Qytetarët e vendeve anëtare të NATO-s duhet të “pranojnë të bëjnë sakrifica” të tilla si shkurtimet e pensioneve, shëndetit dhe sistemeve të tyre të sigurisë në mënyrë që të rrisin shpenzimet e mbrojtjes dhe të garantojnë sigurinë afatgjatë në Evropë, tha të enjten kreu i aleancës ushtarake Mark Rutte.
“Thuajuni atyre se duhet të shpenzojnë më shumë për mbrojtjen në mënyrë që ne të mund të vazhdojmë të jetojmë në paqe, thuajuni atyre se siguria ka më shumë rëndësi se çdo gjë,” shtoi ai.
Ai paralajmëroi se 2% e PBB-së që shpenzojnë shumica e aleatëve të NATO-s për mbrojtjen nuk mjafton në afat të gjatë për të penguar kundërshtarët e mundshëm. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s pranoi se ndërsa nuk kishte kërcënime të afërta për aleatët, rreziku po lëvizte “me shpejtësi të plotë” drejt aleancës transatlantike. “Ne nuk jemi në luftë, por sigurisht as në paqe,” tha ai.
Rutte, i cili foli në një ngjarje të organizuar nga think tank Carnegie Europe, u bëri thirrje qytetarëve të vendeve të NATO-s që t’u thonë politikanëve të tyre se mbështesin një rritje të shpenzimeve të mbrojtjes edhe nëse kjo do të thotë “të shpenzojnë më pak për prioritetet e tjera”.
“Mesatarisht, vendet evropiane shpenzojnë lehtësisht deri në një të katërtën e të ardhurave të tyre kombëtare për pensionet, sistemet shëndetësore dhe të sigurimeve shoqërore, ne kemi nevojë për një pjesë të vogël të këtyre parave për ta bërë mbrojtjen tonë shumë më të fortë dhe për të ruajtur mënyrën tonë të jetesës. Prioriteti i mbrojtjes kërkon Lidershipi politik mund të jetë i vështirë dhe i rrezikshëm në afat të shkurtër, por është absolutisht thelbësor në terma afatgjatë.”
Aleatët e NATO-s kanë diskutuar për rritjen e pragut të shpenzimeve, me një vendim që pritet të shpallet në një samit të liderëve në Hagë në verën e vitit 2025.
Me ekonominë ruse të përkushtuar të shpenzojë rreth 7% ose 8% të PBB-së së saj për mbrojtjen deri në vitin 2025 dhe Britania e Madhe që po shkon drejt një standardi prej 2.5%, vendet e BE po diskutojnë gjithashtu se si të shtojnë përpjekjet e përbashkëta për të rritur aftësitë e mbrojtjes pas dekadave të nën-investimeve pas përfundimit të Luftës së Ftohtë.

Andrius Kubilius, komisioneri i mbrojtjes i sapoemëruar i BE-së, po propozon opsione të ndryshme, duke filluar nga emetimi i “bonove të mbrojtjes” deri te rialokimi i parave të destinuara për programe të tjera të BE-së ose ripërdorimi i fondeve të papërdorura.
Banka Evropiane e Investimeve gjithashtu ka ndryshuar së fundmi rregullat e saj për të siguruar një shtesë prej 6 miliardë eurosh për sistemet e sigurisë dhe mbrojtjes me përdorim të dyfishtë të Evropës – por Kubilius tha se është “e gabuar” të investosh kaq pak në mbrojtje në krahasim me financimin e gjelbër.
Tetë nga 32 anëtarët aktualë të NATO-s nuk e kanë arritur ende pikën standarde prej 2%, duke përfshirë vendet e BE-së si Italia, Belgjika dhe Spanja./euronews
