(Pjesa e katërt)
Në një vend ku kapitali rrallë ndërton përtej vetes, Samir Mane krijoi një model që qëndron. Jo për të mbajtur pasurinë, por për ta qarkulluar. Jo për të shitur emrin, por për të lënë sistemin.
Çfarë i jep një njeri vendit të vet.
Dhe çfarë i jep një vend njeriut që zgjedh të mos largohet.
Kjo është pyetja themelore pas çdo suksesi që nuk është vetëm personal.
Në rastin e Samir Manes, Shqipëria i dha atë që nuk ia jep askujt lehtë: mundësinë për të filluar nga zero.
Një hapësirë bosh, pa sistem, ku gjithçka duhej krijuar.
Ajo nuk i dha kapital.
As favor.
Por i dha një terren të lirë — një vend ku tregu nuk ekzistonte dhe për këtë arsye çdo ndërtim ishte i mundur.
Dhe në këtë boshllëk, ai nuk kërkoi të mbijetojë.
Kërkoi të ndërtojë.
Samir Mane i dha Shqipërisë atë që mungonte më shumë.
Një mënyrë funksionimi që nuk varej nga pushteti.
Një model që nuk varej nga individi.
Një sistem që nuk bërtiste, por që qëndronte.
Një kulturë manaxhimi që nuk prodhonte thjesht para, por sjellje ekonomike.
Për herë të parë në një rrjet supermarketesh, si Euromax, ai futi pasqyra financiare të audituara nga “Big 4”, në një kohë kur asnjë subjekt tjetër nuk e mendonte këtë.
Ai ndërtoi një supermarket prej 5 mijë metrash katrorë, kur më i madhi në Shqipëri ishte vetëm 300 metra.
Dhe funksionoi me normë të lartë fitimi, sepse nuk ishte thjesht madhësi, por sistem.
Ai ndërtoi për të provuar që kapitali nuk është vetëm fitim, por standard.
Shqipëria i dha mundësinë.
Ai i dha vendit kulturën.
Dhe kjo është marrëdhënie që nuk matet me çmim, por me trashëgimi.
Kjo trashëgimi sot shtrihet në det.
Në arkitekturë.
Në turizëm.
Në tregje ndërkombëtare.
Në banka dhe miniera.
Në struktura që nuk janë thjesht kompani, por sistem që riprodhon veten.
Në bregdetin jugor, Samir Mane është krijuesi i vizionit dhe financuesi kryesor i “Vlora Marina” – portit për jahte më të madh të Mesdheut shqiptar.
438 vende akostimi.
Lagje banimi.
Qendra komerciale.
Një projekt që nuk ndërtohet nga nostalgjia, por nga besimi se qyteti mund të orientohet ndryshe — nga deti, jo nga rruga.
Ai nuk është ndërtuesi i drejtpërdrejtë i marinës.
Por është njeriu që i dha idenë, besimin, kapitalin dhe ritmin.
Më herët, ai nisi në Gjirin e Palasës projektin më ambicioz të turizmit shqiptar, Green Coast Resort.
Një qytet turistik prej më shumë se 1 miliard euro investime në vijimësi.
Resorte.
Vila.
Bulevard detar.
Një jetë tjetër në një vend ku më parë nuk kishte as rrugë.
Ai nuk ndërtoi vetëm për turistin.
Ndërtoi për mënyrën si një vend mund të jetojë me më shumë dinjitet.
Por ky vizion nuk u kufizua me Shqipërinë.
Pas ndërtimit dhe më pas shitjes së Skopje City Mall për 93 milionë euro, Mane ndërtoi në Shkup edhe një projekt më të madh: East Gate Mall.
Një investim prej 116 milionë eurosh.
Me vlerë tregu mbi 200 milionë euro.
Një qendër me 250 dyqane, e ndërtuar me standarde që nuk ekzistonin në asnjë vend tjetër të rajonit.
Ai nuk e ndalon zgjerimin me suksesin e parë.
E përdor si bazë për të ngritur nivelin.
Ndërkohë, në SHBA dhe Kanada, përmes “Balfin Americas”, grupi i tij ka hyrë në tregun e pasurive të paluajtshme.
Në New York, ka ndërtuar projekte rezidenciale në zona elitare.
Në Kanada, po zhvillohen rezidenca urbane me standarde të qëndrueshmërisë së lartë.
Kjo nuk është zgjerim për të pasur një flamur të ri në hartë.
Por një provë që modeli Balfin mund të funksionojë edhe në tregjet ku askush nuk toleron mangësi.
Ku çdo marrëveshje kalon përmes analizës së ftohtë.
Dhe vetëm funksionalja mbijeton.
Samir Mane nuk ka mbetur në një vend.
Por nuk është as larguar nga ai.
Ka ndërtuar një perandori që nuk e kontrollon me duar, por me sistem.
Mbi 5 mijë e 642 punonjës.
Në 11 shtete.
Me dhjetëra kompani që operojnë në sektorë të ndryshëm, por me logjikë të përbashkët.
Ai nuk është njeriu që mban çdo vendim për vete.
Por njeriu që krijoi një sistem që merr vendime pa të.
Një strukturë që mund të funksionojë edhe kur ai të largohet nga skena.
Kjo është forca e modelit të tij:
Nuk është i përkohshëm.
Sepse nuk është personal.
Është institucional.
Dhe pyetja e fundit që mbetet është kjo,
Çfarë do të ndodhë me këtë trashëgimi?
Në një vend ku shumëçka ndërtohet për momentin,
Samir Mane ka ndërtuar për vijimësinë.
Në një rajon ku pasuria ruhet, ai e ka qarkulluar.
Në një kulturë ku biznesi është i lidhur emocionalisht me pronësinë, ai ka ditur të largohet në kohën e duhur.
Të shesë në kulm.
Të mos mbajë për egon.
Të mos mbështetet tek emri.
Por te struktura.
A do të mbijetojë ky model edhe përtej tij?
Kjo varet nga diçka më shumë se individi.
Varet nga kultura që ai ka ngritur.
Nga profesionistët që ka lënë në vend.
Nga projektet që nuk lidhen më me një emër, por me një mënyrë të të menduarit.
Nëse trashëgimia e tij do të vazhdojë, atëherë Shqipëria do të ketë fituar më shumë se një sipërmarrës të suksesshëm.
Do të ketë fituar një sistem që qëndron.
Dhe në Ballkan, kjo është më shumë se arritje.
Është përjashtim.
Kështu përfundon ky shkrim prej katër serive.
Por modeli Mane është ende në lëvizje.
Sepse nuk është ndërtuar për të qëndruar në vend.
Është ndërtuar për të qëndruar në kohë. /Albanian Post
