Edukimi digjital shihet si një mjet i fuqishëm që përgatit fuqinë punëtore të së ardhmes, modernizon metodat e të nxënit dhe sjell përfitime të qëndrueshme në aspektin e kostove afatgjata.
Nga data 10 dhjetor ka hyrë në fuqi Plani i Veprimit të Agjendës Digjitale për Arsimin 2025–2030, që përfshin edhe standardet për arritjen e kompetencës digjitale.
Ndër objektivat kryesore jaë janë zgjerimi dhe përmirësimi i infrastrukturës digjitale arsimore në shkallë kombëtare, duke synuar modernizimin e shkollave, mbështetjen e mësuesve dhe rritjen e aksesit në teknologji.
Masa e parë parashikon ngritjen e laboratorëve Smart në 615 shkolla, një investim që përfshin gjithsej 654 laboratorë dhe ka një buxhet të parashikuar prej 3,471,500,000 lekësh, i financuar nga buxheti i shtetit në bashkëpunim me CEB dhe WBIF.
Po kështu synohet blerja e 5,500 laptopëve për mësuesit e gjimnazeve, me një vlerë totale prej 550,000,000 lekësh, e financuar nga OPI (IPA). Masa e tretë lidhet me sigurimin e internetit me brez të gjerë dhe Ëi-Fi në shkolla, me një kosto të llogaritur në 4,333 euro për shkollë dhe një buxhet total prej 325,000,000 lekësh, i mbuluar nga buxheti i shtetit dhe donatorët.
Ndërkohë, krijimi i platformës kombëtare qendrore për menaxhimin e gjithë informacionit kërkimor shkencor në Shqipëri (ACRIS), parashikon një investim me kosto 200,000,000 lekë, të financuar nga buxheti i shtetit.
Plani i veprimit fokusohet në mënyrë të veccantë te nxitja e implementimit të teknologjive inovative, veçanërisht Inteligjencës Artificiale, në sistemin arsimor. Ndërsa IA po bëhet gjithnjë e më e rëndësishme në gjithë botën, shumë vende e kanë integruar atë në kurrikula të veçanta ose ndërdisiplinore.
Praktikat variojnë nga modeli kinez, që e mbulon IA nga klasa I deri në XII, te laboratorët STEM në Indi për klasat VI–XII, apo integrimi në lëndë si matematika dhe ekonomia shtëpiake në Korenë e Jugut, ndërsa Gjermania u jep rajoneve autonomi të plotë për vendimmarrjen kurrikulare. Këto modele tregojnë një drejtim global të qartë: IA është pjesë e domosdoshme e arsimit të së ardhmes.
Në këtë linjë, Hapi i parë në Planin e Veprimit konsiston në hartimin e udhëzimeve dhe pilotimeve për Gjeneratën-AI, që përfshijnë krijimin e një udhëzuesi dhe realizimin e projekteve pilot, me një buxhet prej 2,500,000 lekësh të financuar nga buxheti i shtetit.
Më tej, parashikohet forcimi i bashkëpunimit ndërkombëtar në fushën e Teknologjisë së Avancuar përmes programeve dhe kurseve të përbashkëta, një nismë me kosto totale prej 20,000,000 lekësh, të mbuluar nga buxheti i shtetit dhe donatorët.
Masa e tretë përfshin zhvillimin e kurrikulës për AI dhe trajnimin e mësuesve, një proces që parashikon përgatitjen dhe aftësimin e 1,000 mësuesve, me një buxhet prej 10,000,000 lekësh, gjithashtu i financuar nga burime shtetërore dhe donatore.
Po kështu, me rëndësi është mbështetja e aftësive digjitale të mësuesve për forcimin e kapaciteteve profesionale dhe pedagogjike në arsim. Masa synon përfshirjen e 16,000 mësuesve dhe zhvillimin e 10 moduleve trajnuese, me një buxhet prej 62,400,000 lekësh, të financuar nga buxheti i shtetit dhe donatorët.
Një tjetër ndërhyrje e rëndësishme është përditësimi i programeve të studimit të arsimit të lartë për të pajisur mësuesit e rinj me aftësi digjitale që nga formimi fillestar; me një kosto prej 10,000,000 lekësh ndërsa ngritja e një mekanizmi online për zhvillimin profesional të vazhdueshëm (CPD), do të ketë një buxhet prej 70,000,000 lekësh./ekofin.al
