Pas shmangies së sulmit të Departamentit të Drejtësisë të SHBA-së mbi monopolin e saj të paligjshëm në kërkimin online, Google po përballet me një tjetër përpjekje për të çmontuar perandorinë e saj në internet, këtë herë në një gjyq që fokusohet te taktikat abuzive në fushën e reklamave digjitale.
Gjyqi, i planifikuar të nisë të hënën në një gjykatë federale në Aleksandri, Virxhinia, do të përqendrohet te sjellja e dëmshme që çoi gjykatësen federale Leonie Brinkema të shpallte pjesë të teknologjisë së reklamave të Google si një monopol të paligjshëm. Gjykatësja konstatoi se Google ka ushtruar praktika që pengojnë konkurrencën dhe dëmtojnë botuesit online që varen nga ky sistem për të ardhurat e tyre.
Google dhe Departamenti i Drejtësisë do të kalojnë dy javët e ardhshme në gjykatë duke paraqitur prova në një proces për “remedy” (mjet zgjidhës), i cili do të kulmojë me një vendim të Brinkema-s për mënyrën se si të rikthehen kushtet e ndershme të tregut.
Megjithëse gjykatësja nuk ka përcaktuar një afat për vendimin, nuk pritet që ai të jepet përpara fundit të këtij viti, pasi pritet që dokumente shtesë ligjore dhe seanca gjyqësore të zgjasin deri në nëntor, përpara se Brinkema ta marrë çështjen në shqyrtim.
Pavarësisht se si do të vendosë gjykata, Google ka deklaruar se do të apelojë vendimin e mëparshëm që e cilësoi rrjetin e saj të reklamave si monopol. Apeli nuk mund të depozitohet derisa të përcaktohet “remedy”-ja.
Çështja, e ngritur në vitin 2023 gjatë administratës së Presidentit Joe Biden, kërcënon rrjetin kompleks që Google ka ndërtuar gjatë 17 viteve të fundit për të fuqizuar biznesin e saj dominues të reklamave digjitale. Përveçse gjeneron pjesën më të madhe të 305 miliardë dollarëve të të ardhurave që sjell divizioni i shërbimeve të Google për kompaninë mëmë Alphabet Inc., shitjet e reklamave digjitale janë burimi kryesor i mbijetesës për mijëra faqe interneti.
Nëse Departamenti i Drejtësisë fiton, gjykatësja Brinkema do të urdhërojë Google të shesë pjesë të teknologjisë së saj të reklamave – një propozim që avokatët e kompanisë kanë paralajmëruar se do të “sjellë ndërprerje dhe dëme” për konsumatorët dhe ekosistemin e internetit. Departamenti i Drejtësisë argumenton se një shpërbërje do të ishte mënyra më efektive dhe më e shpejtë për të zbehur një monopol që ka penguar konkurrencën dhe inovacionin prej vitesh.
Google beson se ka bërë tashmë ndryshime të mjaftueshme në sistemin e saj “Ad Manager”, përfshirë ofrimin e më shumë opsioneve dhe alternativave të çmimeve, për të adresuar problemet që Brinkema theksoi në vendimin për monopol.
Beteja ligjore mbi teknologjinë e reklamave të Google pasqyron një tjetër përballje që kompania kaloi së fundmi, pasi një gjykatës federal tjetër e cilësoi motorin e saj dominues të kërkimit si monopol të paligjshëm dhe zhvilloi seanca për “remedy” më herët këtë vit për të shqyrtuar se si të ndalohej sjellja e paligjshme.
Në atë rast, Departamenti i Drejtësisë propozoi gjithashtu masa drastike që do ta kishin detyruar Google të shiste shfletuesin e saj popullor Chrome, por gjykatësi federal Amit Mehta vendosi që një ndryshim më pak dramatik ishte i mjaftueshëm, duke marrë parasysh se tregu i kërkimit po riformësohej nga teknologjitë e inteligjencës artificiale. Ky vendim u dha më herët këtë muaj.
Edhe pse Google nuk ishte dakord me të gjitha aspektet e vendimit të Mehta-s, ai u pa gjerësisht si një “goditje e lehtë”, ndjenjë që ndihmoi në ngritjen e çmimit të aksioneve të Alphabet në nivele rekord. Fitimi prej 20% që nga vendimi i Mehta-s e bëri Alphabet vetëm kompaninë e katërt publike që arrin një vlerë tregu prej 3 trilionë dollarësh – një rritje prej më shumë se 1 trilion dollarësh që kur Brinkema shpalli teknologjinë e reklamave të Google si monopol në prill.
Si tregues se rezultati i çështjes mbi monopolin e kërkimit mund të ndikojë edhe në procesin mbi teknologjinë e reklamave, gjykatësja Brinkema u kërkoi si Google-it ashtu edhe Departamentit të Drejtësisë që të adresonin vendimin e Mehta-s gjatë gjyqit të ardhshëm.
Ashtu si në çështjen e motorit të kërkimit, avokatët e Google kanë argumentuar tashmë në dokumentet gjyqësore se teknologjia e inteligjencës artificiale, e përdorur nga rivalët e rrjetit të reklamave si Meta Platforms, po e transformon mënyrën si funksionon tregu dhe po e bën të panevojshme nevojën për propozimet “radikale” të Departamentit të Drejtësisë.
Departamenti i Drejtësisë, nga ana tjetër, “po lufton për një zgjidhje që do të çrrënjoste një të shkuar tashmë të kapërcyer nga transformimet teknologjike dhe tregtare në mënyrën si konsumohen reklamat digjitale,” argumentuan avokatët e Google përpara gjyqit./Përshtati nga AP, ekofin.al
