Pozicioni i Shqipërisë si vend pritës i samitit të NATO-s vitin e ardhshëm është vënë në dyshim për shkak të dështimit të vendit për të përmbushur objektivat kryesorë të shpenzimeve.
Euronews raportoi më herët se draft-përfundimet për samitin e NATO-s që mbahet javën e ardhshme në Ankara nuk përmendin mbajtjen e takimit të radhës në Shqipëri, pavarësisht se vendndodhja e samitit ishte njoftuar më parë.
Mospërfshirja e kësaj reference në deklaratën përfundimtare të samitit është një lëvizje e qëllimshme nga zyrtarët e NATO-s për të ushtruar presion ndaj Shqipërisë që të rrisë angazhimin.
Një burim i NATO-s konfirmoi të mërkurën se situata nuk ka ndryshuar dhe se aleanca po i dërgon një “mesazh të fortë” Tiranës se vendi mund ta humbasë rolin si pritës, nëse nuk “vepron dhe shpenzon më shumë”.
Vendet e NATO-s ranë dakord në samitin e vitit të kaluar në Hagë që të rrisin ndjeshëm shpenzimet në 5% të PBB-së deri në vitin 2035. Por me nivelin aktual të shpenzimeve prej rreth 1.49%, Tirana është ende larg edhe objektivit fillestar të NATO-s prej 2% për mbrojtjen, raporton Euronews.
Shqipëria nuk është e vetmja. Edhe Sllovenia dhe Çekia janë identifikuar si vende që nuk po mbajnë peshën e duhur në rritjen e mbrojtjes kolektive. Megjithëse të dyja u renditën në raportin e NATO-s për vitin 2025 mbi shpenzimet e secilit anëtar si vende që kishin arritur nivelin 2%, burime të NATO-s i thanë Euronews se këto shifra nuk ishin të sakta.
SHBA ka kritikuar aleatët që i sheh si të prapambetur në shpenzimet për mbrojtjen dhe kërkon prova se vendet janë në një rrugë “të besueshme” për të arritur objektivin 5% brenda afatit të rënë dakord.
Vendet evropiane nuk mund të vazhdojnë më të “përfitojnë pa kontribuar” nga arkitektura e mbrojtjes, u tha gazetarëve të mërkurën ambasadori amerikan në NATO, Mathew Whitaker, duke u ankuar për “përfitimin në kurriz të taksapaguesve amerikanë, siç ka ndodhur nga disa vende në aleancën e NATO-s”, tha Whitaker.
Të 32 aleatët do të mblidhen në Ankara për samitin vjetor të organizuar nga Turqia më 7-9 korrik. Presidenti amerikan Donald Trump konfirmoi javën e kaluar se do të jetë i pranishëm, ashtu si edhe sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio.
Në samit do të marrë pjesë edhe presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy, së bashku me udhëheqësit e Katarit, Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Bahreinit. /Përshtati nga Euronews, ekofin.al
