Më shumë se pesë milionë robotë industrialë punojnë tashmë në fabrika në mbarë botën, duke shënuar nivelin më të lartë të regjistruar ndonjëherë. Kjo ndodh ndërsa Boston Dynamics heq dorë për momentin nga një listim në bursë dhe rregullatorët kinezë po ngadalësojnë valën e ofertave publike fillestare të kompanive të robotëve humanoidë. Zhvillimet tregojnë një hendek gjithnjë e më të madh mes makinerive praktike dhe robotëve humanoidë që po marrin pjesën më të madhe të vëmendjes mediatike.
Numri i përgjithshëm i robotëve industrialë në funksion në mbarë botën u rrit me 9% vitin e kaluar, duke arritur në rreth 5.08 milionë njësi, sipas Federatës Ndërkombëtare të Robotikës (IFR), e cila publikoi raportin e saj vjetor World Robotics të enjten e kaluar.
Sipas raportit, instalimet vjetore të robotëve industrialë u rritën me 11%, duke kaluar për herë të parë 600,000 njësi dhe duke arritur në 603,000.
“Automatizimi industrial po përparon me ritëm të lartë”, tha Jane Heffner, presidente e IFR-së, duke shtuar se “rekordi i ri prej pesë milionë robotësh në funksion në fabrikat në mbarë botën është më shumë se dyfishi i numrit të regjistruar shtatë vjet më parë. Rritja më e fortë po ndodh në Azi, e ndjekur nga Amerika. Evropa po ecën përpara më ngadalë.”
Zgjerimi më i kujdesshëm i Evropës
Ritmi më i ngadaltë i rritjes në Evropë duket qartë në shifra.
Stoku i robotëve në funksion në Bashkimin Evropian kaloi për herë të parë 700,000 njësi në vitin 2025, duke arritur në 712,000 dhe duke përbërë 84% të të gjithë robotëve në funksion në Evropë.
“Industria prodhuese e BE-së ka investuar ndjeshëm në automatizim”, tha Heffner. Stoku është rritur me më shumë se 80% që nga viti 2015, kur ishte 390,000 robotë.
Megjithatë, për momentin rritja ka ngecur.
Instalimet e reja në BE ranë me 11% në vitin 2025, në 60,500 njësi, edhe pse instalimet në pjesë të tjera të botës u përshpejtuan. Norma e rritjes së përbërë vjetore për pesë vitet e fundit ishte relativisht modeste, 3%.
Gjermania mbetet me diferencë tregu më i madh evropian, duke përbërë 41% të instalimeve në BE. Por numri i robotëve të instaluar atje ra me 8%, në më pak se 25,000, ndërsa sektori i automobilave, ende klienti më i madh i vetëm, vazhdoi të tkurrej.
Pas Gjermanisë renditen Italia, Franca dhe Spanja, të cilat secila instaloi nga 4,300 deri në 7,800 robotë, ndërsa instalimet në të tria vendet ranë me përqindje dyshifrore.
Ndërkohë, Kina e zgjeroi avantazhin e saj. Ajo instaloi 354,000 robotë gjatë së njëjtës periudhë, 20% më shumë, duke përbërë tashmë 59% të instalimeve globale.
Shtetet e Bashkuara kaluan gjithashtu Japoninë dhe u bënë tregu i dytë më i madh në botë, me pothuajse 38,500 njësi të instaluara, 12% më shumë.
Një përballje me realitetin për robotët humanoidë
Robotët humanoidë mbeten një treg shumë i vogël krahasuar me robotët industrialë tashmë të konsoliduar.
Vetëm rreth 7,000 robotë humanoidë u shitën në mbarë botën vitin e kaluar për përdorim industrial dhe profesional, sipas IFR-së, e cila e ndoqi këtë kategori për herë të parë.
Shumë prej tyre u blenë për të gjeneruar të dhëna trajnimi për modelet e inteligjencës artificiale, në vend që të kryenin punë konkrete. Prodhuesit e automjeteve që po i testojnë zakonisht përdorin më pak se dhjetë robotë.
Megjithatë, Bank of America parashikon 90,000 dërgesa robotësh humanoidë këtë vit dhe 1.2 milionë deri në vitin 2030.
Hendeku mes ambicies dhe realitetit po shfaqet edhe në tregjet financiare.
Boston Dynamics, në pronësi të Hyundai, nuk pritet të ndjekë një listim në bursë vitin e ardhshëm, pasi roboti i saj humanoid Atlas ende nuk është vendosur në shkallë të gjerë dhe kompania mbetet me humbje, tha këtë muaj një drejtues i lartë i Hyundai-t.
Në Kinë, rregullatorët thuhet se kanë përdorur udhëzime joformale për të frenuar ofertat publike fillestare të kompanive të robotëve humanoidë, pasi aksionet e prodhuesit të robotëve Unitree u rritën më shumë se pesëfish në debutimin e tyre në bursën e Shangait më 19 gusht, por më pas ranë 55% nga kulmi dhe kanë pasur vështirësi të rimëkëmben.
Edhe Elon Musk ka qenë jashtëzakonisht i hapur për vështirësitë e programit të tij Optimus në Tesla.
“Ky do të jetë produkti më i vështirë për t’u prodhuar në shkallë të gjerë që kemi bërë ndonjëherë në Tesla, sepse çdo gjë në robot është e re”, u tha Musk investitorëve gjatë konferencës për rezultatet e tremujorit të dytë të Tesla-s, duke shtuar se “nuk ka zinxhir furnizimi”.
Ku qëndron vlera reale
Një raport i publikuar këtë vit nga Arthur D. Little, firma e konsulencës së menaxhimit me seli në Bruksel dhe më e vjetra në botë, arrin në të njëjtin përfundim.
“Robotët humanoidë do të tërheqin vëmendjen; inteligjenca artificiale fizike e specializuar do të kapë vlerën”, thuhet në raport. Termi “inteligjencë artificiale fizike” përdoret si një koncept ombrellë për makineri si krahët robotikë dhe automjetet vetëdrejtuese, të cilat mund të perceptojnë, marrin vendime dhe veprojnë në botën reale.
Raporti e vlerëson këtë treg më të gjerë në rreth 18 miliardë dollarë (15.8 miliardë euro) aktualisht, nga të cilat robotët humanoidë përbëjnë vetëm 2 deri në 3 miliardë dollarë (1.75 deri në 2.63 miliardë euro). Ai parashikon që sektori në tërësi të arrijë në 60 deri në 100 miliardë dollarë (52.7 deri në 87.9 miliardë euro) deri në vitin 2030.
Raporti paralajmëron se shumë demonstrime të robotëve humanoidë “janë të rreme, të krijuara me inteligjencë artificiale ose të inskenuara në mënyrë të konsiderueshme”, ndërsa demonstrimet reale shpesh tregojnë rutina të regjistruara paraprakisht ose kontroll nga distanca nga një njeri.
Sipas raportit, pika më e përshtatshme për zhvillimin e kësaj teknologjie janë mjediset e strukturuara, si fabrikat dhe magazinat, ku robotët me rrota dhe krahët robotikë do të përhapen fillimisht, sepse janë më të lirë dhe më të lehtë për t’u përshtatur me detyra specifike.
“Pse duhet ta kufizojmë atë vetëm në formën e trupit të njeriut…?”, pyet Dave Grant, CEO i PickNik Robotics, në raport.
Shkathtësia në nivel njerëzor, autonomia e besueshme jashtë mjediseve të kontrolluara dhe mungesa e një aplikimi vendimtar mbeten pengesa të rëndësishme për robotët humanoidë, së bashku me çështjet ende të pazgjidhura të përgjegjësisë ligjore dhe sigurimeve.
Siemens ka testuar një robot për detyra logjistike në fabrikën e saj në Erlangen, ndërsa BMW po vendos një robot humanoid në prodhimin e automjeteve dhe baterive.
Megjithatë, këto prova zhvillohen paralelisht me përfundimin e IFR-së se shumica e robotëve humanoidë mbeten ende në fazën e prototipeve ose projekteve pilot, ndërsa robotët industrialë konvencionalë vazhdojnë të jenë më ekonomikë për punët në fabrika.
Prandaj, historia e robotikës në botë këtë vit nuk është historia e robotëve humanoidë, por e një zgjerimi më të ngadaltë dhe më të qëndrueshëm të makinerive që tashmë funksionojnë në praktikë./Përshtati nga Euronews, ekofin.al
