Përqindja e burimeve të rinovueshme është rritur në të gjithë Evropën, megjithatë dyshimet janë të larta që disa vende, veçanërisht ekonomitë më të mëdha, nuk do të arrijnë të përmbushin objektivat e BE-së për vitin 2030.
Rritja e sasisë së burimeve të rinovueshme të përdorura për ngrohjen dhe ftohjen e ndërtesave është veçanërisht e rëndësishme, pasi këto përdorime përbëjnë gati gjysmën e konsumit total të energjisë në BE sipas Eurostat. Në vitin 2023, mesatarja e BE arriti në 26.2%, duke pasqyruar nga afër proporcionin e burimeve të rinovueshme në përdorimin total të energjisë së bllokut.
Aktualisht Shqipëria pozicionohet poshtë mesatares së BE-së me 23%, dhe e fundit nga fqinjët e saj të Ballkanit, të cilat kryesohen nga Mali i Zi me një 67% të përdorimit të energjisë së rinovueshme. Maqedonia e Veriut shënon 38% përdorim të këtyre burimeve, ndërsa Serbia dhe Greqia reciprokisht me 36%. Megjithatë, pozicionimi i Shqipërisë për vitin 2023 është shumë herë më i lartë se i disa vendeve më të zhvilluara të Evropës, duke lënë pas Hungarinë dhe Italinë me 22%, Spanjën me 21% dhe madje Gjermaninë me 17%. Përqindjen më të ulët për përdorimin e burimeve të rinovueshme e mbajnë Belgjika me 11%, Holanda me 10% dhe Irlanda me 8%.
Cilat vende kryesojnë listën?
Vendet nordike, me përjashtim të Norvegjisë, dhe shtetet baltike kryesojnë Evropën në përdorimin e energjisë së rinovueshme për ngrohje dhe ftohje. Të gjitha aksionet e raportuara prej 54 përqind ose më lart, më shumë se dyfishi i mesatares së BE-së prej 26 përqind.
Burimet e rinovueshme në grupin e të dhënave përfshijnë energjinë diellore dhe gjeotermale, biokarburantet, pjesën e rinovueshme të mbetjeve dhe nxehtësinë e ambientit të kapur nga pompat e nxehtësisë për ngrohje.
Janë disa faktorë që shpjegojnë ndryshimet e përqindjeve në përdorimin e këtyre burimeve. Këto përfshijnë kushtet klimatike, disponueshmërinë e burimeve dhe gjendjen e infrastrukturës energjetike. Kombet me sisteme ekzistuese të karburanteve fosile përballen me tranzicione më të vështira. Mbështetja e politikave, kostot e investimeve dhe hapësira urbane gjithashtu ndikojnë në progres.
A po largohet ende BE-ja nga gazi rus?
Strategjia energjetike e BE-së është e ndërtuar mbi tri shtylla thelbësore: kursimi i energjisë, prodhimi i energjisë së pastër dhe diversifikimi i furnizimeve të saj. Kjo përfshin reduktimin e varësisë nga Rusia.
Për këtë qëllim, pjesa e gazit të tubacionit nga Rusia në importet e BE-së ra ndjeshëm – nga më shumë se 40 për qind në 2021 në rreth 8 për qind në 2023 – pas pushtimit të Ukrainës në fillim të 2022.
Kur kombinoi gazin e tubacionit dhe LNG-në, Rusia përbënte më pak se 15 përqind të importeve totale të gazit të BE-së, sipas Komisionit Evropian. Megjithatë, kjo përqindje u rrit në 18.9 për qind në vitin 2024. /Përshtati nga Euronews, ekofin.al
