Shqipëria do të zbatojë një kuadër të ri ligjor për parandalimin e pastrimit të parave dhe financimit të terrorizmit, që forcon kontrollin mbi transaksionet financiare, pronarët përfitues, transfertat e fondeve dhe kriptoasetet. Ligji është botuar sot në Fletoren Zyrtare, por hyrja në fuqi është përcaktuar më 1 janar 2028.
Ndryshimet prekin drejtpërdrejt bankat, institucionet financiare, subjektet që ofrojnë shërbime të lidhura me kriptoasetet, profesionet e lira dhe kategori të tjera biznesesh që kanë detyrime për identifikimin e klientëve, kontrollin e burimit të fondeve dhe raportimin e veprimtarive të dyshimta.
Një nga elementet kryesore të ligjit është forcimi i mekanizmave për identifikimin e pronarëve përfitues dhe verifikimin e burimit të pasurisë. Subjektet e detyruara duhet të zbatojnë masa vigjilence ndaj klientëve, duke vlerësuar rrezikun që paraqesin marrëdhëniet e biznesit dhe transaksionet financiare.
Kontrollet do të mbështeten në një qasje të bazuar në rrezik, ku intensiteti i verifikimeve lidhet me profilin e klientit, natyrën e veprimtarisë, vendet me të cilat kryhen transaksione dhe karakteristikat e produkteve apo shërbimeve financiare.
Ligji parashikon gjithashtu kërkesa për verifikimin e integritetit dhe përshtatshmërisë së drejtuesve të lartë dhe pronarëve përfitues të kategorive të caktuara të subjekteve të detyruara. Autoritetet mbikëqyrëse marrin kompetenca për të kërkuar largimin e personave që nuk përmbushin kriteret ligjore, sipas procedurave të përcaktuara.
Kriptoasetet dhe transfertat financiare nën kontroll më të fortë
Një pjesë e rëndësishme e ligjit i kushtohet tregut të kriptoaseteve dhe ofruesve të shërbimeve që lidhen me to.
Kuadri i ri përcakton detyrime për informacionin që duhet të shoqërojë transfertat e kriptoaseteve, identifikimin e palëve të përfshira dhe zbatimin e masave për parandalimin e përdorimit të këtyre instrumenteve për pastrimin e parave apo financimin e terrorizmit.
Dispozitat synojnë të rrisin gjurmueshmërinë e transaksioneve dhe të kufizojnë mundësitë e përdorimit të aseteve digjitale për fshehjen e origjinës së fondeve.
Rregulla të posaçme parashikohen edhe për informacionin që shoqëron transfertat tradicionale të fondeve, duke forcuar përgjegjësitë e ofruesve të shërbimeve të pagesave.
Më shumë informacion për pronat dhe llogaritë bankare
Ligji përfshin mekanizma që lidhen me aksesin e autoriteteve kompetente në informacionin mbi pasuritë e paluajtshme, llogaritë bankare dhe pronësinë përfituese.
Këto dispozita synojnë të lehtësojnë identifikimin e lidhjeve ndërmjet personave, pasurive dhe transaksioneve financiare, në rastet kur ekzistojnë dyshime për pastrim parash apo veprimtari të tjera të paligjshme.
Një rol më i gjerë i jepet Agjencisë së Inteligjencës Financiare, e cila do të vijojë të jetë autoriteti përgjegjës për analizimin e informacioneve financiare dhe koordinimin me institucionet e tjera kombëtare dhe ndërkombëtare.
Ligji forcon gjithashtu shkëmbimin e informacionit ndërmjet autoriteteve mbikëqyrëse, institucioneve ligjzbatuese dhe strukturave homologe të vendeve të tjera.
Kontrolle edhe për paratë që kalojnë kufirin
Një tjetër pjesë e ligjit rregullon kontrollin e mjeteve monetare që hyjnë ose dalin nga territori i Republikës së Shqipërisë.
Dispozitat përcaktojnë detyrime deklarimi dhe mekanizma kontrolli për lëvizjen ndërkufitare të parave, duke synuar identifikimin e rasteve kur mjetet monetare mund të lidhen me veprimtari kriminale.
Në këtë drejtim, autoritetet doganore marrin një rol të rëndësishëm në verifikimin e deklarimeve, kontrollin e lëvizjeve monetare dhe shkëmbimin e informacionit me autoritetet përgjegjëse për parandalimin e pastrimit të parave. /ekofin.al
