Sistemi bankar mbetet i qëndrueshëm, pavarësisht dëmeve materiale të shkaktuara nga protestat e ditëve të fundit. Bankat tregtare po rikthejnë gradualisht aktivitetin normal në degët e tyre, duke garantuar vijimësinë e shërbimeve për qytetarët dhe bizneset, ndërsa siguria e depozitave dhe funksionimi i sistemit financiar nuk janë cenuar nga dëmtimet fizike të infrastrukturës bankare.
Këto garanci u përcollën nga Kryetari i Bordit Mbikëqyrës të Shoqatës Shqiptare të Bankave (AAB), Bledar Shella, gjatë takimit të zhvilluar këtë të mërkurë në ambientet e Bankës së Shqipërisë, me pjesëmarrjen e kryeministrit Edi Rama, Guvernatorit Sejko dhe drejtuesve të bankave tregtare.
Sipas Shellës, aktualisht rreth 85% e degëve bankare në Tiranë janë të hapura dhe ofrojnë shërbime pothuajse me orar të plotë, duke sinjalizuar një rikthim gradual drejt normalitetit pas situatës së krijuar nga protestat.
Megjithëse një pjesë e rrjetit bankar ka pësuar dëmtime të konsiderueshme, sektori ka vijuar të funksionojë, duke marrë masa për të garantuar aksesin e qytetarëve në shërbimet financiare dhe për të minimizuar ndërprerjet në aktivitetin e përditshëm.
Siguria e depozitave nuk cenohet nga dëmtimi i degëve bankare
Një nga mesazhet kryesore të përcjella nga drejtuesi i AAB-së lidhet me dallimin mes dëmtimeve fizike të degëve dhe sigurisë së parave që qytetarët dhe bizneset kanë depozituar në banka.
Shella theksoi se dëmtimi i një dege bankare nuk nënkupton cenimin e depozitave apo të funksionimit të sistemit bankar në tërësi.
“Dëmi i një dege banke është një dëm fizik i pronës, por nuk është se në degët bankare mbahen paratë e qytetarëve apo depozitat. Dega është vendi ku ne u shërbejmë qytetarëve dhe dëmtimi i tyre thjesht vështirëson ofrimin e shërbimit”, u shpreh ai.
Ky sqarim merr rëndësi të veçantë në kushtet kur sulmet ndaj infrastrukturës bankare kanë krijuar vështirësi për aksesin fizik në disa degë dhe bankomate.
Në fakt, depozitat e qytetarëve dhe bizneseve regjistrohen dhe administrohen në sistemet bankare, ndërsa dëmtimi i një godine apo i pajisjeve të saj nuk nënkupton humbjen e kursimeve të depozituesve.
Për rrjedhojë, pasojat e protestave lidhen kryesisht me infrastrukturën fizike dhe mundësinë e ofrimit të shërbimeve në pika të caktuara, jo me qëndrueshmërinë financiare të institucioneve bankare.
Sistem likuid dhe i mirëkapitalizuar, raporti kredi-depozita rreth 50%
Përtej garantimit të shërbimeve, drejtuesi i Shoqatës Shqiptare të Bankave u ndal edhe te treguesit financiarë që dëshmojnë qëndrueshmërinë e sektorit.
Sipas tij, sistemi bankar shqiptar karakterizohet nga nivele të larta likuiditeti dhe kapitalizimi, duke pasur kapacitete të mjaftueshme për të përballuar nevojat e ekonomisë për financim.
Një nga treguesit e përmendur është raporti kredi-depozita, i cili aktualisht llogaritet në rreth 50%.
Kjo do të thotë se, për çdo 100 lekë depozita, bankat kanë dhënë rreth 50 lekë kredi, duke reflektuar një bazë të gjerë financimi nga depozitat në raport me portofolin e huadhënies.
Një strukturë e tillë përbën një element të rëndësishëm të qëndrueshmërisë së sektorit, pasi tregon se bankat nuk mbështeten në mënyrë të tepruar te kreditimi në raport me depozitat e mbledhura.
Megjithatë, raporti kredi-depozita është vetëm një nga treguesit e shëndetshmërisë financiare, krahas nivelit të kapitalit, aktiveve likuide dhe cilësisë së portofolit të kredive.
Sipas Shellës, këto kapacitete i mundësojnë sektorit bankar të vijojë financimin e ekonomisë dhe përmbushjen e detyrimeve ndaj klientëve, pavarësisht situatës së jashtëzakonshme të krijuar në terren.
45 degë bankare dhe 53 bankomate të dëmtuara, shërbimet po rikthehen
Bilanci i dëmeve materiale në sektorin bankar është i konsiderueshëm.
Sipas të dhënave të bëra publike nga kreu i Bordit Mbikëqyrës të AAB-së, gjatë protestave janë dëmtuar gjithsej 45 degë bankare, nga të cilat 24 kanë pësuar dëmtime më të rënda.
Gjithashtu, janë dëmtuar 53 bankomate, duke krijuar vështirësi në tërheqjen e parave fizike dhe kryerjen e veprimeve të tjera bankare në zona të caktuara.
Megjithatë, pavarësisht përmasave të dëmeve, pjesa dërrmuese e rrjetit bankar në kryeqytet është rikthyer në funksionim.
Aktualisht, vetëm rreth 15% e degëve në Tiranë vijojnë të jenë të mbyllura, ndërsa pjesa tjetër ofron shërbime, kryesisht me orar të plotë.
Ky zhvillim tregon përpjekjet e bankave për të normalizuar aktivitetin dhe për të shmangur që dëmtimet materiale të përkthehen në ndërprerje të zgjatura të shërbimeve financiare.
Prioritet mbrojtja e klientëve dhe punonjësve
Kreu i AAB-së theksoi se siguria e punonjësve dhe klientëve mbetet përparësia kryesore e bankave tregtare, ndërsa rikthimi i plotë i aktivitetit po realizohet duke marrë parasysh kushtet e sigurisë në secilën zonë.
“Jemi në koordinim me Bankën e Shqipërisë dhe bankat e tjera për marrjen e masave dhe vijimin e shërbimeve cilësore për qytetarët”, deklaroi Shella.
Ai nënvizoi se bankat përfaqësojnë një infrastrukturë thelbësore për funksionimin e ekonomisë, pasi përmes tyre realizohen pagesat, transferimet, administrimi i kursimeve dhe financimi i familjeve e bizneseve.
Për këtë arsye, mbrojtja e rrjetit bankar nuk lidhet vetëm me ruajtjen e pronës së institucioneve financiare, por edhe me garantimin e një shërbimi të domosdoshëm për të gjithë qytetarët. /ekofin.al
