Ekonomia shqiptare ka hyrë në vitin 2026 me një stabilizim të dukshëm të kostove në sektorin prodhues. Të dhënat më të fundit të Institutit të Statistikave tregojnë se Indeksi i Çmimeve të Prodhimit (IÇP) në tremujorin e parë të vitit ka shënuar vetëm një rritje minimale prej 0.02% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë, duke sinjalizuar se presionet inflacioniste në hallkën e prodhimit janë pothuajse të papërfillshme.
Sipas INSTAT, indeksi arriti në nivelin 129.7 pikë, me bazë vitin 2021=100, ndërsa zhvillimet brenda sektorëve tregojnë një panoramë të diferencuar. Industria përpunuese vijon të jetë motori kryesor i rritjes së çmimeve, duke regjistruar një rritje vjetore prej 0.4%, ndërsa aktivitetet e furnizimit me ujë dhe menaxhimit të mbetjeve shënuan një rritje prej 0.3%. Në kahun e kundërt, sektori i energjisë elektrike, gazit dhe avullit regjistroi një ulje prej 0.9%, duke ndihmuar në frenimin e rritjes së përgjithshme të indeksit.
Një element me interes për bizneset është diferenca mes tregut vendas dhe eksporteve. Ndërsa çmimet e prodhimit për tregun e brendshëm u rritën me 0.3%, ato për eksportet ranë me 0.5%. Kjo tregon se prodhuesit shqiptarë po përballen me një konkurrencë më të fortë në tregjet ndërkombëtare, ku hapësirat për rritje çmimesh mbeten të kufizuara. Në të njëjtën kohë, tregu vendas ka absorbuar një pjesë të vogël të kostove shtesë, duke ruajtur marzhet e kompanive prodhuese.
Edhe krahasuar me tremujorin e fundit të vitit 2025, çmimet e prodhimit kanë lëvizur shumë pak. IÇP u rrit vetëm me 0.1%, duke konfirmuar një tendencë stabiliteti që ka nisur të shfaqet pas luhatjeve më të forta të viteve të mëparshme. Grafiku i publikuar nga INSTAT tregon se gjatë dy viteve të fundit, indeksi ka lëvizur brenda një intervali relativisht të ngushtë, pa goditje të forta në koston e prodhimit.
Brenda industrisë përpunuese, rritjet më të larta të çmimeve u regjistruan në prodhimin e drurit dhe produkteve prej druri, prodhimin e pijeve, shtypshkrimin dhe prodhimin e produkteve të kauçukut dhe plastikës, të gjitha me nga 1.2%. Këto degë duket se po përballen me kosto më të larta të lëndëve të para ose me kërkesë më të fortë në treg. Nga ana tjetër, uljet më të mëdha u regjistruan në prodhimin e pajisjeve elektrike me 0.9% dhe në metalurgji me 0.6%, duke reflektuar ndoshta një dobësim të kërkesës ose ulje të kostove të inputeve në këta sektorë.
Për ekonominë shqiptare, ky stabilizim i çmimeve në nivel prodhimi është një sinjal pozitiv. Indeksi i Çmimeve të Prodhimit konsiderohet një tregues paraprak për inflacionin e konsumatorit, pasi ndryshimet në kostot e prodhimit zakonisht transmetohen më vonë te çmimet që paguajnë familjet dhe bizneset. Fakti që çmimet e prodhimit po rriten me ritme pothuajse zero sugjeron se presionet inflacioniste nga ana e ofertës mbeten të kufizuara, duke krijuar një mjedis më të parashikueshëm për investimet dhe planifikimin e aktivitetit ekonomik gjatë vitit 2026./ekofin.al
