Të dhënat krahasimore për periudhën 2021–2025 tregojnë një rritje të ndjeshme të volumit të veprimtarisë së Autoritetit të Konkurrencës, por edhe një zhvendosje të qartë të fokusit institucional nga procedurat hetimore drejt vendimmarrjes administrative, kontrollit të përqendrimeve dhe monitorimeve të tregut.
Numri i vendimeve me gjobë ka ndjekur një trajektore rritëse, veçanërisht në dy vitet e fundit. Pas një stabiliteti relativ në vitet 2021–2022 dhe një rënieje në 2023, viti 2024 shënon një dyfishim të rasteve me sanksione, ndërsa 2025 regjistron nivelin më të lartë të pesë viteve të fundit. Ky trend sugjeron një qasje më të fortë ndëshkuese dhe një përdorim më aktiv të instrumentit të gjobës si mekanizëm disiplinues ndaj sjelljeve antikonkurruese.
Paralelisht me këtë zhvillim, përqendrimet në tregun e brendshëm kanë njohur një rritje të vazhdueshme dhe progresive. Nga nivele modeste në vitet 2021–2022, numri i përqendrimeve pothuajse gjashtëfishohet deri në vitin 2025. Ky fenomen pasqyron dinamika më intensive të ristrukturimit të tregjeve, blerje, bashkime dhe konsolidim të operatorëve ekonomikë, veçanërisht në sektorë ku shkalla e konkurrencës mbetet e ndjeshme. Rritja e përqendrimeve shoqërohet edhe me një volum të lartë të procedurave të autorizuara, të cilat në shumicën e rasteve janë miratuar nga Autoriteti, duke sinjalizuar se transaksionet janë vlerësuar si të pranueshme nga këndvështrimi i konkurrencës efektive.
Ndryshe nga këto tregues në rritje, procedurat hetimore shfaqin një prirje të kundërt. Pas kulmit në vitin 2022, numri i hetimeve bie dhe stabilizohet në një nivel më të ulët deri në vitin 2025. Ky zhvillim mund të interpretohet si një orientim më selektiv drejt rasteve me risk të lartë, por gjithashtu ngre pikëpyetje mbi intensitetin e hetimeve të thelluara strukturore në tregje problematike. Në të njëjtën kohë, rritja e monitorimeve – me një kulm të ri në vitin 2025 – tregon se Autoriteti po investon më shumë në mbikëqyrje parandaluese, analiza tregu dhe ndjekje të sjelljes së operatorëve pa kaluar domosdoshmërisht në fazën e hetimit formal.
Vendimet e Komisionit përbëjnë indikatorin më të qëndrueshëm në kohë. Edhe pse me luhatje të lehta nga viti në vit, numri i vendimeve mbetet i lartë dhe në rritje në fund të periudhës, duke reflektuar një volum të konsoliduar pune dhe një kapacitet administrativ të qëndrueshëm për trajtimin e çështjeve të konkurrencës.
Në tërësi, krahasimi i treguesve për periudhën 2021–2025 sugjeron një Autoritet të Konkurrencës më aktiv në aspektin sasior, me fokus të shtuar te përqendrimet dhe vendimmarrja, si dhe një përdorim më të dukshëm të masave ndëshkuese. Megjithatë, rënia relative e procedurave hetimore mbetet një element që kërkon vëmendje, veçanërisht në kontekstin e tregjeve me përqendrim të lartë dhe risk për abuzim me pozitën dominuese. Për ekonominë shqiptare, këto zhvillime përkthehen në një rol më të dukshëm të Autoritetit, por edhe në nevojën për një balancë më të fortë mes kontrollit administrativ dhe hetimit të thelluar të praktikave antikonkurruese./ekofin.al
