Një pjesë e madhe e europianëve aplikojnë për një vend pune pa e ditur se sa do të paguhen. Arsyeja është e thjeshtë: në shumë raste, informacioni për pagën mungon në njoftimin e punës.
Kandidatët investojnë kohë dhe energji në procesin e aplikimit, marrin pjesë në intervista dhe, në disa raste, kryejnë edhe teste praktike për të demonstruar aftësitë e tyre. Megjithatë, edhe pas gjithë këtij procesi, mund të mos e mësojnë pagën deri në momentin kur punësimi është thuajse i përfunduar.
Ata gjithashtu kanë pak informacion se sa paguhen punonjësit e tjerë në të njëjtin vend pune.
Sipas Komisionit Europian, kjo mungesë transparence mund të krijojë terren për diskriminimin në paga dhe të thellojë më tej hendekun gjinor të pagave.
Pikërisht për këtë arsye, Bashkimi Europian miratoi Direktivën për Transparencën e Pagave, e cila synon të rrisë transparencën në tregun e punës dhe të ndihmojë në adresimin e pabarazive në paga.
Afati për transpozimin e direktivës në legjislacionet kombëtare skadoi më 7 qershor 2026. Megjithatë, shumica e vendeve anëtare nuk arritën ta respektojnë këtë afat.
Italia tregon se rregullat mund të ndryshojnë tregun
Italia është aktualisht shembulli më i qartë se si një ndryshim ligjor mund të ndikojë drejtpërdrejt në tregun e punës.
Sipas të dhënave të platformës globale të punësimit Indeed, përqindja e njoftimeve për vende pune në Itali që përmbajnë informacion mbi pagën është rritur nga 26% në korrik 2025 në 61% në korrik 2026.
Kjo e ka vendosur Italinë në vendin e parë ndër ekonomitë më të mëdha europiane për sa i përket transparencës së pagave në njoftimet e punës.
“Italia po shfaqet si një nga vendet lider në transparencën e pagave mes ekonomive të mëdha europiane dhe të dhënat tregojnë se rregullimi ligjor po sjell një ndryshim real”, deklaroi Pawel Adrjan, drejtor i kërkimeve ekonomike në Indeed, për Euronews Business.
Sipas një analize të PwC të publikuar në fillim të gushtit, vetëm pesë vende anëtare të BE-së kishin përshtatur legjislacionin e tyre me Direktivën për Transparencën e Pagave: Italia, Sllovakia, Malta, Lituania dhe Greqia.
Spanja ka bërë vetëm përparim të kufizuar, ndërsa Gjermania e ka shtyrë zbatimin deri në fillim të vitit 2027. Pozicioni i Francës mbetet ende i papërcaktuar.
Italia kalon për herë të parë Mbretërinë e Bashkuar
Edhe pse Mbretëria e Bashkuar nuk është më pjesë e Bashkimit Europian, ajo ka pasur prej vitesh një nga nivelet më të larta të transparencës së pagave në njoftimet e punës. Por në korrik 2026, Italia e kaloi për herë të parë.
Sipas të dhënave të Indeed, 61% e njoftimeve të punës në Itali përmbanin informacion mbi pagën, krahasuar me 60% në Mbretërinë e Bashkuar.
Ndër vendet e tjera, Holanda regjistroi 49.5%, Franca 43%, Spanja 18%, ndërsa Gjermania vetëm 14%.
Krahasuar me një vit më parë, ndryshimi në Itali është veçanërisht i dukshëm. Në korrik 2025, vetëm 26% e njoftimeve italiane për punësim përmbanin informacion mbi pagën.
Sipas Adrjan, përqindja u rrit nga 35% në janar 2026 në 61% në korrik, me një përshpejtim të ndjeshëm pas hyrjes në fuqi të rregullave të reja në qershor.
Italia ka shkuar edhe më tej se kërkesat minimale të direktivës europiane, duke i detyruar punëdhënësit të vendosin drejtpërdrejt në njoftimin e punës intervalin e pagës.
Kjo u jep punëkërkuesve mundësinë të dinë se çfarë ofrohet financiarisht përpara se të vendosin nëse do të aplikojnë apo jo.
Transparenca u përshpejtua pas hyrjes në fuqi të ligjit
Rritja e transparencës në Itali kishte nisur edhe përpara afatit ligjor, pasi disa punëdhënës kishin filluar të përshtateshin me rregullat e reja.
Megjithatë, pas hyrjes zyrtare në fuqi të ligjit, ritmi u përshpejtua ndjeshëm.
Punëdhënësit tashmë duhet të deklarojnë pagën fillestare ose intervalin e pagës në përshkrimin e vendit të punës, në vend që ta bëjnë këtë vetëm gjatë një faze të mëvonshme të procesit të rekrutimit.
Megjithatë, nuk pritet që 100% e njoftimeve të përmbajnë informacion mbi pagën. Direktiva nuk mbulon në mënyrë identike çdo lloj pozicioni pune dhe në disa vende mbeten ende çështje ligjore të hapura lidhur me mënyrën e zbatimit dhe kontrollit të rregullave.
Sidoqoftë, tendenca është e qartë: sa më shumë punëdhënës përshtaten me rregullat e reja, aq më shumë njoftime pune bëhen transparente për pagën.
Hendeku gjinor i pagave mbetet problem
Në sfondin e këtyre ndryshimeve qëndron një problem më i gjerë: diferenca në pagat e burrave dhe grave.
Sipas Eurostat, hendeku gjinor i pagave në Bashkimin Europian ishte 11.1% në vitin 2024.
Në terma konkretë, kjo do të thotë se për çdo 100 euro të fituara nga burrat, gratë merrnin mesatarisht 88.9 euro.
Për ekspertët, sfida e radhës nuk është më vetëm miratimi i rregullave, por zbatimi i tyre real në të gjitha vendet europiane.
“Testi i radhës do të jetë nëse vendet e tjera europiane do të jenë në gjendje të bëjnë të njëjtin kalim nga parimi i transparencës në zbatimin praktik të saj”.
Ndërkohë, në shumë vende europiane procesi i përshtatjes së legjislacionit kombëtar me direktivën është ende i vonuar. Në disa raste madje ekziston pritshmëria që deklarimi i intervalit të pagës në njoftimet e punës të mos bëhet domosdoshmërisht një detyrim i përgjithshëm. /Përshtati nga Euronews, ekofin.al
