Shqipëria, një vend i vogël dhe me çmime të lira, ofron male të mëdha dhe lugina të gjera me kodra të thepisura të mbuluara nga pisha, ullinj dhe vreshta, shkruan David Sovka në Times Colonist.
Jemi duke eksploruar Shqipërinë, duke i rënë përqark, në drejtim të akrepave të orës, që fillon në bregun perëndimor të liqenit të Ohrit, një nga liqenet më të vjetër, më të thellë në Evropë dhe kufirin me Maqedoninë e Veriut, që rezulton të jetë një vend që nuk e mbaj mend nga klasa e gjeografisë së shkollës së mesme.
Një pasdite, pas tre ose katër orësh duke pedaluar, e theksoj vetëm për faktin se duhet t’u shmangemi qenve të zemëruar e që lehin në vend të atyre të urtëve të vendit, që rënkojnë, u ngjitëm në një traget kabllor që e çon grupin tonë përtej detit Jon në një gadishull, i quajtur Butrinti.
Butrinti u themelua në shekullin e VIII para Krishtit nga mërgimtarët pas rënies së Trojës. Po, ajo Troja, ajo me Helenën, Odisenë, Agamemnonin, Akilin dhe gjithë të tjerat siç tregohet në poemën epike “Eneida”. Është një vepër e madhe dhe nuk e kisha idenë se ishte këtu.
Ka gjithçka, dhe është në formë të shkëlqyer, ende për t’u zgjedhur nga turistët dhe privatët si Angkor Wat, Machu Pichu dhe Piramida e Madhe e Gizës, të gjitha të grabitura për thesaret e tyre, shumë kohë më parë.
Këtu mund të shihni (dhe prekni!) mozaikë me ngjyra të pasura nga Perandoria Bizantine, vetëm pak metra nga gurët e mureve të qytetit edhe më të vjetër të mbuluar me shkronja të gdhendura greke, duke përmendur emrat e skllevërve të liruar nga zotërinjtë e tyre më shumë se 2000 vjet më parë. Gurët janë lehtësisht të lexueshëm sot.
Butrinti është një nga ato vende të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s që të me gojë hapur. Ajo që dua të them është, duke ecur rreth vendit ku gjen gojën të hapur në të vërtetë nga habia prej asaj që mund të shohësh dhe prekësh. Askush nuk është në rrugë; ka ndoshta 150 turistë të shpërndarë në 200 hektarët e saj.
Si ka mundësi që nuk kam dëgjuar kurrë për këtë vend? Kështu është në të gjithë vendin. Shqipëria është plot me mrekulli që fshiheshin nga bota e jashtme nën një petk paranojak të fshehtësisë dhe përjashtimit, disi si Oak Bay vetëm me më shumë tortura.
Nuk mund të vizitosh Shqipërinë pa parë “bunkerët”. Nuk dua të them që thjesht duhet të shkoni t’i shihni, të dashur. Dua të them se është e pamundur të mos i shohësh. Këta bunkerë ushtarakë prej betoni – rreth 750,000 prej tyre – janë kudo, nga kalimet e largëta malore në mes të fshatrave deri te shpatet e mbuluara me pemë ulliri me pamje nga oqeani. Në Shqipëri ka mesatarisht 5.7 bunkerë për çdo kilometër katror tokë, që është sa madhësia e ishullit Vankuver.
Bunkerët janë një tjetër trashëgimi e çmendur e Enver Hoxhës, diktatorit komunist të Shqipërisë nga Lufta e Dytë Botërore deri në vdekjen e tij në 1985. Bunkerët nuk u përdorën kurrë për “mbrojtjen e tyre nga sulmi i jashtëm”, i cili ishte i gjithë pjesë e kultit paranojak të dyshimit të Hoxhës që mbylli kufijtë e vendit për më shumë se 50 vjet, krijoi një lloj kulture survejimi që e ktheu shqiptarët kundër njeri-tjetrit dhe çoi në mijëra të torturuar dhe më pas burgosur për dekada.
Pas rënies së Murit të Berlinit, Shqipëria ishte vendi i dytë më i varfër në botë. Kostoja e ndërtimit të të gjithë atyre bunkerëve ishte një shterim masiv i burimeve të Shqipërisë, duke e larguar vendin nga përballja me mungesën e banesave, rrugët e varfra dhe një ekonomi edhe më të keqe.
Në anën pozitive, bunkerët i japin njëfarë je ne sais quoi atmosferës së përgjithshme apokaliptike në Shqipëri. Kupolat e pluhurosura prej betoni me vrima të syve të zinj funksionojnë vërtet me të gjitha ndërtesat bosh, të djegura ose gjysmë të përfunduara që gjetëm në çdo qytet, qytet dhe fshat. Nuk mund të mos mendoja se personalisht po ecja me biçikletë në lojën kompjuterike “Half-Life 2”, duke u bashkuar me rezistencën për të çliruar “Earth from the Combine”, një perandori aliene ndërplanetare.
Dita jonë e fundit e pedalimit na çon në një kërkim ekzistencial që ne e quajmë “Malet e Çmendurisë”. Është një udhëtim i thjeshtë në letër, rreth 70 kilometra rrugë e shkëlqyer bregdetare mbi Qafën e Llogarasë. Përvoja është pak më e ndërlikuar, duke vënë vazhdimisht në pikëpyetje arsyen tuaj të ekzistencës, duke ngjitur më shumë se 1550 metra nga fshati bregdetar i Himarës, për të përfunduar më pas në fshatin bregdetar të Vlorës. Pamja e ujit bruz është spektakolare, por seriozisht, pse jam këtu? A është universi bosh, i ftohtë dhe i pakujdesshëm, apo Zoti më do mua dhe ka një vullnet dhe qëllim për jetën time?
Për krahasim, Malahat Drive i ishullit Vancouver, i cili gjithashtu më bën të dyshoj në mendjen time dhe arsyen e ekzistencës sime, është vetëm 25 km i gjatë dhe maja e tij është vetëm 356 metra mbi nivelin e detit.
Të dyja kalimet janë të bukura. Ndryshimi kryesor në atë që përjetoni është se rruga e Shqipërisë është pothuajse bosh. Na kalojnë nja dy autobusë, disa makina dhe grupe motoçikletash herë pas here. Vetëm kaq. Ne jemi vetëm në rrugë, të befasuar me fatin tonë të mirë që jemi këtu vetëm. Më kujton çiklizmin në Icefield Parkway midis Jasper dhe Banff në 1986, përpara se ajo autostradë të bëhej një linjë turistësh.
Përfundimisht, në fund të turneut tonë në Shqipëri dhe në furgon drejt Tiranës, më shfaqen të përzierat në stomak. Surprizë! Në fund, shtatë nga 15 tanët bien viktima të kësaj gjendjeje, të cilën unë dhe gruaja ime e kalojmë në një papafingo të një Airbnb të Tiranës. Nga ana pozitive, ne kemi banjën tonë dhe përfundimisht jemi në gjendje të dalim për të eksploruar.
Rrugët e Tiranës mbushen me njerëz mbrëmjeve, duke ecur, duke folur, duke pirë duhan dhe ndoshta duke pirë një gotë raki, pije alkoolike e vërtetë e bërë nga rrushi, distiluar dy herë, e zakonshme në vendet turke dhe ballkanike si aperitiv dhe/ ose tretës industrial.
Do të doja ta kisha provuar më herët këtë pije në aventurat tona në Shqipëri. Vë bast se do të kishte qenë thjesht trajtimi i duhur i bakterit të stomakut dhe do ta bënte udhëtimin me furgon më pak befasues për të gjithë ne.
https://www.timescolonist.com/life/travel/cycling-trip-to-albania-filled-with-the-unexpected-9808859
