Çmimi i energjisë elektrike për familjet ndryshon ndjeshëm nga një vend në tjetrin, i ndikuar nga politikat energjetike, burimet vendase, taksat, subvencionet, kostot e rrjetit dhe infrastruktura. Të dhënat e përpunuara nga Visual Capitalist, bazuar në GlobalPetrolPrices.com, rendisin vendet sipas çmimeve mesatare të energjisë elektrike për konsumatorët familjarë gjatë periudhës 2023–2026 dhe tregojnë një ndarje të qartë mes vendeve që subvencionojnë energjinë ose kanë burime të bollshme vendase dhe atyre që përballen me kosto më të larta prodhimi e shpërndarjeje.
Në rajon, Shqipëria renditet më mirë se disa vende fqinje për çmimin mesatar të energjisë elektrike. Sipas të dhënave, Shqipëria renditet në vendin e 86-të në botë, me një tarifë mesatare prej 0.118 dollarë për kWh. Mali i Zi është pak më shtrenjtë sesa ne, në vendin e 84-t, me 0.121 dollarë për kWh, ndërsa Maqedonia e Veriut dhe Serbia kanë të njëjtin nivel çmimi, 0.128 dollarë për kWh. Maqedonia e Veriut renditet në vendin e 78-të, ndërsa Serbia në vendin e 77-të. Kjo e vendos Shqipërinë si vendin me çmimin më të ulët mes këtyre katër ekonomive të rajonit, edhe pse diferencat janë relativisht të ngushta.
Në nivel global, Bermuda ka çmimin më të lartë të energjisë elektrike për familjet, me 0.466 dollarë për kWh, ndërsa Irani ka çmimin më të ulët, vetëm 0.003 dollarë për kWh. Hendeku mes dy skajeve është shumë i madh: familjet në tregjet më të shtrenjta paguajnë më shumë se 150 herë më tepër për energjinë elektrike sesa ato në vendet më të lira. Në rastin konkret, çmimi mesatar në Bermuda është mbi 155 herë më i lartë se në Iran.
Europa zë një pjesë të madhe të renditjes së vendeve me energjinë më të shtrenjtë për konsumatorët familjarë. Irlanda, Italia, Gjermania, Belgjika dhe Mbretëria e Bashkuar renditen mes dhjetë vendeve më të shtrenjta në botë. Në këto vende, kostoja e karburanteve është vetëm një pjesë e faturës. Çmimi final për familjet rritet edhe nga taksat, tarifat mjedisore, pagesat për energjinë e rinovueshme dhe kostot e mirëmbajtjes së rrjetit elektrik.
Një grup tjetër vendesh me çmime shumë të larta janë ekonomitë ishullore. Bermuda, Ishujt Kajman, Bahamas, Barbados dhe Kepi i Gjelbër janë ndër tregjet më të shtrenjta të energjisë elektrike. Arsyeja lidhet me faktin se shumë ishuj prodhojnë energji lokalisht duke përdorur lëndë djegëse të importuara. Kostot e transportit, tregjet e vogla, numri më i kufizuar i konsumatorëve dhe mungesa e ekonomisë së shkallës e bëjnë energjinë më të kushtueshme dhe i ekspozojnë më shumë familjet ndaj luhatjeve të çmimeve globale.
Në anën tjetër të renditjes janë vendet me çmime shumë të ulëta, ku një rol të rëndësishëm luajnë subvencionet dhe burimet e bollshme energjetike. Irani ka çmimin më të ulët në botë, me 0.003 dollarë për kWh. Ndër vendet e tjera me çmime shumë të ulëta përmenden Etiopia, Kirgistani, Iraku, Angola dhe Egjipti. Po ashtu, vende prodhuese të energjisë si Katari, Kuvajti, Arabia Saudite dhe Algjeria përfitojnë nga furnizimi i lirë vendas me lëndë djegëse, duke u ofruar familjeve tarifa shumë më të ulëta se ato të Evropës.
Të dhënat tregojnë se çmimi i energjisë elektrike nuk varet vetëm nga prodhimi, por edhe nga mënyra se si shtetet ndërtojnë politikat e tyre energjetike. Subvencionet mund ta mbajnë energjinë të përballueshme për familjet, por shpesh kanë kosto të lartë për buxhetet publike. Në të kundërt, vendet me taksa më të larta, investime të mëdha në rrjet dhe tarifa shtesë për tranzicionin energjetik kanë fatura më të shtrenjta për konsumatorët. /ekofin.al
