Raiffeisen Research ka realizuar një hulumtim të performancës ekonomike të Kosovës dhe pritshmëritë për periudhën në vazhdim, shoqëruar me pasiguritë që vijnë nga situata politike. Peizazhi ekonomik i Kosovës është një përzierje interesante e qëndrueshmërisë dhe pasigurisë, vëren Raiffeisen Research.
Pas një rritjeje mbresëlënëse prej 4.4% në vitin 2024, shkalla e rritjes së PBB-së u moderua në 3.6% në tremujorin e parë të vitit 2025, e ndikuar nga bllokimi politik dhe zgjedhjet e paqarta. Faktorët kryesorë të rritjes dolën në pah, veçanërisht në konsumin qeveritar dhe formimin e kapitalit. Në tremujorët në vijim, presim që ekonomia të rifitojë vrullin, kryesisht e mbështetur nga rritja e konsumit dhe investimeve private. Ndërsa përgatitemi për një rritje të parashikuar prej 4.2% në vitin 2025, bashkëveprimi i stabilitetit politik dhe reformës ekonomike mbetet thelbësor për ambiciet e Kosovës.
Shkalla e rritjes së PBB-së moderohet mes pasigurisë politike
Pas momentit pozitiv të vitit 2024, kur ekonomia e Kosovës arriti një normë mbresëlënëse vjetore rritjeje prej 4.4%, duke e bërë atë vendin me rritjen më të shpejtë në Evropë, ekonomia vazhdoi të zgjerohej në tremujorin e parë të vitit 2025. Megjithatë, rritja u moderua në 3.6%. Ky ngadalësim i atribuohet efekteve bazë, pasi ekonomia ishte përshpejtuar me 5.6% nga viti në vit në të njëjtin tremujor të vitit të kaluar, së bashku me pasigurinë nga zgjedhjet e shkurtit, ku asnjë parti nuk fitoi shumicën absolute në parlament.

Rritja e Investimeve: Lojtarët kryesorë pas zgjerimit ekonomik të Kosovës
Në tremujorin e parë të vitit 2025, konsumi qeveritar dhe formimi bruto i kapitalit fiks (FKF) dolën si nxitës kryesorë të rritjes, duke u rritur me një shifër mbresëlënëse prej 17.7% dhe 13.6%, përkatësisht, krahasuar me të njëjtin tremujor të vitit të kaluar. FKF kontribuoi me 3.7 pikë përqindjeje në shifrën e përgjithshme të PBB-së reale. Kjo rritje u nxit nga një zgjerim i fuqishëm i investimeve në sektorin privat, me kredi të reja investimi që u rritën me 1.6 herë krahasuar me tremujorin e parë të vitit 2024, dhe u mbështet më tej nga investimet në sektorin publik gjatë periudhës zgjedhore. Sipas të dhënave të shpenzimeve buxhetore nga Ministria e Financave, shpenzimet kapitale u rritën me 11.7% në tremujorin e parë. Për më tepër, shpenzimet qeveritare për konsumin përfundimtar ndikuan pozitivisht në aktivitetin ekonomik, me shpenzimet buxhetore për tremujorin e parë të vitit 2025 që pasqyruan një rritje prej 18.5%, veçanërisht në shpenzimet korrente, të cilat u rritën me shpejtësi në 19.8% nga viti në vit.

Rritja sektoriale në tremujorin e parë 2025: Ndërtimi kryeson me rritje prej 9.8% mes zgjerimit të gjerë ekonomik
Nga një perspektivë sektoriale, të dhënat tregojnë rritje të gjerë ekonomike në të gjithë sektorët. Veçanërisht, sektori i ndërtimit përjetoi rritjen më të lartë vjetore në Tremujorin e Parë 2025 me 9.8%, e nxitur nga rritja e përmendur më parë në formimin e kapitalit bruto. Kjo shënon një përshpejtim të konsiderueshëm krahasuar me rritjen prej 3.9% të regjistruar në tremujorin e mëparshëm.

Gara e madhe e rritjes së PBB-së: Kush po fiton në vitin 2025?
Aktivitetet financiare dhe të sigurimeve u zgjeruan me 5.2% nga viti në vit, duke e bërë atë sektorin e dytë me rritjen më të lartë, megjithëse rrjedh nga një bazë më e vogël në PBB. Aktivitetet prodhuese dhe profesionale dhe shkencore pasuan me një rritje prej 4.5% nga viti në vit, duke u rikuperuar nga nivelet e ulëta të mëparshme dhe duke treguar se sektorët me vlerë të shtuar, siç janë aktivitetet profesionale dhe shkencore, po kontribuojnë gjithnjë e më shumë në produktin e brendshëm bruto.
Administrata publike u rrit me 4.3% krahasuar me vitin e kaluar, duke u rikuperuar nga nivelet negative në tremujorin e parë të vitit 2024 dhe nga rritja relativisht e dobët prej 0.9% në tremujorin e mëparshëm. Rritja e shpenzimeve të sektorit publik gjatë periudhës zgjedhore mund të ketë ndikuar në këtë rikuperim.
Tregtia, së bashku me transportin, ruajtjen, akomodimin dhe shërbimet ushqimore – të cilat së bashku përbëjnë sektorin më të madh në PBB – u rritën me 4.1% në tremujorin e parë të vitit 2025, duke ruajtur nivele të ngjashme me zgjerimin e tremujorit të mëparshëm, por duke demonstruar rritje të konsiderueshme krahasuar me 1.1% në të njëjtin tremujor të vitit të kaluar.
Industria, veçanërisht sektori nxjerrës, vazhdon të përballet me sfida edhe në tremujorin e parë të vitit 2025, duke reflektuar eksportet e reduktuara të metaleve, të cilat përbëjnë grupin më të madh të eksporteve vendase. Anasjelltas, bujqësia u rrit me 2.9% në tremujorin e parë të vitit 2025, një rritje relativisht më e lartë krahasuar me 2.3% në tremujorin e katërt të vitit 2024 dhe 1.2% në tremujorin e parë të vitit 2024.
Sektori i pasurive të paluajtshme përjetoi vetëm një rritje modeste, duke u zgjeruar me vetëm 0.7% nga viti në vit në tremujorin e parë të vitit 2025, duke ruajtur ritme rritjeje të ngjashme me vitin e kaluar. Pavarësisht kësaj, pasuritë e paluajtshme mbeten sektori më tërheqës për investitorët e huaj, duke përbërë 71.4% të totalit të investimeve të huaja direkte (IHD). Kosovarët që jetojnë jashtë vendit po investojnë kryesisht në këtë sektor, duke kontribuar në rritjen e vazhdueshme të IHD-ve. Megjithatë, shkalla e rritjes së këtyre investimeve është ngadalësuar në 12.4% në tremujorin e parë të vitit 2025, nga 25.4% në vitin 2024.
Rritja e taksave neto me 3.1% nga viti në vit në tremujorin e parë të vitit 2025 tregon një ngadalësim të ndjeshëm të rritjes së të ardhurave tatimore krahasuar me vitin e kaluar, ku normat e rritjes ishin dukshëm më të larta, duke nxjerrë në pah një ndryshim në dinamikën fiskale.
Rritje ekonomike në mes të ngërçit politik?
Duke parë përpara, ne parashikojmë që konsumi më i fortë vendas dhe investimet më të larta të huaja direkte do të ndikojnë pozitivisht në rritjen ekonomike të parashikuar prej 4.2% në vitin 2025. Megjithatë, çmimet më të larta të naftës, aktiviteti më i dobët ekonomik evropian dhe tensionet politike mund t’i dëmtojnë këto perspektiva. Përveç kësaj, fragmentimi i vazhdueshëm politik dhe sfidat në formimin e një qeverie të qëndrueshme mund të pengojnë zbatimin efektiv të politikave dhe reformat ekonomike, duke krijuar pasiguri për investitorët. Prandaj, ne do të monitorojmë nga afër progresin dhe do të shqyrtojmë përshtatjen e parashikimit tonë bazuar në rezultatet e rritjes reale të PBB-së për tremujorin e dytë të vitit. Për momentin, ne konfirmojmë parashikimin tonë për një rritje reale të PBB-së prej 4.2% në vitin 2025, të siguruar nga një rimëkëmbje e aktivitetit në tremujorin e dytë të vitit 2025 e treguar nga shifrat fiskale nga dy muajt e parë të tremujorit të dytë./ Përshtati nga Raiffeisen Research, ekofin.al
