Gjermania dhe Italia kanë propozuar krijimin e një kuadri rregullator të BE-së për stablecoin-et, me qëllim forcimin e mbrojtjes së tregjeve financiare dhe zhvendosjen e debatit nga niveli teknik në atë politik.
Dy vendet po shtyjnë për kompetenca të reja të gjera që do të lejonin bllokimin e operatorëve të huaj të stablecoin-eve nga tregu i BE-së, nëse vendet e tyre nuk përmbushin standardet rregullatore evropiane — një lëvizje që mund të përjashtojë disa nga kompanitë më të mëdha të kriptove nga një prej tregjeve më të mëdha financiare në botë, sipas një dokumenti të parë nga Euronews.
Pozicioni i përbashkët u paraqit në një dokument diskutimi të shpërndarë më 27 mars, përpara një takimi pune mbi Paketën për Integrimin dhe Mbikëqyrjen e Tregut (MISP).
Dokumenti e paraqet propozimin si të lidhur drejtpërdrejt me “stabilitetin dhe sovranitetin” e BE-së — një formulim që tregon se bëhet fjalë jo vetëm për rregullim financiar, por edhe për një çështje gjeopolitike.
Një “jo” i madh për stablecoin-et amerikane?
Propozimi synon drejtpërdrejt të ashtuquajturat stablecoin-e me shumë emetues — tokena që emetohen njëkohësisht në disa juridiksione, me rezerva të shpërndara mes tyre.
Stablecoin-et janë kriptomonedha të dizajnuara për të ruajtur një vlerë fikse, zakonisht të lidhur me dollarin ose euron, dhe të mbështetura nga rezerva reale që mundësojnë konvertimin në çdo moment.
“Për të garantuar stabilitetin dhe sovranitetin e sistemit financiar të BE-së, është thelbësore krijimi i një kuadri të harmonizuar rregullator për stablecoin-et globale nga skema shumë-juridiksionale”, thuhet në dokument.
Megjithëse nuk përmenden kompani specifike, struktura e përshkruar i referohet qartë modeleve aktuale të operatorëve kryesorë të stablecoin-eve të lidhura me dollarin, shumica e të cilëve janë të bazuar jashtë BE-së, kryesisht në SHBA.
Sipas propozimit, këta operatorë nuk do të lejohen të ofrojnë tokena në BE, nëse Komisioni Evropian nuk vlerëson se kuadri rregullator i vendit të tyre është i barasvlershëm me atë të BE-së.
Pa një vendim për barasvlershmëri, nuk ka akses në treg. Duke qenë se SHBA aktualisht nuk ka një kuadër të krahasueshëm, kjo mund të përjashtojë praktikisht stablecoin-et kryesore të dollarit nga tregu evropian.
“Kill switch”-i
Propozimi parashikon gjithashtu një mekanizëm të fortë ndërhyrjeje.
Sipas draftit, Autoriteti Bankar Evropian (EBA) do të duhet të ndalojë menjëherë një stablecoin nëse mekanizmi i transferimit të rezervave dështon, nëse emetuesi shkel rëndë rregullat e vendit të tij, ose nëse vepron kundër interesave të mbajtësve në BE.
Rreziku me stablecoin-et ndërkufitare është i qartë: nëse një stablecoin emetohet nga një kompani amerikane dhe një evropiane, rezervat ndahen mes dy juridiksioneve.
Nëse përdoruesit në BE kërkojnë të tërheqin fondet njëkohësisht, pjesa e rezervave në BE mund të mos mjaftojë. Paratë ekzistojnë, por mund të ndodhen në SHBA dhe të jenë subjekt i rregullave që vonojnë transferimin.
Gjermania dhe Italia kërkojnë që të jetë detyrim ligjor që fondet të transferohen menjëherë nga jashtë BE-së për të mbuluar çdo mungesë likuiditeti, edhe në kohë krize.
Nëse kjo garanci nuk plotësohet, EBA do të ketë kompetencë të ndalojë plotësisht operimin e stablecoin-it në BE.
Gara me kohën
Shtysa për këtë propozim vjen nga Bordi Evropian i Rrezikut Sistemik (ESRB), i cili ka paralajmëruar për rreziqet e këtyre strukturave për stabilitetin financiar.
Rreziku kryesor është që një kolaps i një stablecoin-i mund të ketë efekt domino në tregjet financiare, si një “bank run”.
ESRB ka kërkuar masa mbrojtëse deri në fund të vitit 2026 dhe masa shtesë deri në fund të 2027.
Gjermania dhe Italia argumentojnë se këto masa duhet të përfshihen menjëherë në negociatat për MISP.
Mbikëqyrje më e fortë që në fillim
Propozimi parashikon gjithashtu që emetuesit e mëdhenj të stablecoin-eve të kalojnë nën mbikëqyrje të drejtpërdrejtë të EBA-së.
Ndryshe nga rregullat aktuale, ku rëndësia përcaktohet nga madhësia, Gjermania dhe Italia kërkojnë që çdo operator ndërkufitar të konsiderohet automatikisht “i rëndësishëm” dhe t’i nënshtrohet kontrollit maksimal që në fillim.
Rregullorja MiCAR, në fuqi që nga 2024, tashmë kërkon që emetuesit të mbajnë rezerva dhe të respektojnë standarde qeverisjeje.
Por sipas këtij dokumenti, kuadri aktual ka boshllëqe për skemat ndërkufitare dhe këto duhet të mbyllen përpara se përdorimi global i stablecoin-eve të përshpejtohet.
Dokumenti nuk përfaqëson ende një qëndrim zyrtar të BE-së, por duke qenë se mbështetet nga dy ekonomitë më të mëdha të eurozonës, pritet të ketë ndikim të rëndësishëm në procesin legjislativ./Përshtati nga Euronews, ekofin.al
