Klubet më të pasura të futbollit në botë gjeneruan të ardhura rekord prej 12.4 miliardë eurosh në sezonin 2024–25, duke theksuar një zhvendosje vendimtare larg varësisë nga marrëveshjet kombëtare të transmetimit dhe drejt rritjes komerciale, monetizimit të stadiumeve dhe zgjerimit global të markës, sipas edicionit më të fundit të Deloitte Football Money League.
Edicioni i 29-të i raportit vjetor tregon se të ardhurat e 20 klubeve kryesore u rritën me 11% nga viti në vit, me Real Madridin që sërish vendosi standardin, pasi u bë klubi i parë që tejkalon 1 miliard euro për të dytin sezon radhazi, me 594 milionë euro të gjeneruara vetëm nga të ardhurat komerciale përmes rritjes së shitjeve të produkteve dhe sponsorizimeve.
Deloitte tha se shifrat pasqyrojnë “një evolucion vërtet marramendës të të ardhurave të klubeve të futbollit”, ndërsa klubet po shfrytëzojnë gjithnjë e më shumë asete shumë përtej performancës në ditën e ndeshjes.
“Të ardhurat nga dita e ndeshjes (2.4 miliardë euro), nga transmetimet (4.7 miliardë euro) dhe nga aktivitetet komerciale (5.3 miliardë euro) u rritën të gjitha në nivele rekord, ndërsa kjo e fundit u bë burimi i parë i të ardhurave që tejkalon 5 miliardë euro,” thuhet në analizën e Deloitte.
Suksesi i atribuohet “përmirësimit të performancës në shitje me pakicë, rritjes së të ardhurave nga sponsorizimet, si dhe përdorimit të stadiumeve dhe hapësirave përreth tyre në ditë pa ndeshje”.
Në të gjithë Evropën, klubet po i shndërrojnë stadiumet në qendra argëtimi gjatë gjithë vitit, ku “birraritë në ambientet e stadiumit, restorantet, hotelet dhe oferta të tjera” po bëhen gjithnjë e më të zakonshme.
Klubet po ripërcaktojnë veten si marka të stilit të jetesës dhe argëtimit, veçanërisht në tregjet ku rritja e të ardhurave nga transmetimet ka arritur një pikë ngadalësimi.
Të ardhurat nga dita e ndeshjes u rritën me 16% në 2.4 miliardë euro, duke shënuar vitin e katërt radhazi si burimi i të ardhurave me rritjen më të shpejtë, të ndihmuara nga biletat premium dhe licencat personale të vendeve (PSL).
PSL-të janë në thelb një e drejtë me pagesë për të blerë një vend të caktuar në stadium për një periudhë të përcaktuar kohore, shpesh për dekada, përveç vetë biletës.
Të ardhurat nga transmetimet, megjithëse ende përbëjnë 38% të të ardhurave totale, u rritën me një ritëm më të ngadaltë dhe treguan një diferencim gjithnjë e më të madh midis klubeve elitare dhe atyre më poshtë në renditje.
Real Madrid kryeson, Liverpool udhëheq sfiduesit anglezë
Real Madridi gjeneroi gati 1.2 miliardë euro të ardhura, përfshirë 594 milionë euro vetëm nga aktivitetet komerciale, “të mjaftueshme për ta renditur klubin mes dhjetë klubeve më të mira të Money League këtë vit” edhe pa burime të tjera të ardhurash.
Barcelona u rikthye në vendin e dytë për herë të parë që nga sezoni 2019–20, duke gjeneruar 975 milionë euro, pavarësisht se vazhdon të luajë larg stadiumit të saj, Spotify Camp Nou.
Deloitte theksoi një rritje të të ardhurave prej 27%, e nxitur pjesërisht nga futja e PSL-ve të lidhura me rizhvillimin e stadiumit – një model që po eksplorohet gjithnjë e më shumë në të gjithë Evropën.
Bayern Munich u ngjit në vendin e tretë me të ardhura prej 861 milionë eurosh, i ndihmuar nga një rritje e të ardhurave nga transmetimet për shkak të zgjerimit të Kupës së Botës për Klube të FIFA-s, ndërsa Paris Saint-Germain mbeti i katërti me 837 milionë euro pasi fitoi titullin e parë në Ligën e Kampionëve.
Deloitte vuri në dukje suksesin e PSG-së në “shfrytëzimin e kapitalit të markës”, duke përmendur partneritete si Air Jordan, të cilat e pozicionojnë klubin në kulturën popullore globale.
Liverpool u rendit i pesti në përgjithësi dhe u bë klubi anglez me të ardhurat më të larta për herë të parë, duke gjeneruar 836 milionë euro.
Sipas Deloitte, kjo u nxit nga një rritje prej 34% e të ardhurave nga transmetimet pas rikthimit në Ligën e Kampionëve dhe nga të ardhura më të larta komerciale të lidhura me përdorimin e Anfield-it në ditë pa ndeshje.
Manchester City ra në vendin e gjashtë pas një rënieje të lehtë të të ardhurave, ndërsa Manchester United zbriti në vendin e tetë, pozicioni më i ulët në historinë e Money League, pavarësisht rritjes së të ardhurave nga dita e ndeshjes dhe nga aktivitetet komerciale, pasi rezultatet më të dobëta në fushë ulën të ardhurat nga transmetimet.
Ligue 1 nën presion ndërsa modeli i transmetimit po shpërbëhet
Franca u përfaqësua vetëm nga një klub në 20 më të mirët, PSG, duke theksuar sfida strukturore gjithnjë e më të mëdha për Ligue 1. Deloitte vuri në dukje se marrëveshja e re kombëtare e transmetimit për sezonin 2024–25 ishte rreth 20% më e ulët se cikli i mëparshëm, pas një procesi të zgjatur tenderimi.
Kolapsi pasues i marrëveshjes me DAZN dhe lançimi i platformës së transmetimit direkt-te-konsumatori (D2C) të Ligue 1 në sezonin 2025–26 pritet të ushtrojnë presion mbi të ardhurat në afatin e shkurtër dhe të mesëm.
Ndërsa Deloitte tha se kjo do të “ndikojë negativisht të ardhurat nga transmetimet e klubeve franceze”, ajo theksoi gjithashtu se Ligue 1 është bërë “liga e parë e madhe evropiane e futbollit që adopton një qasje D2C”.
Klubet e femrave dhe kufiri i radhës
Krahas renditjes së meshkujve, Deloitte publikoi edhe një listë të veçantë të 15 klubeve të femrave me të ardhurat më të larta, duke reflektuar interesin komercial në rritje të shpejtë për futbollin e femrave në Angli, Francë, Spanjë dhe Gjermani.
Duke parë përpara, Deloitte tha se rritja e investimeve në Saudi Pro League dhe Major League Soccer, veçanërisht te Inter Miami, mund të sfidojë së shpejti dominimin evropian.
Me Kupën e Botës 2026 që po afron, Deloitte sugjeroi se klubet e MLS-së mund të “hapin një treg të ri tifozësh futbolli në Shtetet e Bashkuara”.
Që nga sezoni 2014–15, të ardhurat e klubeve të Money League janë rritur me një normë mesatare vjetore të përbërë prej 6%, pa asnjë shenjë të menjëhershme ngadalësimi.
Megjithatë, Deloitte paralajmëroi se rritja afatgjatë do të varet nga strategji komerciale më të zgjuara, stabilitet rregullator dhe formate konkurrimi të qëndrueshme./Përshtati nga Euronews, ekofin.al
