Tri vende evropiane janë veçanërisht të varura nga gazi fosil për prodhimin e energjisë elektrike – Italia, Britania e Madhe dhe Gjermania.
Rritja e fuqisë së gazit në të gjithë Evropën kërcënon të minojë angazhimet klimatike dhe të bllokojë lëndët djegëse fosile për dekada, sipas një raport të ri.
Informimi nga grupi i fushatës “Beyond Fossil Fuels” zbulon se në total, vendet evropiane planifikojnë të shtojnë 80 GW kapacitet të ri gjenerues të energjisë me gaz – një rritje prej 32 për qind ndaj kapacitetit aktual.
Ndërsa vendet pozicionohen si liderë globalë të klimës në COP29, rrezikon t’i mbyllë ato në sistemet e energjisë me karbon të lartë.
Ku në Evropë shtohet më shumë energji gazi?
“Beyond Fossil Fuels” analizoi planet aktuale dhe të ardhshme për gazin fosil në sistemet energjetike të gjashtë vendeve evropiane: Italisë, Gjermanisë, Mbretërisë së Bashkuar, Bullgarisë, Rumanisë dhe Polonisë.
Tri vende evropiane janë veçanërisht të varura nga gazi fosil për prodhimin e energjisë elektrike – Italia, Britania e Madhe dhe Gjermania.
Por Italisë, Britanisë së Madhe dhe Gjermanisë, të gjithëve u mungon ndonjë plan konkret për të ndaluar djegien e gazit fosil në më shumë se 900 termocentralet e tyre ekzistuese me gaz – e lëre më ndonjë të ri që po zhvillohet. Planet për të ndërtuar kapacitete të reja gazi “minojnë rëndë” besueshmërinë e ambicieve të tyre, thuhet në konferencë.
Polonia, Rumania dhe Bullgaria po planifikojnë së bashku të rrisin kapacitetin e centralit të tyre të gazit nga 9 në 24 GW. “Beyond Fossil Fuels” pretendon se shumë nga këto projekte janë duke u subvencionuar me paratë e taksapaguesve ose financime nga BE-ja që synojnë të ndihmojnë vendet të “modernizojnë” sistemet e tyre të energjisë dhe t’i bëjnë ekonomitë e tyre më “të qëndrueshme”.
A mundet Evropa të heqë qafe energjinë e gazit para se të mbarojë koha?
Në vitin 2023, gazi fosil prodhonte 24 për qind të energjisë elektrike të Evropës – 17 për qind brenda BE-së. Vetëm një pjesë e vogël e vendeve – Bosnja dhe Hercegovina, Mali i Zi, Luksemburgu, Kosova dhe Qipro – nuk kanë asnjë termocentral operativ me gaz.
Nga 855 termocentralet evropiane të gazit në bazën e të dhënave “Beyond Fossil Fuels”, vetëm katër kanë dalë në pension që nga janari 2023. Vetëm shtatë janë vendosur zyrtarisht të mbyllen deri në vitin 2035 – afati deri në të cilin Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë thotë se vendet e zhvilluara duhet të dekarbonizohen për të qëndruar në Rruga e ngrohjes 1.5C.
Gjysma e shtesave të reja janë planifikuar nga këto tri vende, të cilat tashmë janë përgjegjëse për 45 për qind të kapacitetit total të gazit të Evropës. Qeveritë nga të tri vendet janë zotuar të dekarbonizojnë sektorët e tyre të energjisë deri në vitin 2035.
Mbretëria e Bashkuar ka afatin kohor më ambicioz me një objektiv të energjisë së pastër deri në vitin 2030. Javën e kaluar Operatori Kombëtar i Sistemit të Energjisë së vendit konfirmoi se kjo është e arritshme nëse kapaciteti i energjisë së gazit nuk zgjerohet përtej asaj që ishte në 2023./euronews
