“Mos e nisni duhanin, ose lëreni.” Ky është mesazhi që Dr. Peter Harper, mjek dhe onkolog, e vendos në themel të çdo diskutimi për shëndetin publik. Në një intervistë në kuadër të konferencës “Technovation Smoke Free by PMI” në Beograd, ai thekson se ndërprerja e duhanpirjes mbetet zgjedhja më e mirë. Por politikat shëndetësore, sipas tij, duhet të marrin në konsideratë edhe të rriturit që, pavarësisht përpjekjeve, vazhdojnë të pinë duhan.
Sipas Harper, një pjesë e rëndësishme e dëmit nga cigaret konvencionale lidhet me djegien e duhanit dhe thithjen e tymit, i cili përmban substanca toksike e kancerogjene. Për këtë arsye, ai mbështet diskutimin shkencor mbi reduktimin e dëmit për duhanpirësit e rritur që nuk arrijnë ta lënë. Megjithatë, ai bën një dallim thelbësor: ekspozimi më i ulët ndaj disa substancave të dëmshme nuk do të thotë se një produkt është pa rrezik. Ndikimi në shëndet duhet vlerësuar përmes provave dhe rezultateve të matshme.
Në intervistë, onkologu nënvizon se lënia e duhanit sjell përfitime në çdo moshë. Prandaj, sipas tij, reduktimi i dëmit nuk duhet parë si zëvendësues i ndërprerjes së duhanpirjes, por si pjesë e një diskutimi më të gjerë për parandalimin e sëmundjeve. Ai kërkon që vendimmarrja të mbështetet në të dhëna shkencore dhe në vlerësimin e kujdesshëm të përfitimeve dhe rreziqeve.

Një tjetër pengesë, sipas tij, është stigma. Harper vëren se varësia nga nikotina dhe vështirësia për të ndryshuar sjelljen nuk mund të trajtohen thjesht si mungesë vullneti. Fajësimi dhe ndjenja e turpit nuk i ndihmojnë pacientët, argumenton ai. Përkundrazi, komunikimi i hapur, pa paragjykime dhe i përshtatur me rrethanat individuale, mund të krijojë më shumë mundësi për mbështetje dhe ndryshim.
Harper e lidh këtë qasje me një sfidë më të madhe të sistemeve shëndetësore: kalimin nga trajtimi i sëmundjeve pasi shfaqen drejt parandalimit të tyre. Si shembull sjell vaksinimin kundër HPV-së, që ka ndryshuar mundësitë e parandalimit të kancerit të qafës së mitrës dhe sëmundjeve të tjera të lidhura me këtë virus. Ai thekson se përfitimet e parandalimit shpesh kërkojnë dekada për t’u bërë të dukshme, më gjatë se ciklet e zakonshme të vendimmarrjes politike.
Mbrojtja e të miturve mbetet një kufi i qartë. Harper kërkon rregullim të reklamimit dhe shitjes së produkteve të duhanit dhe nikotinës, kontrolle efektive dhe kufizime pranë shkollave. Ai paralajmëron edhe për produktet e parregulluara, për të cilat konsumatorët mund të mos e dinë se çfarë përmbajnë. Sipas tij, zbatimi real i rregullave është po aq i rëndësishëm sa vetë ekzistenca e tyre. Mbrojtja e të rinjve, mbështetja për lënien e duhanit dhe diskutimi i bazuar te provat, thekson ai, duhet të ecin së bashku.
