e ardhshme.
Në thelb, fituesit më të mëdhenj evropianë të bumit të inteligjencës artificiale nuk janë kompanitë që ndërtojnë vetë modelet e AI-së, por ato që furnizojnë teknologjinë që i mban këto modele në punë. Për momentin, Evropa nuk ka një Nvidia të vetën, por ka kompani që po fitojnë nga shtresa më pak e dukshme dhe gjithnjë e më kritike e ekonomisë së re digjitale: infrastruktura fizike e inteligjencës artificiale./Përshtati nga Euronews, ekofin.al
Shënim ligjor: Ky informacion nuk përbën këshillë financiare; gjithmonë bëni kërkimin tuaj shtesë për t’u siguruar se është i përshtatshëm për rrethanat tuaja specifike. Gjithashtu, mbani konsuderatë se ne jemi një media dhe synojmë të ofrojmë udhëzuesit, këshillat dhe rekomandimet më të mira nga ekspertët. Nëse mbështeteni në informacionin në këtë faqe, atëherë e bëni këtë tërësisht me përgjegjësinë tuaj.
