Eurodeputetët po hasin vështirësi për të rënë dakord mbi një qëndrim për euron digjitale të mbështetur nga Banka Qendrore Evropiane (ECB), ndërsa Berlini shtyn për përparim dhe kritikët paralajmërojnë se projekti po zbehet ndjeshëm.
Euro digjitale po përballet me vonesa të reja në Parlamentin Evropian pasi raportuesi kryesor i dosjes, eurodeputeti spanjoll Fernando Navarrete Rojas nga Partia Popullore Evropiane (EPP), formoi një bllok minoritar me grupet e ekstremit të djathtë, duke lënë raportuesit në hije pa mundur të sigurojnë një shumicë funksionale rreth draftit.
Teksti më i fundit kompromis, i parë nga Euronews, do të ngushtonte gjithashtu fushëveprimin e projektit në një mënyrë që prek thelbin e planit të Komisionit Europian.
Brukseli kishte propozuar një formë digjitale të parasë cash që mund të përdorej si online ashtu edhe offline. Navarrete, në të kundërt, po shtyn për një model vetëm offline.
Si raportues, Navarrete është përgjegjës për drejtimin e tekstit legjislativ dhe ndërtimin e konsensusit mes grupeve politike përmes negociatave me raportuesit në hije, një proces i krijuar për të prodhuar një qëndrim të mbështetur nga shumica në Parlament.
Parlamenti ka sinjalizuar tashmë mbështetje të gjerë për euron digjitale.
Më 10 shkurt, eurodeputetët miratuan raportin vjetor të Bankës Qendrore Europiane dhe mbështetën dy amendamente pro euros digjitale, me kundërshtimin që erdhi kryesisht nga disa eurodeputetë centristë dhe të ekstremit të djathtë.
Vetë EPP është e ndarë mbi këtë çështje. Delegacioni gjerman është fuqimisht në favor, mes presionit nga Berlini. Në mes të shkurtit, zëvendëskancelari gjerman Lars Klingbeil u tha gazetarëve se ata që kundërshtojnë euron digjitale po dëmtojnë Europën.
Dy burime të njohura me negociatat i thanë Euronews se amendamentet e paraqitura nga Navarrete në tekstin e fundit kompromis janë të papranueshme për grupet që mbështesin planin e Komisionit, duke e futur dosjen në një ngërç legjislativ.
Euronews kontaktoi raportuesin kryesor Navarrete për koment, por nuk kishte marrë përgjigje në momentin e publikimit.
Ngërçi u shfaq sërish në një takim të enjten, kur eurodeputetët u përpoqën të kapërcenin dallimet pas një debati të ashpër, duke deklaruar se “teksti nuk po shkon askund”.
Një takim tjetër është planifikuar për 10 mars, por burimet presin që votimi, aktualisht i planifikuar për maj, të shtyhet.
Vendet e BE-së kanë rënë dakord tashmë për qëndrimin e tyre në Këshill. Pa një mandat nga Parlamenti, legjislacioni nuk mund të kalojë në fazën tjetër.
Çfarë është euro digjitale?
Euro digjitale ka marrë një peshë të re politike ndërsa tensionet ekonomike midis BE-së dhe SHBA-së kanë intensifikuar debatin mbi varësinë e Europës nga gjigantët amerikanë të pagesave.
Visa dhe Mastercard, të dyja kompani amerikane, mbështesin një pjesë të madhe të pagesave të përditshme me kartë në Europë. Të dhënat e ECB për vitin 2025 tregojnë se këto dy rrjete përbëjnë 61% të pagesave me kartë në BE dhe pothuajse të gjitha pagesat ndërkufitare me kartë.
Projekti do të krijonte një formë elektronike të parasë cash të emetuar nga Banka Qendrore Evropiane, e projektuar për të bashkëjetuar me kartëmonedhat dhe shërbimet e pagesave të ofruara nga bankat tregtare.
Mbështetësit argumentojnë se kjo do t’u jepte qytetarëve akses të drejtpërdrejtë në para digjitale “publike”, diçka që aktualisht ekziston kryesisht vetëm në formën e parasë fizike.
Sipas propozimit të Komisionit, përdoruesit do të kishin një portofol digjital për pagesa online dhe offline, me transaksione të projektuara në mënyrë që të mos jenë të gjurmueshme.
Kritikët thonë se teksti më i fundit kompromis në Parlament rrezikon të heqë pjesë kyçe të këtij vizioni.
“Ky kompromis i parë nga zoti Navarrete, për fat të keq, hedh pak dritë mbi ndonjë ndryshim real në drejtimin e tij për euron digjitale,” tha për Euronews Laura Casonato, drejtuese e politikave në Positive Money Europe.
Casonato tha se drafti përmban disa elementë pozitivë, përfshirë formulimin që njeh se euro digjitale “duhet të jetë një mjet pagesash digjitale sovran dhe i sigurt, që mbron aksesin publik në paranë e bankës qendrore”, si dhe dispozita më të qarta mbi privatësinë dhe sigurinë e të dhënave./Përshtati nga Euronews, ekofin.al
