Rezultatet e “Securimeter 2024” i anketimit të zhvilluar nga Këshilli Rajonal i Bashkëpunimit, me gjashtëmijë pjesëmarrës, tregojnë se shqetësimet kryesore ekonomike për banorët e Ballkanit Perëndimor janë kostoja e lartë e jetesës dhe inflacioni, i identifikuar si problemi kryesor nga 77% e të anketuarve në të gjitha demografitë.
Pagat janë shqetësimi i dytë kryesor, i përmendur nga 55%, me ndryshime të konsiderueshme midis ekonomive; ky shqetësim vazhdon pavarësisht rritjeve të fundit të pagave për shkak të rritjes së kostove të jetesës.
Të anketuarit e moshuar (65+) janë veçanërisht të shqetësuar për sistemin e pensioneve, me 61% që e shohin atë si problemin më urgjent ekonomik. Pabarazitë socio-ekonomike janë gjithashtu të dukshme, me 36% të të anketuarve që theksojnë hendekun e pasurisë dhe papunësinë si çështje kyçe, dhe dallimet e dukshme gjinore në shqetësimet mbi papunësinë dhe çmimet e karburanteve.

Aspekti individual ekonomik
Ndërsa qasja në nevojat themelore si lidhja me internetin dhe veshja mbetet relativisht e qëndrueshme në të gjithë Ballkanin Perëndimor, shfaqen pabarazi kur shqyrtohet aftësia për të përballuar shpenzimet dhe aktivitetet e kohës së lirë. Këto mospërputhje nxjerrin në pah një rajon që përballet me progres të pabarabartë ekonomik dhe një hendek në rritje midis atyre që mund të gëzojnë një standard të mirë jetese dhe ata që luftojnë për të përballuar jetesën.
Rreth 8 në 10 qytetarë të ekonomive të Ballkanit Perëndimor mund të përballojnë lidhjen dhe zëvendësimin e internetit, apo rrobat, gjë që tregon se këto nevoja bazë po plotësohen në masë të madhe.
Shumica dërrmuese e të anketuarve kanë qasje në dy palë këpucë të përshtatura siç duhet, me 83% në Bosnjë dhe Hercegovinë dhe 81% në Mal të Zi, në 69% më të ulët në Kosovë, që nënkupton progres në përmbushjen e kësaj nevoje themelore.
Megjithatë, pabarazitë e theksuara shfaqen kur analizohen shpenzimet vetjake dhe aktivitetet e kohës së lirë. Aftësia për të përballuar një buxhet personal javor ndryshon ndjeshëm, me Shqipërinë që raporton përqindjen më të lartë të qytetarëve që hasin vështirësi me 34%, krahasuar me (29% në Bosnje dhe Hercegovinë, 25% në Serbi dhe Mali i Zi, 19% në Maqedoninë e Veriut) vetëm 11% në Kosovë.
Mospërputhjet më të theksuara shfaqen në aksesin e aktiviteteve të kohës së lirë. Mbi gjysma (53%) e qytetarëve shqiptarë nuk mund të përballojnë aktivitete të rregullta të kohës së lirë, një kontrast i fortë me (27% në Bosnje dhe Hercegovinë, 23% në Mal të Zi, 22% në Serbi dhe Maqedoninë e Veriut) vetëm 14% në Kosovë. Kjo pabarazi përsëri nxjerr në pah një hendek të konsiderueshëm në standardet e jetesës dhe aksesin në mundësitë personale përmbushjen dhe angazhimin social.
Të dhënat identifikojnë vazhdimisht qytetarët shqiptarë si përballë vështirësive më të mëdha ekonomike. Pavarësisht nëse përballon një buxhet personal javor ose shijon aktivitetet e kohës së lirë, Shqipëria raporton vazhdimisht përqindjet më të larta të qytetarëve që luftojnë për të përballuar jetesën. Kjo nënvizon nevoja urgjente për të trajtuar varfërinë dhe për të krijuar mundësi ekonomike në Shqipëri./ekofin.al
Fuqia ekonomike për të përballuar shpenzimet personale
1) Të kesh lidhje interneti; 2) Zëvendësimi i rrobave të vjetra me disa të reja; 3) dy palë këpucë të përshtatshme (përfshirë një palë këpucë për çdo stinë); 4) Shpenzimi i një sasie të vogël parash çdo javë për arsye personale 5) Kryerja e aktiviteteve të rregullta të kohës së lirë; 6) Takimi me miqtë/familjen për një pije/vakt të paktën një herë në muaj.

