Ish-komisioneri evropian Thierry Breton kujton bisedën e fundit me kryeministrin hungarez, në të cilën ai u paraqit si një kontakt kyç evropian i presidentit të sapozgjedhur të 47-të të SHBA, Donald Trump.
BE-ja duhet të ishte përgatitur më mirë për kthimin e Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë dhe Viktor Orbán mund të jetë personi kontaktues i Trump në Evropë, tha Thierry Breton, ish-komisioneri evropian i Francës i ngarkuar për tregun e brendshëm të BE-së.
“Unë nuk mendoj se Evropa ishte aq e përgatitur sa duhet të ishte,”, tha Breton për Radio Schuman të Euronews në një intervistë, duke iu referuar “fuqisë” së fitores së Trump në zgjedhjet e kësaj jave. “Pra, po, ne duhet të jemi të përgatitur. Dhe ne nuk kemi asnjë sekondë për të humbur.”
Breton foli për Euronews ndërsa liderët u mblodhën në Budapest për samitin e Komunitetit Politik Evropian, i cili do të dominohet nga mënyra se si Evropa duhet t’i përgjigjet fitores së Trump. Ish-presidenti amerikan fitoi zyrtarisht një mandat të dytë të mërkurën në mëngjes, pas një fushate të nxehtë kundër Presidentit Joe Biden dhe më vonë zëvendëspresidentes Kamala Harris.
Gjatë fushatës së tij, Trump i tronditi liderët evropianë me premtime se ai do t’i jepte fund luftës “në 24 orë” dhe do të vendoste tarifa të përgjithshme për të gjitha produktet e prodhuara nga jashtë që vijnë në Shtetet e Bashkuara. “Mund të mos na pëlqejë, por është një botë e re në të cilën jemi tani”, tha Breton.
Ish-komisioneri bëri gjithashtu të qartë se me Trump në pushtet, kryeministri hungarez Viktor Orbán mund të jetë bashkëbiseduesi kryesor i Presidentit amerikan në Evropë. “Kur Trump kishte pyetje për Evropën, ai ishte ai që fliste me të dhe ishte ai që Donald Trump po thërriste për të ditur pulsin e situatës ose për të zhvilluar qëndrimin e tij,” i tha Orbán Bretonit gjatë një bisede të fundit në një takim kokë më kokë, me liderin hungarez në Budapest, sipas ish-komisionerit.
“Ne e dimë se ai do të luajë një rol të rëndësishëm,” shtoi Breton. “Dikujt mund të mos i pëlqejë, por do të jetë një realitet, të paktën që nga dje, është një realitet i ri.”
Të sigurohesh që Evropa t’i përgjigjet një presidence Trump me udhëheqje dhe unitet është “absolutisht ekzistenciale për Evropën”, tha ai.
Breton tha se Evropa do të duhet të zbatojë thirrjen, e përfshirë në raportin e ish-presidentit të Bankës Qendrore Evropiane, Mario Draghi, për të investuar 800 miliardë euro në vit dhe për të krijuar borxhin e përbashkët nëse dëshiron t’i mbijetojë “luftës gjigante” të ardhshme midis SHBA dhe Kinës. Raporti i Draghit, i cili u publikua dy muaj më parë, bëri thirrje për “lëshim të rregullt dhe të konsiderueshëm nga BE-ja të një aseti të përbashkët të sigurt dhe likuid për të mundësuar projekte të përbashkëta investimi” në të gjithë Bashkimin.
Deri kohët e fundit, Breton ishte Komisioneri Evropian i fuqishëm i BE-së, përgjegjës për tregun e brendshëm. Ai pritej të riemërohej nga Franca, vendlindja e tij, në një pozicion po aq të rëndësishëm.
Por shtatorin e kaluar, ai njoftoi dorëheqjen e tij në një letër të formuluar ashpër drejtuar Von der Leyen, duke fajësuar “qeverisjen e saj të dyshimtë” për presionin ndaj Francës për të paraqitur një kandidat tjetër për ta zëvendësuar atë “për arsye personale”.
Në intervistë, Breton refuzoi të fajësonte përsëri Von der Leyen ose të gjykonte propozimet e saj për komisionin e ardhshëm evropian. Por ai kundërshtoi vendimin e von der Leyen për të emëruar gjashtë nënpresidentë ekzekutivë në ekipin e saj të ri. Parimi nuk është i përfshirë në traktatet e BE-së dhe duhet të jetë “një komisioner, një votë”, tha ai.
Fuqia e një komisioneri, shtoi ai, mbështetet më pak në titullin e tij sesa në aksesin e tij në Drejtoritë e Përgjithshme të Komisionit, të cilat zhvilloni dhe menaxhoni fushat e politikave të BE-së. “Për pjesën tjetër, dua të them se është më shumë një koordinim i lehtë, por kjo është një histori tjetër,” tha ai.
Largimi i Bretonit bëri bujë në Bruksel, ku ai kishte marrë një profil të fortë. Në komision, ai u dallua si një lojtar i fuqishëm pothuajse i kudondodhur dhe shpesh i sinqertë, duke rritur prodhimin e vaksinave të bllokut për COVID-19 ose duke rritur ndihmën ushtarake për Ukrainën. Ai nuk i kurseu kritikat ndaj Big Tech dhe nxitjen e shumë rregullave për të frenuar teprimet e tyre. /euronews
