Ministria e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural ka nxjerrë për konsultim publik projektligjin për disa ndryshime në ligjin “Për Peshkimin”, një nismë që synon përafrimin e mëtejshëm të sektorit me standardet e Bashkimi Evropian dhe forcimin e kontrollit mbi aktivitetin e peshkimit në vend.
Por përtej gjuhës teknike dhe procesit të integrimit europian, ndryshimet e propozuara sjellin disa zhvillime konkrete që prekin drejtpërdrejt bizneset e peshkimit, eksportuesit dhe mënyrën si do të funksionojë tregu në vitet e ardhshme.
Një nga elementët kryesorë të projektligjit është digjitalizimi i sistemit të raportimit dhe monitorimit të aktivitetit të peshkimit. Sipas draftit, synohet krijimi i bazës ligjore për përdorimin e sistemeve moderne të monitorimit elektronik dhe raportimit në kohë reale, në përputhje me standardet europiane.
Kjo do të thotë se operatorët e sektorit do të përballen me rregulla të reja për deklarimin e aktivitetit, gjurmueshmërinë e produkteve dhe kontrollin e origjinës së peshkut që nga kapja deri tek tregtimi.
Për bizneset që eksportojnë ose synojnë tregjet europiane, ky ndryshim shihet si një avantazh i rëndësishëm. Rritja e gjurmueshmërisë dhe standardeve të kontrollit mund të lehtësojë aksesin në tregjet e BE-së, ku kërkesat për sigurinë ushqimore dhe origjinën e produkteve janë bërë gjithnjë e më të forta.
Një tjetër pikë kyçe e projektligjit është forcimi i luftës kundër peshkimit të paligjshëm, të paraportuar dhe të parregulluar. Drafti synon të rrisë kapacitetet institucionale dhe mekanizmat e monitorimit për të kufizuar aktivitetet informale në sektor.
Në praktikë, kjo mund të krijojë një treg më të formalizuar për operatorët e rregullt, të cilët prej vitesh ankohen për konkurrencë të pandershme nga aktivitetet informale dhe mungesa e kontrollit në treg.
Megjithatë, ndryshimet pritet të sjellin edhe kosto shtesë për operatorët e sektorit. Përshtatja me sistemet e reja të monitorimit, raportimit elektronik dhe standardeve të gjurmueshmërisë do të kërkojë investime në teknologji, dokumentacion dhe procedura të reja administrative.
Për bizneset e vogla të peshkimit, kjo mbetet një nga sfidat kryesore, pasi sektori prej vitesh përballet me mungesë investimesh, informalitet dhe kapacitete të kufizuara financiare.
Nga ana tjetër, qeveria argumenton se modernizimi i sektorit është i domosdoshëm për të rritur konkurrueshmërinë dhe për të afruar industrinë shqiptare të peshkimit me tregun europian.
Në thelb, projektligji sjell një ndryshim të madh në mënyrën si do të monitorohet dhe kontrollohet aktiviteti i peshkimit në Shqipëri: më shumë digjitalizim, më shumë kontroll dhe standarde më të forta europiane. Për bizneset serioze të sektorit, kjo mund të përkthehet në më shumë siguri dhe akses në tregje. Por për operatorët më të vegjël, sfida do të jetë nëse do të arrijnë të përballojnë kostot dhe kërkesat e reja që sjell procesi i integrimit. /ekofin.al
