Gjithnjë e më shumë qeveri në mbarë botën po vendosin kufij minimalë moshe për përdorimin e rrjeteve sociale, duke reflektuar shqetësimet në rritje për sigurinë online dhe shëndetin mendor të të rinjve. Sipas të dhënave të përpunuara nga BBC, Reuters dhe Euro Weekly, shumica e këtyre nismave synojnë të kufizojnë aksesin për fëmijët nën moshën 15 ose 16 vjeç, ndërsa disa vende kërkojnë pëlqim prindëror dhe verifikim moshe përpara krijimit të një llogarie.
Australia ka hyrë në histori si vendi i parë në botë që zbatoi një ndalim kombëtar për përdorimin e rrjeteve sociale nga fëmijët nën 16 vjeç, i cili hyri në fuqi në dhjetor 2025. Ligji ndalon aksesin në platformat më të mëdha si Instagram, TikTok dhe YouTube për këtë grupmoshë, ndërsa kompanitë që nuk ndërmarrin “masa të arsyeshme” për verifikimin e moshës përballen me gjoba që arrijnë deri në 34.9 milionë dollarë australianë. Edhe Franca ka miratuar një ligj që vendos kufirin minimal në 15 vjeç, ndërsa Portugalia ka vendosur detyrimin për pëlqim të shprehur dhe të verifikuar nga prindërit për përdoruesit nën 16 vjeç dhe një ndalim të plotë për fëmijët nën 13 vjeç.
Në Europë, një valë e gjerë propozimesh është në diskutim. Greqia, Spanja, Norvegjia, Danimarka, Gjermania, Italia, Sllovenia dhe Çekia po shqyrtojnë vendosjen e kufijve minimalë, kryesisht nën 15 ose nën 16 vjeç. Ndërkohë, Mbretëria e Bashkuar po rishikon mundësinë e vendosjes së politikave të ngjashme. Jashtë Europës, Malajzia ka miratuar kufizime për përdoruesit nën 16 vjeç, ndërsa Indonezia dhe Zelanda e Re janë në fazën e diskutimit të masave të ngjashme.
Në Shtetet e Bashkuara, rregullimi është zhvilluar në nivel shtetëror. Virginia ka vendosur kufizime që lejojnë përdorimin e rrjeteve sociale për të miturit nën 16 vjeç vetëm një orë në ditë si parazgjedhje, përveç rasteve kur jepet pëlqim prindëror. Nebraska ka miratuar ligje që kufizojnë elemente të caktuara të platformave, si funksioni i lëvizjes së pafundme dhe autoplay, të cilat janë krijuar për të rritur angazhimin e përdoruesve. Ndërkohë, Utah kishte vendosur në vitin 2023 kërkesën për verifikim moshe për përdoruesit nën 18 vjeç, por ligji u shfuqizua më vonë dhe u zëvendësua me kërkesa më pak të rrepta.
Këto masa vijnë në një kohë kur shqetësimet për ndikimin e rrjeteve sociale tek të rinjtë janë rritur ndjeshëm. Sipas Akademisë Amerikane të Psikiatrisë së Fëmijëve dhe Adoleshentëve, të rinjtë kalojnë mesatarisht 7.5 orë në ditë online. Studime të pavarura kanë treguar se përdorimi i tepruar i rrjeteve sociale mund të ketë pasoja negative, ndërsa kërkime të brendshme të Facebook, tashmë Meta, kanë zbuluar se Instagram ka bërë që disa vajza adoleshente të ndihen më keq për trupin e tyre. Në të njëjtën kohë, studiues të tjerë theksojnë se nevojiten analiza më të detajuara që marrin parasysh faktorët socio-ekonomikë dhe dallimet sipas moshës.
Fillimisht të krijuara si mjete për të lidhur njerëzit me miqtë, rrjetet sociale janë bërë gjithashtu objekt kritikash për modelet e tyre të biznesit të bazuara në angazhimin maksimal dhe reklamimin. Valë e fundit e ligjeve që vendosin kufij moshe sinjalizon një ndryshim më të gjerë drejt rregullimit më të fortë të këtij sektori nga qeveritë në mbarë botën./Përshtati nga Visual Capitalist, ekofin.al
